27 Δεκεμβρίου 2014

Σχολικές διακοπές ή σχολική... συνέχεια;

(Αναπληρωτής Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Δυτικής Ελλάδας)

Σε όλες τις περιόδους των σχολικών διακοπών (είτε στις πιο σύντομες των Χριστουγέννων και του Πάσχα είτε στις μεγαλύτερες σε διάρκεια του καλοκαιριού) τα παιδιά μπορούν να ξε­φύ­γουν από τις υποχρεώσεις του σχολείου, να ξεκουραστούν, να βρεθούν με τους φίλους τους, να παίξουν, να πε­ράσουν χρόνο με τους γονείς και τους συγγενείς τους, να κάνουν βόλ­τες και εκδρομές, να δουν θέ­ατρο, να πάνε σινεμά.

Τις ίδιες ακριβώς περιόδους ένα από τα βασικά άγχη που αντιμετωπίζουν οι γονείς είναι πώς θα διαχειριστούν την επαφή των παιδιών με το διάβασμα. Θα τα αφήσουν απολύτως ε­λεύ­θε­ρα, χωρίς καμία επαφή με το σχολικό βιβλίο, ή θα προσπαθήσουν εξαρχής να το εντάξουν στην καθημερινό­τητα των διακοπών;

Υπάρχουν μερικές βασικές αρχές, οι οποίες –χωρίς να αποτελούν έτοιμες λύσεις– μπορούν να βοη­θήσουν να οργανωθεί με εποικοδομητικό τρόπο ο χρόνος των παιδιών. Αυτές είναι οι ε­ξής:

1. Τα παιδιά έχουν απόλυτη ανάγκη να ξεκουραστούν και να χαλαρώσουν. Όλα τα παι­διά δου­λεύ­ουν σκληρά στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, καθώς, εκτός από τις σχολι­κές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, απασχολούνται και με αρκετές εξωσχολικές, όπως ξένες γλώσσες, μουσική και αθλητισμό. Αν α­να­λο­γι­στούμε τις υποχρεώσεις στις οποίες καλούνται να ανταποκριθούν κα­θη­με­ρι­νά, θα δι­α­πι­στώ­σου­με ότι πολλές φορές το ημερήσιο πρόγραμμά τους είναι ε­πι­βα­ρυ­μέ­νο πε­ρισσότερο και από αυτό των ενηλίκων. Τα παιδιά, επομένως, έχουν απόλυτη α­νά­γκη για ξεκούραση.
● Άλλωστε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι διακοπές δεν εντάχθηκαν τυχαία στη ροή της σχο­λι­κής χρονιάς. Ο στόχος τους εί­ναι ακριβώς να δώσουν την ευκαιρία στα παι­διά να ε­πα­να­κτή­σουν την ενέργεια που χρειάζονται και να ξεκουραστούν από τις υ­πο­χρε­ώ­σεις, την πίεση και το άγχος της σχολικής πραγματικότητας, ώ­στε να επανέλθουν με νέες δυ­νά­μεις στη συ­νέ­χει­α της μαθητικής τους διαδρομής. Συνεπώς, το παι­χνί­δι και η αποχή από την πίεση των κα­θη­με­ρι­νών σχολικών υποχρεώ­σεων είναι κάτι παραπάνω α­πό αναγκαία.

2. Σεβόμαστε τον ελεύθερο χρόνο τους. Οι διακοπές σημαίνουν το ίδιο για όλους, μικρούς και με­γά­λους: Ελεύθερος χρόνος. Χρόνος που διατίθεται κατά βούληση, χρόνος ξεκούρασης και δι­α­σκέ­δα­σης, ύπνου, χαράς, παιχνιδιού και ξε­γνοιασιάς. Αποτελούν και μια πολύ καλή ευ­και­ρί­α για τα μέ­λη της οικογένειας να βρεθούν όλοι μαζί και για περισσότερο χρόνο. Ε­πο­μέ­νως, οι γονείς μπο­ρούν να αφιερώσουν ποιοτικό χρόνο στα παι­διά και να απολαύσουν μα­ζί τους κοινές δρα­στη­ρι­ό­τη­τες, οι οποίες δένουν ακόμη περισσότερο τα μέλη της οι­κο­γέ­νει­ας, κα­θώς τα παιδιά μπορούν να χα­ρούν τη γονική παρουσία και φροντίδα χωρίς χρονικούς πε­ρι­ο­ρι­σμούς και πιέσεις για μελέτη και άλ­λα καθημερινά καθήκοντα.

3. Τα ενθαρρύνουμε να απολαύσουν την ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων. Η επαφή των παι­διών με το διάβασμα μπορεί να συνεχιστεί με τα εξωσχολικά βιβλία, τα οποία δεν ε­μπε­ρι­έ­χουν το στοι­χεί­ο της «υποχρέωσης», γεγονός που τα καθιστά περισσότερο ελκυστικά. Το καλό εξωσχολικό βι­βλίο μορφώνει, ψυχαγωγεί, ανοίγει περαιτέρω τους ορίζοντες των παι­διών στη σκέψη και τη φα­ντα­σί­α. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε να επιλέγουν τα ίδια βιβλία που τα εν­δι­α­φέ­ρουν και να σεβόμαστε τις επιλογές τους, καθώς τα παιδιά έ­χουν δείξει ότι αγαπούν το βιβλίο όταν τους προσφέρεται ως μέσο χαράς και διασκέδασης. Αρ­κεί να σεβαστούμε τις από­ψεις τους. Άλ­λω­στε, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αν οι διακοπές συ­νε­πά­γο­νται την ανεμελιά και το παιχνίδι, το βι­βλί­ο πρέπει να έχει παρόμοιο ρόλο.

4. Σεβόμαστε την προσωπικότητά τους. Δεν υπάρχουν έτοιμες λύσεις που μπορούν να ε­φαρ­μο­στούν σε κάθε παιδί. Το καθένα έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα και με βά­ση τις ι­δι­αί­τε­ρες ανάγκες του διαμορφώνουμε την προσέγ­γισή μας απέναντί του. Έτσι, δε θα πρέ­πει να τα πι­έ­ζου­με, επειδή ενδεχομένως κάποια άλλα παιδιά γνωστών ή φίλων επιλέγουν κα­τά τη διάρκεια των διακοπών τους να ασχοληθούν με επαναλήψεις της σχολικής ύλης ούτε βέ­βαι­α προσπαθούμε να τους επιβάλλουμε να διαβάζουν εξωσχολικά βιβλία παρά τη θέλησή τους.

5. Συμβουλευόμαστε τους εκπαιδευτικούς τους για τα κενά που πιθανόν α­ντι­με­τω­πί­ζουν στη σχο­λι­κή ύλη. Είναι πολύ χρήσιμο στο τέλος κάθε σχολικής περιόδου, λίγο πριν ξε­κι­νή­σουν οι σχο­λι­κές διακοπές, να επικοινωνήσουμε με τους δασκάλους ή τους καθηγητές των παιδιών για εν­δε­χό­με­να κενά που πι­θανόν έχουν σε σχέση με τη διδακτέα ύλη. Αν ε­πι­λέ­ξου­με, λοιπόν, στις διακοπές να καλύψουμε κά­ποια από αυτά τα κενά, οι παρεμβάσεις μας θα πρέπει να είναι επιλεκτικές και στο­χευ­μένες στα μαθήματα που το έχουν περισσότερο α­νά­γκη, χωρίς να ασκούμε πίεση.

6. Τα προετοιμάζουμε σταδιακά τις τελευταίες ημέρες των δι­α­κοπών για επανένταξη στο σχο­λικό πρόγραμμα. Τις τελευταίες ημέρες των διακοπών διαμορφώνουμε από κοινού με τα παιδιά έ­να πρόγραμμα, το οποίο θα τα βοηθήσει να ενταχθούν ξανά στον ρυθμό του σχο­λεί­ου. Σιγά σιγά η ε­πα­φή τους με τα σχολικά βιβλία γίνεται εντονότερη, ολοκληρώνουν τις ερ­γα­σί­ες που τους είχαν α­να­τε­θεί κατά τη διάρκεια των διακοπών, ο χρόνος πα­ρα­κο­λού­θη­σης τηλεόρασης μειώνεται ση­μα­ντι­κά, κοιμούνται και ξυπνούν νωρίτερα σε σχέση με το προ­η­γού­με­νο διάστημα, ώστε η μετάβαση στη σχο­λι­κή πραγ­ματικότητα να γίνει με μεγαλύτερη ευ­κο­λί­α.

Συνοψίζοντας, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η συμμετοχή του ίδιου του παιδιού στον σχε­δι­α­σμό του προγράμματος που θα ακολουθήσουμε στις διακοπές κρίνεται απαραίτητη, καθώς θα πρέπει να συ­ζητήσουμε αναλυτικά μαζί του και να συναποφασίσουμε, μεταξύ άλλων, ποια θα πρέπει να είναι η θέση του διαβάσματος.

Σε κάθε περίπτωση, δε θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό που προέχει είναι να ξεκουραστούν τα παι­διά και να απολαύσουν την περίοδο των διακοπών τους.

ΠΗΓΗ: agriniopress.gr (22.12.2014)

15 Σεπτεμβρίου 2014

Εσύ τι βλέπεις;

20 Μαρτίου 2014

Το σβήσιμο της φωτιάς

«Η εκπαίδευση δεν είναι το γέμισμα ενός
κουβά αλλά το άναμμα μιας φωτιάς»
(William Butler Yeats)

(ψυχοθεραπεύτρια, ann-lou.blogspot.gr)

Κάθε απόγευμα μια δεκάχρονη μικρή διαβάζει κι εγώ βράζω από τον θυμό μου. Αποστηθίζει λέ­ξεις που δεν κατανοεί χωρίς να ρωτάει την έννοιά τους. Κόβει τον κόσμο και τον καταπίνει α­μά­ση­το. Προφανώς κανείς ποτέ δεν την έμαθε να ρωτάει. Σκέφτομαι στο σχολείο τη δα­σκά­λα να αγκομαχά να τελειώσει την αδυσώπητη ύλη. Πού χρόνος για ερωτήσεις και α­πα­ντή­σεις. Αυτά είναι γι’ αυτούς που θέλουν να μάθουν να σκέφτονται. Αποστηθίζει την Ιστορία, τη Γε­ω­γρα­φί­α. Όταν πάει να γρά­ψει μια πιο σύνθετη σκέψη γράφοντας μια πιο σύνθετη πρό­τα­ση, μπερδεύεται.

Βλέπω τα παιδιά να δυσκολεύονται. Τα πιο αδύναμα να πασχίζουν βασανιστικά να πιάσουν τους πιο δυνατούς. Κι όλοι μαζί να λουφάζουν, να υποστέλλουν τη σημαία της φιλομάθειας, της ανα­ζω­ο­γο­νητικής περιέργειας. Να νιώθουν σαν επιβάτες σε ένα τρένο που τους πάει μα­κρι­ά σε χώρες στεί­ρες και ξερές, μακριά από τους θρεπτικούς χυμούς της αληθινής γνώσης. Να βαριούνται, να α­δια­φορούν, να μισούν. Να χάνουν ψιχουλάκι ψιχουλάκι την έμφυτη α­νά­γκη για εξερεύνηση του κό­σμου. Να παρασύρονται στη δική μας δίνη, να εσωτερικεύουν τις τρύ­πες μας, να αδειάζουν από ουσία.

Τη βλέπω να βάζει στη σάκα της τα βιβλία. Ένα από τα έξι της Γλώσσας, ένα από τα πέντε των Μα­θηματικών, ένα Ι­στο­ρί­ας γραμμένο από κάποιον που μάλλον είχε μισήσει πολύ την Ι­στο­ρί­α ή τα παιδιά που διαβάζουν Ιστορία. Ένα Θεατρικής Αγωγής που δε θα το ανοίξουν και πάλι σήμερα για­τί η ύλη δε θα το επιτρέψει, ένα Φυσικής Αγωγής για τις ασκήσεις που θα μπο­ρού­σε μόνη της να κά­νει αν είχε ελεύθερο χρόνο. Πολλά βιβλία που δε θα ανοίξουν πο­τέ. Γραμμένα με τα λεφτά από τα κοινοτικά κονδύλια. Από ανθρώπους που αρπάξανε τότε πολ­λά λεφτά και που τώρα δεν είμαι καν σίγουρη πως μάθανε τουλάχιστον να μη μιλάνε. Με­ρι­κοί δάσκαλοι προσπαθούν, δίνουν τα δικά τους φυλλάδια. Αλλά αυτό δεν αρκεί.


Τη βλέπω να μαζεύει τα τετράδιά της. Αυτά που περιέχουν τα πρώτα της βήματα στη μαγική χώ­ρα του Λόγου. Τις λέξεις, τα επιχειρήματα, τις σκέψεις της. Και θέλω να της ζητήσω συ­γνώ­μη που ε­ξακολουθώ να την αφήνω απροστάτευτη να σκορπίζεται άσκοπα, να μπαίνει κι αυ­τή σαν ένα μι­κρο­σκοπικό λιθαράκι σε μια ιστορία θλιβερής πραγματικότητας που μας σφίγ­γει όλο και πιο βάρ­βα­ρα.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να περπατά ελεύθερη στα λιβάδια, κρατώντας τη ζω­ή στα χέρια της. Να μη φοβάται να μιλήσει, να διεκδικήσει, να θυμώσει, να αγαπήσει.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω ν’ ανοίγει την πόρτα του σπιτιού της και της καρδιάς της για να δώσει βοήθεια στον αδύναμο, αγάπη στον φίλο της.
Να της πω πως ονειρεύομαι να τη δω να αναλαμβάνει ρίσκο για να μπορέσει να περ­πα­τή­σει σε δρόμους ωραίους και φωτεινούς, γιατί οι δρόμοι δεν πάνε πάντα από τα σίγουρα. Να περπατήσει άφοβα σε δρόμους που οι άνθρωποι δοκιμάζουν να συνδεθούν, να δώσουν και να πάρουν.

Τη βοηθώ να φορέσει τη σάκα της στην πλάτη και παρακαλώ από μέσα μου να γίνει σήμερα το θαύ­μα. Όπως τότε, χρόνια πολλά πριν, που είχαμε κανονίσει στην ώρα των «φι­λο­λο­γι­κών» να μην κάνουμε μάθημα. Μέρες πριν ο δάσκαλος μάς είχε γράψει σ’ ένα χαρτάκι: «Ν. Καβ­βα­δί­ας “Μαρα­μπού”». Σαν συνθηματικό το νιώσαμε. Συνθηματικό ήταν. Δυο ώρες εκεί. «Μα­ρα­μπού», «Πούσι», «Η βάρδια»· απαγγελία από το στόμα δωδεκάχρονων παιδιών. Τα τρα­γού­δια ενδιάμεσα. Απαγ­γε­λί­ες του ποιητή σ’ ένα κασετόφωνο που είχαμε φέρει από το σπί­τι. Και για διακόσμηση αφίσα με θέ­μα από πίνακες του Τσαρούχη. Δυο ώρες δε μίλησε κα­νείς.

Αυτό το συνθηματικό περιμένω κάθε μέρα. Για να πάψω να νιώθω πως κρεμώ στην τσάντα της τη συνεχόμενη ανημπόρια μας για ένα καλύτερο αύριο. Γι’ αυτό το αύριο που μεγαλώνει σή­με­ρα στα πόδια μας, δίπλα μας. Ένα δίπλα μας τόσο μακριά ακόμη από τις δυνατότητές μας. Ένα συνθημα­τικό που να με κάνει να ελπίσω ξανά πως τα δεκάχρονα παιδιά θα αρ­χί­σουν να μαθαίνουν πως οι φίλοι, οι δάσκαλοι είναι μνήμες. Και πως, όπως η ποίηση, δε βρί­σκο­νται μόνο στα βιβλία αλλά στα πρόσωπα και στα έργα των ανθρώπων. Στον κόσμο.


ΠΗΓΗ: www.vetonews.gr (15.10.2013) ● ΕΙΚΟΝΕΣ: klimbo.ru, newagemama.com

4 Μαρτίου 2014

Στοπ στην ενδοσχολική βία!

Μια εκπαιδευτική ταινία της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Ε­φή­βου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) με θέμα την ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό. Βασίζεται σε συ­νε­ντεύ­ξεις που έδωσαν μαθητές, εκπαιδευτικοί και γονείς στα σχολεία όπου εφαρμόστηκε η ο­μώ­νυ­μη παρέμβαση πρόληψης της Εταιρείας.