15 Νοεμβρίου 2013

Μια υπέροχη... Παπαγαλία!

Από την Άννα
(δασκάλα Α' Δημοτικού, amprakatampra.blogspot.gr)

Λέμε λέξεις από π

Έχουμε πει πάρα πολλές και έχουμε γεμίσει τον πίνακα. Ένας μαθητής λέει τη λέξη «πα­πα­γα­λί­α». Ρωτάω αν ξέρουν τι σημαίνει και με έκπληξη βλέπω πολλά χεράκια να σηκώνονται. Και να οι απα­ντήσεις. Να σημειώσω εδώ πως τις βρίσκω 100% σωστές:

«Παπαγαλία είναι η χώρα των παπαγάλων»
«Παπαγαλία είναι η χώρα που μιλάνε όλοι παπαγαλικά»

Εύχομαι να γνωρίσετε μόνο αυτήν την Παπαγαλία. Τη χώρα των παπαγάλων που όλοι μι­λά­νε παπα­γαλικά...

ΠΗΓΗ: amprakatampra.blogspot.gr (08.11.2013)

28 Σεπτεμβρίου 2013

«Ο Κανόνας του Εσώρουχου» στα ελληνικά!

Μια εκστρατεία για τη σεξουαλική κακοποίηση

Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει δημιουργήσει ένα υλικό ευαισθητοποίησης με στόχο την κα­τα­πο­λέ­­μη­ση της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών. Πριν δύο χρόνια περίπου το πα­ρου­σι­ά­σα­με εδώ σε μετάφραση και επιμέλεια δική μας.

Επιτέλους το υλικό διατίθεται και στα ελληνικά! Πατήστε στην εικόνα και διαβάστε, ανάμεσα σε άλλα, οδηγίες για τους γονείς αλλά και ένα βιβλίο για μικρά παιδιά (3-7 ετών) με τίτλο «Η Κί­κο και το Χέρι»:


► ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ (02.10.2014): Ο «Κανόνας» παρουσιάζεται και στο παιδικό μας ιστολόγιο. Οι αναρτή­σεις ξεκινούν από εδώ.

8 Σεπτεμβρίου 2013

Προστασία από έναν μελλοντικό εθισμό στο διαδίκτυο

Από τη Μονάδα Εφηβικής Υγείας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Συμβουλές προς γονείς παιδιών ηλικίας έως και 10 ετών, προκειμένου να τα προστατεύσουν α­πό μια μελλοντική εξάρτηση από το διαδίκτυο:

1. Από μικρή ηλικία θα πρέπει να τίθενται όρια μέσα στην οικογένεια (για πολλά θέματα) και να τη­ρούνται. Όταν τα όρια δεν είναι υπερβολικά ή ιδιαιτέρως αυστηρά, κατευθύνουν τα παι­διά, δεν τα καταπιέζουν και δηλώνουν ενδιαφέρον.

2. Τα όρια είναι σημαντικά και για θέματα ασφαλείας. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, είναι κα­λό να συζητιούνται τα όρια που ισχύουν και να λαμβάνεται υπόψιν η γνώμη τους. Ο σε­βα­σμός της προσω­πικότητας παιδιών και εφήβων από μικρή ηλικία είναι πολύ σημαντικό στοι­χεί­ο για την εφαρμογή πειθαρχίας.

3. Αφιερώστε χρόνο και διάθεση, ώστε να ασχοληθείτε με θέματα διαδικτύου μαζί με τα παι­διά.

4. Τοποθετήστε τον υπολογιστή σε κοινόχρηστο χώρο, για να μην μπορούν να απομονωθούν και να υπάρχει έλεγχος.

5. Χρησιμοποιήστε φίλτρα για επιβλαβείς ιστοσελίδες και συμμετέχετε στις επιλογές τους. Α­πο­φύ­­γε­τε υπερβολές ή/και παράλογες απαγορεύσεις.

6. Ενημερώστε τα παιδιά με απλά λόγια για τα φαινόμενα «εθισμού» και παρενόχλησης.

7. Μη χρησιμοποιείτε το άνοιγμα ή το κλείσιμο του υπολογιστή ως επιβράβευση ή τιμωρία.

8. Εάν παρατηρήσετε υπερβολική χρήση ή συμπεριφορές εθισμού, αναζητήστε αμέσως βοή­θει­α.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (29.08.2013)

7 Σεπτεμβρίου 2013

Απαντήσεις σε δύσκολες ερωτήσεις

«Οι γονείς έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με διαφόρων ειδών δύσκολα ερωτήματα που θέ­τει το παιδί», εξηγεί η κ. Αποστολία Ντέκοβα, κλινική ψυχολόγος. «Οι ερωτήσεις αυτές συ­χνά τους φέρ­νουν σε δυσάρεστη θέση, καθώς δε γνωρίζουν πώς να απαντήσουν με τον κα­λύ­τε­ρο δυνατό τρόπο χωρίς να πληγώσουν τα συναισθήματά του».

Ακολουθεί, με τη βοήθεια της κ. Ντέκοβα, ένας... οδικός χάρτης για το πώς να μιλήσετε στο παι­δί σας για το σεξ, το διαζύγιο και την οικονομική κρίση:

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ

Στις ερωτήσεις των παιδιών γύρω από το σεξ οι γονείς νιώθουν συχνά αμηχανία, ανησυχία, έκ­πλη­­ξη, θυμό και αρνητικότητα. Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας θέτουν συνήθως ε­ρω­τή­σεις για την τεκνοποίηση και τη διαφορετικότητα των δυο φύλων: «Από πού γεννιούνται τα μω­ρά;» «Γιατί φου­σκώνει η κοιλιά της μαμάς;» «Πώς μπαίνουν τα μωρά στην κοιλιά της μα­μάς;» «Γιατί η μητέρα είναι διαφορετική από τον πατέρα;».

Σύμφωνα με την κ. Ντέκοβα, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι σε αυτή την ηλικία υπάρχει έ­ντο­νο ενδιαφέρον του παιδιού προς τα γεννητικά του όργανα και αίσθηση ικανοποίησης ό­ταν τα αγγίζει (αυνανισμός). Ο αυνανισμός του παιδιού δεν έχει τη σεξουαλική χροιά που θα α­πο­κτή­σει αργότερα στη ζωή του ατόμου, αλλά δρα καταπραϋντικά από τις διάφορες ε­σω­τε­ρι­κές και εξωτερικές εντά­σεις που τυχόν βιώνει.

Οι γονείς χρειάζεται:

● Να απαντούν με ειλικρίνεια και ευθύτητα στις ερωτήσεις του παιδιού.
● Να αποφεύγουν τα μικροψεματάκια ή απλοποιημένες θεωρίες όπως «το αδερφάκι σου το έ­φε­ρε ο πελαργός».
● Να ονοματίζουν ορθά τα εξωτερικά όργανα του σώματος (πέος, κόλπος, στήθος).
● Στην ερώτηση «τι είναι σεξ;» μια πιθανή απάντηση είναι η εξής: «Σεξ είναι όταν δύο άν­θρω­ποι α­γαπιούνται και ενώνουν τα σώματά τους. Μ’ αυτόν τον τρόπο δείχνουν την αγάπη τους».
● Σε περίπτωση που ο γονιός δει το παιδί του να αυνανίζεται σε κάποιον κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού θα χρειαστεί να του αποσπάσει την προσοχή με κάποιο παιχνίδι ή λέγοντάς του ό­τι θα του διαβάσει κάποιο παραμύθι. Στη συνέχεια μπορεί να του εξηγήσει ότι αν θέλει να α­σχο­λη­θεί με το σώμα του, θα χρειαστεί να πάει στο δωμάτιό του.

Αντίθετα, στην εφηβεία οι γονείς χρειάζεται:

● Να συζητούν με σοβαρότητα και ειλικρίνεια για τους σεξουαλικούς προβληματισμούς του ε­φή­βου (σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, μεθόδους αντισύλληψης, σεξουαλικές λει­τουρ­γί­ες).
● Να σέβονται την ερωτική ζωή και τα σεξουαλικά ενδιαφέροντά του.

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για το διαζύγιο

Όταν φτάνουν στα πρόθυρα του διαζυγίου, οι γονείς αναρωτιούνται πώς θα μιλήσουν στο παι­δί τους για το θέμα χωρίς να το στενοχωρήσουν ή να το πληγώσουν. Σε αυτήν την πε­ρί­πτω­ση θα χρειαστεί:
● Να αποφεύγουν να διαπληκτίζονται μπροστά στο παιδί.
● Η ανακοίνωση του διαζυγίου να γίνει ταυτόχρονα και από τους δύο γονείς. Αν πρόκειται για παι­δί προσχολικής και σχολικής ηλικίας, η ανακοίνωση καλό είναι να γίνει μία έως δύο ε­βδο­μά­δες πριν την αποχώρηση. Από την άλλη πλευρά, τα παιδιά που βρίσκονται στην εφηβεία χρει­ά­ζο­νται περισ­σότερο χρόνο προκειμένου να αποδεχτούν τη νέα κατάσταση. Θα χρει­α­στεί, επομένως, να ενημε­ρωθούν λίγους μήνες νωρίτερα.
● Να διαβεβαιώσουν το παιδί ότι εκείνο δεν είναι υπεύθυνο για την κατάσταση του διαζυγίου. Συ­χνά τα παιδιά, ιδίως της προσχολικής ηλικίας, νιώθουν ενοχές ότι ήταν «κακά παιδιά» ή ό­τι έκαναν κά­ποια αταξία και γι’ αυτόν τον λόγο ο γονιός αποχωρεί.
● Να το διαβεβαιώσουν ότι παρόλο που χωρίζουν, θα συνεχίσουν να είναι δίπλα του και να το στη­ρίζουν, ο κάθε γονιός με τον δικό του τρόπο.
● Να ενθαρρύνουν το παιδί να διατυπώνει ερωτήσεις, στις οποίες θα απαντούν με ειλικρινή και ξε­κάθαρο τρόπο.
● Να αποδεχτούν και να σεβαστούν τυχόν αντιδράσεις του (θυμό, αρνητικότητα).
● Να συζητήσουν μαζί του για τυχόν αλλαγές που μπορεί να προκύψουν στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά του (αλλαγή διαμονής, αλλαγή σχολείου).

Πώς να μιλήσω στο παιδί μου για την οικονομική κρίση

Στους χαλεπούς καιρούς που διανύουμε η οικονομική κρίση είναι μια λέξη που ακούγεται κα­θη­με­­ρι­νά στον κοινωνικό και σχολικό περίγυρο του παιδιού αλλά και από τα ΜΜΕ. Οι γονείς συ­χνά διερωτώνται ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να του μεταφέρουν την οικονομική κα­τά­στα­ση της οικογένειας χωρίς να το τρομοκρατήσουν ή να το αγχώσουν.

Κάποιες μικρές συμβουλές:

● Να μιλήσουν στο παιδί για την οικονομική κατάσταση με απλά λόγια, χωρίς άγχος και συ­ναι­σθη­­μα­τι­κή ένταση.
● Να το ενημερώσουν σε περίπτωση που η οικονομική κατάσταση της οικογένειας μπορεί να ε­πι­φέ­­ρει αλλαγές στη ζωή του (μείωση στο χαρτζιλίκι ή στις δραστηριότητές του).
● Να αποφύγουν εκφράσεις του τύπου «Δε θα έχουμε ψωμί να φάμε» ή «Θα μείνουμε ά­στε­γοι», προκειμένου να εξηγήσουν τη δεινή οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Αυ­τός ο τρόπος θα επιφέρει περισσότερο άγχος στο παιδί παρά κατανόηση της κατάστασης.
● Να μην του αποκρύψουν την αλήθεια σε περίπτωση που κάποιος από τους δύο γονείς μεί­νει άνερ­γος.
● Να του μεταδώσουν την ελπίδα ότι αυτή η κατάσταση είναι προσωρινή, ότι κάποια στιγμή θα με­ταβληθεί και πως γι’ αυτό δε χρειάζεται εκείνο να στενοχωριέται.

Πολλές φορές τα παιδιά συντονίζονται με την ψυχική κατάσταση των γονιών τους, με α­πο­τέ­λε­σμα να την απορροφούν. Αυτό μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υ­γεί­α και να εκδηλωθούν προβλήματα όπως πονοκέφαλοι, διατροφικές δι­α­τα­ρα­χές ή δι­α­τα­ρα­χές ύπνου, αδι­καιολόγητη απόσπαση της προσοχής, άγχος και μελαγχολία. Σε περίπτωση που οι γονείς παρατη­ρήσουν κάποια αλλαγή στη συμπεριφορά του παιδιού θα χρειαστεί να α­πευ­θυν­θούν σε κάποιον ει­δικό ψυχικής υγείας.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (29.08.2013)

Ο ρόλος του πατέρα στην ψυχοσυναισθηματική
ανάπτυξη του παιδιού

(κλινική ψυχολόγος)

Οι γονείς τοποθετούν τις πρώτες σταθερές βάσεις στην προσωπικότητα του παιδιού. Πα­λαι­ό­τε­ρα ο ρόλος τους ήταν διακριτός: Η μητέρα αναλάμβανε τη διαπαιδαγώγηση, τη φροντίδα και την ανα­τροφή των παιδιών, ενώ ο πατέρας ήταν ο «κουβαλητής», εκείνος δηλαδή που με­τέ­φε­ρε τα υλικά αγαθά στην οικογενειακή εστία. Τα τελευταία χρόνια, με τις κοινωνικές και οι­κο­νο­μι­κές αλλαγές και την είσοδο της γυναίκας στην αγορά εργασίας, τα δεδομένα αυτά α­να­τρά­πη­καν. Σήμερα ο πα­τέρας συμμετέχει όλο και πιο ενεργά στα οικογενειακά δρώμενα. Αυ­τό είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο για το παιδί, καθώς δέχεται διαφορετικά ερεθίσματα ανάλογα με το φύλο, τις προσωπικές αξίες και τις εμπειρίες του κάθε γονιού.

Ο πατέρας μπορεί να λειτουργήσει ως εξισορροπιστής στη μοναδική δυαδική σχέση που δη­μι­ουρ­γεί­ται από την πρώτη στιγμή της γέννησης ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί. Βοηθάει να κοπεί ο ομ­φάλιος λώρος μεταξύ τους και προσφέρει ασφάλεια και προστασία, καθώς στα μά­τια του παιδιού είναι σύμβολο δύναμης και εξουσίας. Με τον τρόπο αυτό ολοκληρώνεται ο­μα­λά η κοινωνικοποίηση, η αυτονομία και η ψυχική οργάνωσή του, αφού η συχνή παρουσία του πατέρα το καθιστά ικανό να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και να εξασφαλίζει τη δημιουργία υγιών σχέσεων με τους άλλους.

Η απουσία του πατέρα

Η μητέρα πρέπει να παραχωρήσει χώρο στον πατέρα, ώστε να μπορέσει να παίξει τον κα­θο­ρι­στι­κό του ρόλο. Σε αντίθετη περίπτωση η πατρική αποστέρηση θα έχει δυσάρεστες ε­πι­πτώ­σεις στην ψυ­χοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού: Θα παραμείνει προσκολλημένο στη μητέρα και αυτό θα ε­πηρεάζει τη ζωή του, δημιουργώντας ένα αίσθημα προσωπικής α­δυ­να­μί­ας και ανεπάρκειας.

Η απουσία του πατέρα από τη ζωή του αγοριού παρεμποδίζει την ταυτοποίηση μαζί του, δι­α­δι­κα­σί­α η οποία είναι απαραίτητη για την ολοκλήρωση της ταυτότητάς του.
● Για να μπορέσουν να διαχειριστούν τα συναισθήματα της απώλειας, τα αγόρια μπορεί να στρέ­ψουν την επιθετικότητά τους προς τους άλλους και να αναπτύξουν αντικοινωνική ή πα­ρα­πτω­μα­τι­κή συμπεριφορά. Συχνά διακατέχονται από ανασφάλεια και ανωριμότητα, έχουν χα­μη­λή αυτοεκτίμηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό τους, δυσκολεύονται στις σχέσεις με τους συ­νο­μη­λί­κους ή αναζητούν πατρικά υποκατάστατα με λανθασμένη μορφή.

Στα κορίτσια η έλλειψη του πατέρα δημιουργεί διαστρεβλωμένη εικόνα για το αντρικό πρό­τυ­πο, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στις σχέσεις τους με το άλλο φύλο.
● Τα κορίτσια, σε αντίθεση με τα αγόρια, στρέφουν την επιθετικότητά τους προς τον εαυτό τους. Παρουσιάζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, νιώθουν φόβο εγκατάλειψης και απόρριψης από το αντίθετο φύλο και αισθάνονται ενοχές όταν η σχέση τους δεν εξελίσσεται σωστά, παρόλο που μπορεί να μην ευθύνονται εκείνα.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (29.08.2013)

3 Αυγούστου 2013

Σωστή εφαρμογή του αντηλιακού

Η επάλειψη με αντηλιακό πρέπει να γίνεται σε όλα τα
σημεία του σώματος και με την κατάλληλη ποσότητα:


ΠΗΓΗ: www.talcmag.gr

8 Ιουλίου 2013

Για γονείς και δασκάλους

Ας μην κόβουμε τα φτερά των παιδιών...


Ας τα βοηθήσουμε ν’ ανακαλύψουν
τα εργαλεία για μια ουσιαστική ζωή

και στο σπίτι...


και στο σχολείο...


Μα, πάνω απ’ όλα, ας τους επιτρέψουμε να γίνουν αυτό
που μπορούν, ας τους επιτρέψουμε να μας ξεπεράσουν.


3 Ιουλίου 2013

Μην τρελαίνεσαι, μανούλα!



Από τη maranda
(δασκάλα, xorevountapontikia.blogspot.gr)

Αγαπητή μαμά,
με αφορμή την έναρξη των καλοκαιρινών διακοπών θα ήθελα να σου ζητήσω τα εξής:

● Μην γκρινιάζεις που ξυπνάω αργά! Ξεχνάς πόσο έχω κουραστεί όλο τον χειμώνα;

● Δείξε λίγη κατανόηση για την κατάσταση που επικρατεί στο δωμάτιό μου. Εσύ μπορεί να το βλέ­­πεις σαν χάος, αλλά εγώ δε θέλω να χαλάσω το πεδίο δράσης που έστησα για τα παι­χνί­δια μου χτες ώς αργά. Αν κοιτάξεις καλύτερα, θα το δεις: Υπάρχει μια ιστορία εκεί! Θέλεις να σου την πω;

● Δε χρειάζεται να μου θυμίζεις ότι μου αγόρασες πέντε λογοτεχνικά βιβλία που πρέπει να δια­βά­σω στις διακοπές. Σκέψου μήπως είναι προτιμότερο να ζήσω κι εγώ κάποιες πε­ρι­πέ­τει­ες παρά να δια­βάζω μόνο γι’ αυτές. Όταν νιώσω την επιθυμία να διαβάσω, θα το κάνω ε­πει­δή μ’ ευχαριστεί και ό­χι γιατί πρέπει.

● Μην επιμένεις να παρακολουθήσω μαθήματα το καλοκαίρι. Δε χρειάζομαι κι άλλες δε­ξι­ό­τη­τες, χρόνο για παιχνίδι χρειάζομαι!

● Πάρ’ το απόφαση: Θα πέσω μερικές φορές απ’ το ποδήλατο. Και θα γρατζουνιστώ στους θά­­μνους. Δεν είναι λόγος αυτός να μη βγαίνω για παιχνίδι. Δεν μπορείς να με προστατεύεις α­πό όλους τους κινδύνους. Μου έχεις μάθει όλα τα σημαντικά πράγματα για την ασφάλειά μου. Προσέχω, στ’ αλήθεια!

● Μην επιμένεις να αλλάζω ρούχα δεκαπέντε φορές τη μέρα. Όταν παίζω δε μ’ απασχολεί η κα­θα­­ρι­ό­τη­τα των ρούχων μου.

● Άσε με να τσακωθώ με τ’ αδέρφια μου. Σου υπόσχομαι ότι κι αυτό είναι μέρος του παι­χνι­διού μας και δε χρειάζεται ν’ ανησυχείς.

● Μην επιμένεις να φάω μπάμιες! Τρώω ένα σωρό λαχανικά και φρούτα. Δεν έχω δικαίωμα κι εγώ να μη μου αρέσει κάτι;

● Όταν πάω στην κατασκήνωση, μη μου τηλεφωνείς πέντε φορές τη μέρα. Χρειάζομαι χρόνο με ά­τομα της ηλικίας μου. Μην ανησυχείς τόσο, αν μ’ απασχολεί κάτι θα είσαι η πρώτη που θα το μά­θεις.

Με αγάπη, το τέκνο σου

ΥΓ. Το ξέρεις ότι σ’ αγαπώ, έτσι δεν είναι;

ΠΗΓΗ: xorevountapontikia.blogspot.gr (03.07.2013)

18 Ιουνίου 2013

Ανεξίτηλα σημάδια σε αθώες ψυχές

Πολύ πιο συχνό απ’ όσο νομίζουμε είναι το πρόβλημα της παιδικής κακοποίησης. Χιλιάδες παι­διά πέφτουν κάθε χρόνο θύματα σωματικής, συναισθηματικής ή σεξουαλικής κα­κο­ποί­η­σης, παραμέ­λησης ή άλλης εκμετάλλευσης. Σύμφωνα με τη διευθύντρια του Παι­δο­ψυ­χι­α­τρι­κού Τμήματος του Σισμανόγλειου Nοσοκομείου Αναστασία Κουμούλα, ο Παγκόσμιος Ορ­γα­νι­σμός Υγείας περιγράφει τέσσερις κύριες μορφές παιδικής κακοποίησης:

1. Η σωματική κακοποίηση είναι μία πράξη από πρόσωπο φροντίδας που έχει ως α­πο­τέ­λε­σμα, ή έχει μεγάλη πιθανότητα να έχει ως αποτέλεσμα, τη σωματική βλάβη έως και τον θά­να­το του παιδιού. Τέτοιες περιπτώσεις είναι οι κλοτσιές, το δάγκωμα, το ταρακούνημα, το μα­χαί­ρω­μα ή το γρονθοκόπημα. Το χτύπημα του παιδιού θεωρείται συνήθως πράξη για ε­πι­βο­λή πει­θαρ­χί­ας, αν και μπορεί να θεωρηθεί ως κακοποίηση όταν προκαλέσει μελανιές ή τραυ­μα­τι­σμό.

2. Η σεξουαλική κακοποίηση συνίσταται σε διάπραξη διείσδυσης, παρενόχλησης με επαφή των γεν­νητικών οργάνων ή άλλες σεξουαλικές πράξεις, με τις οποίες τα παιδιά χρη­σι­μο­ποι­ού­νται για να προσφέρουν σεξουαλική ικανοποίηση στον δράστη. Ο συγκεκριμένος τύπος κα­κο­ποί­η­σης περιλαμ­βάνει, επίσης, σεξουαλική εκμετάλλευση και παιδική πορνογραφία.

3. Η συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση είναι ένα επίμονο ή επαναλαμβανόμενο μο­τί­βο συ­μπεριφοράς εκ μέρους του γονέα και περιλαμβάνει απόρριψη, απομόνωση, τρο­μο­κρά­τη­ση, ταπεί­νωση, περιορισμό, έκθεση σε οικογενειακή βία, δυνατότητα κατάχρησης ου­σι­ών και συμμετοχής σε εγκληματική δραστηριότητα. Οι πράξεις αυτές έχουν μεγάλη πι­θα­νό­τη­τα να βλάψουν τη σωματική και ψυχική υγεία του παιδιού.

4. Μορφή κακοποίησης θεωρείται και η παραμέληση του παιδιού. Πρόκειται για την άρνηση ή την ανικανότητα, από την πλευρά του γονέα ή άλλου φροντιστή, να παρέχει φροντίδα για την κα­λή υγεία και την ανάπτυξή του. Ο γονιός δεν είναι σε θέση να ικανοποιήσει τις βασικές α­νά­γκες του παιδιού, όπως τη διατροφή ή την ένδυση, να του προσφέρει ένα ασφαλές κα­τα­φύ­γι­ο, στοργή και προσοχή. Μπορεί, επίσης, να υπάρχει ανεπαρκής επίβλεψη και ε­γκα­τά­λει­ψη. Η παραμέληση μπο­ρεί να είναι σωματική ή και συναισθηματική.

Ολέθριες οι συνέπειες της σεξουαλικής κακοποίησης

Έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις, που μπορεί να οδηγήσουν μέχρι και σε αυτοκτονικές τά­σεις, προκαλεί κάθε είδους σεξουαλική παραβίαση κατά την παιδική ηλικία. Σύμφωνα με στοι­χεί­α που παρουσίασε η Αναστασία Κουμούλα σε σχετική ημερίδα του Τμήματος Ψυ­χι­α­τρι­κής Παιδιών και Ε­φήβων του Σισμανόγλειου, ο φόβος, το άγχος, η κατάθλιψη, ο θυμός και η χαμηλή αυτοεκτίμηση είναι μερικές από τις κυριότερες ψυχολογικές συνέπειες που έπονται της παιδικής κακοποίησης. Α­κόμη και ένα άγγιγμα ή η έκθεση ενός ανηλίκου σε πορ­νο­γρα­φι­κό υλικό επιδρούν καταστροφικά στην ψυχολογία του παιδιού. Στις άμεσες συνέπειες συ­γκα­τα­λέ­γο­νται, επίσης, η χαμηλή επίδοση στο σχολείο, αγχώδεις διαταραχές (φοβίες, εφιάλτες) αλ­λά και αυτοκτονική συμπεριφορά.

Μελέτες έχουν καταδείξει ότι το 37-53% των παιδιών που υπέστησαν σεξουαλική κα­κο­ποί­η­ση πά­σχουν από διαταραχή μετατραυματικού στρες, μια ψυχιατρική διαταραχή που εκ­δη­λώ­νε­ται μετά από ένα έντονα τραυματικό γεγονός. Η διαταραχή εμφανίζεται με ε­πα­να­λαμ­βα­νό­με­νους εφιάλτες, επεισόδια επαναβίωσης του τραυματικού γεγονότος, μείωση εν­δι­α­φε­ρό­ντων και αίσθημα αποξένω­σης από τους άλλους, υπερβολικό άγχος και ευερεθιστότητα, που τε­λι­κά προκαλούν δυσλειτουργία στο παιδί.

Ενίοτε τα θύματα δεν παρουσιάζουν άμεσα συμπτώματα αλλά επιπτώσεις κατά την ενήλικη ζω­ή τους. Σε μια πρόσφατη μετα-ανάλυση 37 μακροχρόνιων μελετών διαπιστώθηκε ότι η παι­δι­κή σεξου­αλική κακοποίηση συνδέεται, μεταξύ άλλων, με αγχώδεις διαταραχές, κα­τά­θλι­ψη, διαταραχές δια­τροφής, διαταραχές ύπνου, διαταραγμένες διαπροσωπικές σχέσεις με το άλ­λο φύλο (που κάποιες φορές λαμβάνουν τη μορφή ενδοοικογενειακών συγκρούσεων και δι­α­ζυ­γί­ου), απόπειρες αυτοκτο­νίας. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει συ­σχε­τι­σμό της σεξουαλικής κακοποί­ησης στην παιδική ηλικία και με σωματικά προβλήματα ό­πως γαστρεντερικές διαταραχές, χρόνιο κοιλιακό άλγος, ψυχογενείς επιληπτικές κρίσεις και μη ειδικά άλγη.

Κακοποίηση και αποκάλυψη

Ιδιαίτερα δύσκολη και πολύπλοκη είναι η αποκάλυψη της κακοποίησης σύμφωνα με την Όλ­γα Θε­μελή, λέκτορα Εγκληματολογικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Όπως ε­ξη­γεί η ίδια, σε μια από τις πρώτες έρευνες που διενεργήθηκαν για το θέμα στις ΗΠΑ τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από τα μισά θύματα δεν ανέφεραν ποτέ κατά τη διάρκεια της ζωής τους την παραβίαση που υπέστησαν, ενώ με­ταγενέστερη έρευνα έφερε στο φως ότι το 75% των θυμάτων είχε κρα­τή­σει για πάντα το μυστικό του.

Το μικρό ποσοστό των θυμάτων που αποκαλύπτουν την κακοποίηση το πράττει συνήθως με­τά την ε­νηλικίωσή του. Οι περισσότεροι ανήλικοι, μάλιστα, αρνούνται ότι υπέστησαν σε­ξου­α­λι­κή κακοποίη­ση, ακόμη κι όταν υφίστανται σημαντικά παθογνωμικά ευρήματα και α­δι­ά­σει­στες αποδείξεις.

Ο ψυχίατρος Roland Summit το 1983 διέκρινε τα πέντε στάδια του «συνδρόμου» της μη α­πο­κά­λυ­ψης:
● Μυστικότητα.
● Δημιουργία ενός αισθήματος ανημπόριας και αβοηθησίας.
● Παγίδευση και συμβιβασμός.
● Καθυστέρηση στην αποκάλυψη.
● Ανάκληση της αρχικής γνωστοποίησης.

Τα δύο πρώτα στοιχεία, σύμφωνα με την κ. Θεμελή, θεωρούνται θεμελιώδους σημασίας για τη διά­γνωση του συνδρόμου της μη αποκάλυψης ενδεχόμενης σεξουαλικής κακοποίησης. Ε­νί­ο­τε τα παιδιά επιχειρούν με τον δικό τους τρόπο να γνωστοποιήσουν το γεγονός, χωρίς ό­μως να το κατορθώνουν λόγω διαφόρων ανασταλτικών παραγόντων. Στο σημείο αυτό είναι α­πα­ραί­τη­τη η συνδρομή ενός ει­δικού, ο οποίος θα χειριστεί το παιδί με τρόπο που θα το εν­θαρ­ρύ­νει να ομολογήσει τη θυματοποίη­σή του.

Πώς μπορούν οι γονείς να προφυλάξουν τα παιδιά τους

Χρήσιμες πληροφορίες για το πώς μπορούν οι γονείς να προφυλάξουν τα παιδιά τους α­πό πι­θανή σεξουαλική κακοποίηση δίνει σε ανακοίνωσή της η αστυνομία. Στην α­να­κοί­νω­ση αναφέ­ρονται όλα όσα μπορούν να πουν με απλό και κατανοητό τρόπο οι γο­νείς στα παιδιά τους και είναι τα παρακάτω:
● Ένας ενήλικος δεν πρέπει ποτέ να ζητάει από ένα παιδί να αγγίξει το ίδιο τα γεν­νη­τι­κά του όργανα.
● Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να αγγίζει τα γεννητικά όργανα των παιδιών, εκτός αν εί­ναι γιατρός στο ιατρείο του.
● Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να ζητάει από ένα παιδί να κάνει οτιδήποτε μαζί του ε­νώ είναι είτε εκείνος είτε το παιδί χωρίς ρούχα.
● Κανένας ενήλικος δεν πρέπει να ζητάει από ένα παιδί να κρατήσει κάτι κρυφό ή μυ­στι­κό α­πό τους γονείς του, κυρίως κάτι που αφορά το ίδιο.

Η συμπεριφορά του παιδιού μετά την κακοποίηση

Σε ομιλία τους σε ημερίδα που διοργανώθηκε στο Σισμανόγλειο με θέμα «Όταν τα παιδικά ό­νει­ρα γίνονται εφιάλτες» οι γιατροί Μ. Στρούθος και Ι. Γιαννοπούλου αναφέρθηκαν στα «κα­μπα­νά­κια» που «χτυπούν» όταν ένα παιδί κακοποιείται σεξουαλικά. «Σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις παρατηρείται α­πρόσμενη πτώση στη σχολική επίδοση. Παρατηρούνται επίσης α­πρό­σμε­νες εναλλαγές συναισθήμα­τος, ευερεθιστικότητα, συναίσθημα κατάθλιψης, χαμηλή αυ­το­ε­κτί­μη­ση, γενικευμένο άγχος, κρίσεις πανικού, ανεξήγητοι φόβοι και αποφυγή συ­γκε­κρι­μέ­νων ατόμων ή τοποθεσιών. Για παράδειγμα, το παιδί δε θέλει να πάει στο σπίτι ενός α­γα­πη­μέ­νου θείου ή παππού, αρνείται επίμονα να συμμετάσχει στη γυμναστική ή στο κο­λύ­μπι, ε­νώ παλιά του άρεσε, και φαίνεται φοβισμένο. Επίσης αισθάνεται φόβο προς όλους τους ά­ντρες, καθώς και έντονο θυμό. Εμφανίζει απρόσμενες αλλαγές στη συμπε­ριφορά, έντονη α­ντί­δρα­ση στο άγγιγμα, προσκόλληση σε κάποιον ενήλικο, καθώς και απομόνωση από τους συ­νο­μη­λί­κους και την οικογένεια».

Τα συμπτώματα που προαναφέρθηκαν δεν αποτελούν παρά μόνο την κορυφή του πα­γό­βου­νου:
● Ένα σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί θα εμφανίσει παλινδρόμηση σε προγενέστερα στάδια της ανάπτυξης του: νυχτερινή ενούρηση, πιπίλισμα δαχτύλου κτλ.
● Θα παρουσιάσει ψυχοσωματικά συμπτώματα (πόνους σε διάφορα σημεία του σώματος), δι­α­τα­ρα­χές στον ύπνο και στη λήψη τροφής. Ενδέχεται, επίσης, να προσπαθήσει να φύγει α­πό το σπίτι ή να κάνει απόπειρα αυτοκτονίας.

Στην πορεία το παιδί μπορεί να αναπτύξει σε μικρή ηλικία συμπεριφορές που δείχνουν ότι έ­χει κα­κοποιηθεί σεξουαλικά. Οι δύο επιστήμονες αναφέρουν ότι:
● Μπορεί να χρησιμοποιεί σεξουαλικές εκφράσεις που δεν ακούγονται στο σπίτι ή το σχολείο και παράλληλα δεν είναι αναμενόμενες για την ηλικία του.
● Μπορεί να κάνει ζωγραφιές με ξεκάθαρο σεξουαλικό περιεχόμενο χωρίς να μπορεί να τις ερ­μη­νεύ­σει.
● Μπορεί να χρησιμοποιήσει βία ή να δωροδοκήσει άλλα μικρότερα παιδιά για να συμ­με­τά­σχουν σε σεξουαλική δραστηριότητα.
● Μπορεί να αυξηθεί η συχνότητα του αυνανισμού, να γίνεται σε βαθμό τραυματισμού και να συ­νο­δεύ­ε­ται από λεκτική έκφραση ή κινήσεις σώματος που μιμούνται σεξουαλική πράξη.
● Όταν το σεξουαλικά κακοποιημένο παιδί φτάσει στην εφηβεία, εμφανίζει πολύ αυξημένη σε­ξου­α­λι­κή δραστηριότητα και μπορεί να φτάσει στην εφηβική πορνεία.

Οι κ. Στρούθος και Γιαννοπούλου επισημαίνουν ότι υπάρχουν και προβλήματα καθαρά ι­α­τρι­κής φύ­σης που εγείρουν υπόνοιες για σεξουαλική κακοποίηση:
● Μπορεί να εμφανιστούν σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ερεθισμός, εκκρίσεις και κνη­σμός των γεννητικών οργάνων ή του πρωκτού που συνοδεύεται από πόνο.
● Μπορεί να υπάρχουν τραύματα ή μώλωπες στα γεννητικά όργανα ή το κορίτσι να έχει υ­πο­στεί ρήξη του παρθενικού υμένα.
● Μπορεί το παιδί να αντιδρά έντονα σε ιατρικές ή οδοντιατρικές πράξεις.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (06.06.2013)