29 Οκτωβρίου 2012

Γιατί φοβούνται τα μαθηματικά;

Τα μαθηματικά είναι άκρως απαραίτητα για μια επιτυχημένη επαγγελματική ζωή. Γίνονται όλο και πιο αναγκαία στη ζωή μας, καθώς η τεχνολογική επανάσταση έχει δημιουργήσει ένα πε­ρι­βάλ­λον ό­που όσοι έχουν δυσκολίες με τις μαθηματικές έννοιες θα αποκλείονται στα­δι­α­κά α­πό τις σημαντικές θέσεις στην αγορά εργασίας.

Την ίδια στιγμή όμως η μαθηματικοφοβία αποτελεί ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο. Το άγ­χος, ο φόβος και η ανασφάλεια που αισθάνονται τα παιδιά για τα μαθηματικά προξενείται πο­λύ συχνά από τις αρνητικές εμπειρίες τους στο μάθημα των μαθηματικών και επηρεάζει ά­με­σα την επίδοσή τους, μειώνοντάς τη στο ελάχιστο.


Το φαινόμενο, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί επιστήμονες, οφείλεται κατά κύριο λόγο στους εκ­παι­δευ­τι­κούς, στον τρόπο που διδάσκεται το μάθημα, στα «άχαρα» βιβλία των μα­θη­μα­τι­κών αλλά και στο οικογενειακό περιβάλλον. Όπως λένε οι εκπαιδευτικοί, όταν τα παιδιά «μά­θουν» από μικρά, δη­λαδή από το δημοτικό σχολείο, να φοβούνται τα μαθηματικά, το πι­θα­νό­τε­ρο είναι ότι δε θα πά­ψουν ποτέ να τα φοβούνται, θα έχουν χαμηλές επιδόσεις και πάντα θα νιώ­θουν δέος μπροστά σε ένα πρόβλημα, κάτι που θα έχει συνέπειες και στο επαγγελματικό τους μέλλον.

Στην προσέγγιση του μαθήματος λειτουργούν αρνητικά τρεις παράγοντες:
● Η μαθηματική γλώσσα απέχει πολύ από τη φυσική καθημερινή γλώσσα. Η ειδική ορολογία των μαθηματικών και τα αφηρημένα σύμβολα δυσκολεύουν τους μαθητές να κατακτήσουν τις δι­ά­φο­ρες έννοιες.
● H ιδιαίτερη φύση του μαθήματος, με την αλυσιδωτή σειρά των εννοιών και την πυ­ρα­μι­δω­τή-πα­ραγωγική ανάπτυξή τους, προξενεί ένταση στα παιδιά και δυσχεραίνει τη μαθησιακή δι­α­δι­κα­σί­α σε περίπτωση δημιουργίας κενών.
● Εδώ και χιλιάδες χρόνια έχει καλλιεργηθεί φόβος για τα μαθηματικά και έχει εδραιωθεί η πε­ποί­θη­ση ότι αποτελούν κτήμα των λίγων και εκλεκτών.

Οι μαθηματικοί, ωστόσο, πιστεύουν ότι το πρόβλημα προέρχεται κατά το μεγαλύτερο πο­σο­στό α­πό τον τρόπο που διδάσκονται τα μαθηματικά, από την προβληματική διδασκαλία και συ­μπε­ρι­φο­ρά των διδασκόντων. Η αποτελεσματική διδασκαλία δεν πρέπει να στηρίζεται στην απομνημόνευση και στην αποστήθιση αλλά στην κατανόηση μέσω της ενεργητικής συμ­με­το­χής και στη διαδικασία ανα­κάλυψης και κατασκευής της μαθηματικής γνώσης. Α­κό­μη και η διαδικασία αξιολόγησης των παι­διών, η ασκησιομανία και η βαθμοθηρία λει­τουρ­γούν επιβαρυντικά.

Τι πρέπει να προσέχουν οι εκπαιδευτικοί

1. Να μη μαλώνουν τους μικρούς μαθητές όταν κάνουν λάθη στις ασκήσεις ή όταν δεν κα­τα­λα­βαί­νουν κάτι, αλλά να προσπαθούν να τους πείσουν, με ήρεμο τρόπο, να ξα­να­σκε­φτούν κα­λύ­τε­ρα το πρόβλημα.

2. Να τους τονίζουν ότι ακόμη και οι μεγάλοι μαθηματικοί έκαναν λά­θη, αλλά από αυτά τα λάθη μάθαιναν και γίνονταν καλύτεροι.

3. Να επιβραβεύουν κάθε προσπάθεια, ακόμη και όταν δεν είναι επιτυχημένη, και να χρη­σι­μο­ποι­ούν τεχνικές για να ενδιαφέρονται για το μάθημα και να συνεχίζουν τις προ­σπά­θει­ες.

4. Να τους δίνουν αρχικά εύκολες ασκήσεις, ώστε να τονώνεται η αυτοπεποίθησή τους.

5. Να δίνουν στα παιδιά επαρκή χρόνο για να κάνουν τις εργασίες και να μην τα πιέζουν.

6. Να δημιουργούν ομάδες μαθητών που θα εργάζονται πάνω σε μαθηματικά προβλήματα.

7. Να χρησιμοποιούν εκπαιδευτικό υλικό για τη μετάβαση από το συγκεκριμένο στο α­φη­ρη­μέ­νο.

8. Να ενθαρρύνουν τους μαθητές να προσεγγίζουν το πρόβλημα με πολλούς και δι­α­φο­ρε­τι­κούς τρό­πους.

9. Να ωθούν τα παιδιά που έχουν δυσκολία να ξαναδιατυπώνουν ένα πρόβλημα με τα δικά τους λό­για, προκειμένου να εντοπιστούν πιθανές παρανοήσεις.

10. Να χρησιμοποιούν «μαθηματικά παιχνίδια», ώστε να κάνουν το μάθημα ευχάριστο και ελ­κυ­στι­κό. Αυτό είναι απαραίτητο ιδίως στα παιδιά του Δημοτικού.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (20.10.2012) / Νικολίτσα Τρίγκα

2 Σεπτεμβρίου 2012

Παιδόφιλοι: Δέκα συμβουλές προστασίας

Οι ανήλικοι είναι εύκολα θύματα για τους επιτήδειους που καραδοκούν στο διαδίκτυο. Ειδικά τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα σχολικά δίκτυα βρίσκονται στην καθημερινότητα πολ­λών οικογενειών και επομένως αποτελούν την εύκολη επιλογή των παιδόφιλων. Οι ε­ξει­δι­κευ­μέ­νοι αξιωματικοί της Δί­ωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος δίνουν 10 χρήσιμες συμβουλές για ό­λους τους γονείς:

1. Ο υπολογιστής καλό είναι να βρίσκεται σε κοινή θέα των γονιών. Μην αφήνετε το παιδί να κλεί­νε­ται στο δωμάτιό του μιλώντας με τις ώρες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή «δωμάτια» συ­ζη­τή­σε­ων (chat).

2. Αν το παιδί είναι κάτω των 13 ετών, μην του επιτρέπετε να δημιουργεί λογαριασμό στο Face­book. Ακόμη και το ίδιο το μέσο προϋποθέτει αυτήν την ηλικία για να επιτρέψει τη δη­μι­ουρ­γί­α προ­φίλ.

3. Αν παρ’ όλα αυτά το ανήλικο παιδί σας διαθέτει προφίλ στο Facebook, συμβουλέψτε το να δι­α­τη­ρεί τις προσωπικές του πληροφορίες και τις φωτογραφίες του «κλειστές», ώστε να μην μπο­ρεί να τις δει ο οποιοσδήποτε. Οι μοναδικοί διαδικτυακοί φίλοι που το παιδί είναι καλό να έ­χει είναι συμμαθητές που γνωρίζει.

4. Μη δημοσιοποιείτε φωτογραφίες του παιδιού σας, ιδιαίτερα αυτές που φορά μαγιό ή ε­σώ­ρου­χα. Μπορεί να προσελκύσουν τους παιδόφιλους.


5. Μη δίνετε ποτέ πληροφορίες μέσω του προφίλ του σε κοινωνικά δίκτυα για το πότε είναι στο σπίτι και –κυρίως– για το πότε λείπετε εσείς. Μπορεί να ενημερώσετε άθελά σας τους παι­δό­φι­λους, που θα σπεύσουν να... απασχολήσουν το παιδί σας.

6. Συμφωνήστε με το παιδί για το πόση ώρα θα σερφάρει κάθε μέρα. Απαραίτητο γι’ αυτό εί­ναι το «συμβόλαιο» χρήσης ίντερνετ που υπογράφουν γονείς και παιδί.

7. Μη χρησιμοποιείτε τον υπολογιστή ως μπεϊμπισίτερ. Ασχοληθείτε με το παιδί, δώστε του τον χρόνο και την προσοχή που χρειάζεται. Πηγαίνετε συχνές βόλτες, ώστε να αντιληφθεί ότι ο αλη­θινός κόσμος (και οι φίλοι) είναι εκεί έξω.

8. Ενημερωθείτε τεχνολογικά, για να μπορέσετε να εποπτεύετε διακριτικά τη χρήση του δι­α­δι­κτύ­ου που κάνει το παιδί. Παίξτε μαζί του επιμορφωτικά παιχνίδια και απολαύστε τις δυ­να­τό­τη­τες του μέ­σου.

9. Το βασικότερο όλων είναι η επαρκής επικοινωνία με το παιδί σας. Χτίστε μια σχέση ε­μπι­στο­σύ­νης μαζί του και κάντε το να νιώσει ότι βρίσκεστε δίπλα του –όχι ως κριτής, αλλά ως συ­νο­δοι­πό­ρος και πραγματικός συμπαραστάτης του.

10. Σε κάθε περίπτωση παρενοχλήσεων ανηλίκων και παραβίασης στοιχείων υπολογιστή και προ­σω­πι­κών δεδομένων μέσω του διαδικτύου, επικοινωνήστε με τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Ε­γκλή­μα­τος στα τηλέφωνα 210-6476464 και 210-6476461 ή μέσω μέιλ στο 11012@hellenic police.gr.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ (01.09.2012) / Μαρία Ψαρά

21 Απριλίου 2012

Παιδιά αφέντες, γονείς δούλοι

Πριν ακόμα χτυπήσει την πόρτα ο πελαργός, όλα είναι έτοιμα. Ρουχαλάκια, σαλιάρες, κου­δου­νί­στρες, καρότσι και παιδικό δωμάτιο με ήλιους και ροζ ή μπλε συννεφάκια. Το βα­σί­λει­ο της παιδικής ηλικίας του διαδόχου έχει στηθεί, ενώ Εκείνος, με το που θα σκάσει από τ’ αβγό του, επιθυμεί να κυβερνήσει. Μπουσουλώντας στην αρχή, τρέχοντας με χίλια στη συνέχεια, μέ­χρι τα πέντε του χρό­νια έχει καταφέρει να σκαρφαλώσει στον θρόνο. Κι αν του πα­ρα­χω­ρή­σου­με τα σκήπτρα, ασκεί σκλη­ρή διοίκηση στους υπηκόους του...

«Αν ένας άνθρωπος υπήρξε το αδιαμφισβήτητα αγαπημένο παιδί της μητέρας του, διατηρεί σε όλη του τη ζωή το αίσθημα θριάμβου, την πίστη στην επιτυχία, που συχνά οδηγεί πραγ­μα­τι­κά σ’ αυ­τήν». Οι γονείς δε χρειάζεται να έχουν διαβάσει αυτήν τη φράση του Φρόιντ για να γνωρίζουν ότι η αγάπη προς τα παιδιά τους είναι το μόνο εχέγγυο για μια ισορροπημένη ζω­ή. Ούτε την παρακάτω του Αϊνστάιν: «Καλύτερος σύμβουλος και από την ευθύνη είναι η α­γά­πη». Η αγάπη όμως είναι, κα­θώς φαίνεται, σαν το φάρμακο. Αν χορηγηθεί απερίσκεπτα, μπο­ρεί να προκαλέσει επιπλοκές. Για παράδειγμα, να μεταμορφώσει το αγγελούδι μας σε δια­βο­λά­κι και την οικογενειακή ζωή σε ολίγην από κόλαση.

«Μα είναι ποτέ δυνατόν η αγάπη στη σχέση του γονιού με το παιδί να κάνει κακό;» θα α­να­ρω­τη­θεί­τε. Ένα μέρος της απάντησης κρύβεται πίσω από ένα άλλο ερώτημα: Ποιος ε­πι­δι­ώ­κει να αγαπηθεί, από ποιον και με τι κίνητρο;

«Οι γονείς πέφτουν στην παγίδα να γοητεύσουν τα παιδιά τους, παρά να τα δι­α­παι­δα­γω­γή­σουν ως οφείλουν», διαπιστώνει ο διάσημος για τα άρθρα και τα βιβλία του Γάλλος παι­δί­α­τρος Άλντο Να­ουρί. Μας περιγράφεται εδώ μια όχι ασυνήθιστη συμπεριφορά: οι γονείς πα­σχί­ζουν να αγαπηθούν από τα παιδιά τους. Η προσπάθεια αυτή οφείλεται στην ανάγκη να κα­λύ­ψουν δικά τους συναισθη­ματικά ελλείμματα και ανασφάλειες και ο πιο εύκολος δρόμος γι’ αυτό είναι η εξαγορά: «Σου δίνω ό,τι ζητήσεις, αρκεί να μου το ανταποδώσεις με την α­γά­πη και την αφοσίωση που έλειψε από τη δική μου ζωή».

Χατίρια που δε χαλιούνται, αμέτρητα διάσπαρτα παιχνίδια παντού, κανόνες που πα­ρα­βι­ά­ζο­νται και αντικαθίστανται με άλλους, ελαστικότερους, που επίσης παραβιάζονται. Όσο χώρο τούς αφήνεις τείνουν να τον καταλάβουν, να σε στριμώξουν –και λίγο παραπάνω. Όσο οι γο­νείς υπηρετούν και ενδίδουν τόσο για τα παιδιά αποτελεί πρόκληση να επιβάλλουν τη θέ­λη­σή τους. Να γίνουν αφεντι­κά. Τα παιδιά στην ηλικία των πέντε ετών έχουν, κατά τους ει­δι­κούς, ολοκληρώσει την προσωπι­κότητά τους, που σημαίνει ότι έχουν σαφή εικόνα για το τι «τους περνάει». Και αφού τους περνάει, το τραβάνε προς όποια κατεύθυνση τους αρέσει.

Συχνά πολλοί γονείς, που λατρεύουν τα παιδιά τους, παραπονιούνται για το γεγονός ότι αυτά συ­νε­χώς ζητούν –όχι μόνο αντικείμενα ή συναισθήματα, αλλά τα πάντα. Και τον ελάχιστο προ­σω­πι­κό χρόνο και τον ύπνο των γονιών τους. «Τα παιδιά είναι βαμπίρ», μου λέει η μαμά του 9χρονου Γιώρ­γου. «Σου ρουφάνε όλη σου την ενέργεια, ό,τι έχεις». Ιδανικά, ωστόσο, θα έ­πρε­πε να αντιλαμβά­νονται ότι η μαμά και ο μπαμπάς χρειάζονται κι εκείνοι τον προσωπικό χώ­ρο και χρόνο τους. Ότι δικαιούνται και οφείλουν να έχουν φιλοδοξίες, ασχολίες, καριέρα ή α­πλώς τη δυνατότητα ενός ή­ρεμου απογεύματος. «Δε μ’ αφήνουν στιγμή σε ησυχία», μας λέ­ει η Μαρία, μητέρα δύο παιδιών στις πρώτες τάξεις του δημοτικού. «Μόλις με δούνε να κα­θί­σω ή να μιλήσω στο τηλέφωνο, απαι­τούν αμέσως την προσοχή μου, επινοώντας α­νά­γκες του τύπου “μαμά, πεινάω” ή “πονάει το φρύδι μου”. Αν αυτά δεν πιάσουν, αρχίζουν να σκο­τώ­νο­νται μεταξύ τους, οπότε το απόγευμα έχει κατα­στραφεί –μαζί με το νευρικό μου σύ­στη­μα».

Ο μικρός Αλέξης, πάλι, έχει βρει τον τρόπο να βγάλει ξινή στη μαμά του τη στοιχειώδη α­νά­γκη της να διακριθεί στο επάγγελμά της. Η Ελένη, διαφημίστρια σε μεγάλη εταιρεία, σπάνια θα χαρεί ένα καλό συμβόλαιο, αφού θα αντιμετωπίσει γυρίζοντας στο σπίτι την άρνηση του γιου της να διαβάσει και να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του: «Ας γύριζες νωρίς όπως οι άλ­λες μανάδες κι εγώ θα διάβαζα». Σιγά που θα διάβαζε... Την Ελένη, όμως, την κάνει κου­ρέ­λι.

Άλλη χαρακτηριστική περίπτωση του «κάνω ό,τι μου καπνίσει» μας περιγράφει η Αγγελική, φι­λό­λο­γος, που πάντα της άρεσε να διαβάζει –όχι μόνο για να διδάξει, αλλά και για την προ­σω­πι­κή της ευχαρίστηση. Τώρα το μυαλό της έχει γίνει «κιμάς», αφού τα αγγελούδια της δεν ε­πι­τρέ­πουν να παίζει σε καμία συσκευή τηλεόρασης τίποτε άλλο από Στρουμφάκια και Μικρή Φρα­ου­λί­τσα, ενώ από το CD ακούγονται διαρκώς Ζουζούνια και το «Παπαγάλε, θες σου­βλά­κι;».

Ένα πολύτιμο δώρο

Ιδανικά, σε όλες τις παραπάνω μικρές καθημερινές στιγμές θα έπρεπε να ισχύει κάτι που λέ­γε­ται αμοιβαίος σεβασμός. Αν αυτό δεν το μάθουν τα πιτσιρίκια μας στην παιδική τους ηλικία, θα δυσκο­λευτούν να σεβαστούν στη ζωή τους οποιονδήποτε. Πάντα θα διεκδικούν να είναι το κέ­ντρο του εν­διαφέροντος. Να κερδίζουν, να επιτυγχάνουν, να διακρίνονται. Να γνωρίζουν μό­νο την κατάφαση. Μόνο το «ναι». Εφικτό στο στενό οικογενειακό περιβάλλον, αλλά στον έ­ξω κόσμο τα περιμένουν εκ­πλήξεις. Εμπόδια, δηλαδή, ανάμεσα σε αυτά και τις επιθυμίες τους και πολλές απορρίψεις.

«Τα παιδιά τότε γίνονται ανικανοποίητοι ενήλικοι;» ρωτάμε τον ψυχίατρο-παιδοψυχολόγο, κα­θη­γη­τή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και πρόεδρο της Ε.Ψ.Ψ.Ε.Π. (Εταιρεία Ψυχολογικής Ψυ­χι­α­τρι­κής Ενηλίκου & Παιδιού), κ. Γιάννη Κούρο. «Δημιουργούν μεγάλους στόχους και με­γά­λα ό­νει­ρα, που, εξ ορι­σμού, το πιθανότερο είναι να μείνουν απραγματοποίητα», μας απαντά και προ­σθέ­τει: «Το παιδί δι­ψάει συνεχώς για καινούργιες επιτυχίες, κάθε είδους απόκτηση υ­λι­κών αγαθών, επαγγελματικών ε­πιτευγμάτων. Θεωρεί δεδομένο ότι όλα τού οφείλονται. Το να του προσφέρεις όμως το “όχι” από μικρή ηλικία είναι ένα πολύτιμο δώρο. Με το να του βά­λεις ό­ρι­α, του δίνεις στην ουσία ένα σοβαρό μάθημα επιβίωσης και κοινωνικής ένταξης, που θα εί­ναι πολύ χρήσιμο στη μετέπειτα ζωή του».

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν: τα παιδιά δυνάστες ή τύραννοι ή κακομαθημένα (ή όπως αλλιώς θέ­λει να τα πει κανείς) είναι δικό μας δημιούργημα. Κι αν ένα κίνητρο μπορεί να είναι η δική μας α­νά­γκη να αγαπηθούμε, ένα άλλο είναι να τους τα παράσχουμε όλα για να τα προ­στα­τέ­ψου­με. Η ελληνική οι­κογένεια, κατά την ψυχολόγο Νένα Γεωργιάδου, είναι υπερπροστατευτική στην κυρίαρχη τάση της. «Δε θέλω», σκέφτεται ο γονιός, «το παιδάκι μου να λυπάται, να λα­χτα­ρά­ει κάτι και να μην το έχει». Το παιδάκι, βέβαια, έχει διαπιστώσει την αδυναμία που μό­λις περιγράψαμε. Πιέζει με τους γνωστούς αγαπημένους τρόπους: πέφτει κάτω, ουρλιάζει, χτυ­πιέ­ται και, φυσικά, ικανοποιεί τις α­νάγκες του. Η παραπάνω μάλιστα είναι μια ασφαλής δι­α­δρο­μή για να οδηγηθεί ένα παιδί στην πρώτη του μικροκλοπή. Αφού τα έχω όλα, σου λέει, για­τί να μην έχω κι αυτό του διπλανού μου; Το θέλω, θα το αποκτήσω.

Γονεϊκά απωθημένα

Σε κάθε περίπτωση, πίσω από τον υπερπροστατευτισμό, επισημαίνει ο κ. Κούρος, κρύ­βο­νται τα α­πωθημένα μας. Μας έλειψαν κάποια πράγματα, δε μας καταλάβανε, βρήκαμε ε­μπό­δι­α; Προσπαθού­με να προστατέψουμε τα παιδιά μας να μην πάθουν τα ίδια. Να μη μα­ται­ω­θούν. Τα τοποθετούμε, λοιπόν, στο κέντρο του σύμπαντος, αλλά περιμένουμε κι ένα α­ντάλ­λαγ­μα. Να πραγματοποιήσουν όσα εμείς εμποδιστήκαμε να πραγματοποιήσουμε. «Εσύ θα εί­σαι δικό μου», σκέφτεται ο γονιός, «δεμένο επάνω μου και όταν έρθει η ώρα θα μου δώσεις τα χρωστούμενα, αφού θα γίνεις αυτό που επιθυμώ. Και θα γίνεις αυτό που επιθυμώ, διότι, πα­ρέ­χο­ντάς σου τα πάντα, θα σε κάνω να μην μπορείς να σταθείς στα δικά σου πόδια και θα σε γεμίσω με ενοχές. Η μαμά που έκανε τόσα για σέ­να, που θυσιάστηκε... Δε θα της κάνεις το χατιράκι να γίνεις μεγαλογιατρός αντί για μουσικός που ονειρεύεσαι;»

Αν μπορούσαν τα παιδιά να αντιληφθούν το δόκανο σε μικρή ηλικία, σίγουρα δε θα ήθελαν να είναι το κέντρο του κόσμου μας, όσες υπηρεσίες και αν τους προσφέραμε. Ούτε μια άκρη, για την ακρί­βεια, δε θα ήθελαν να καταλάβουν. Δυστυχώς καταλαβαίνουν πολύ αργότερα ότι α­πό προέκταση της ζωής μας έχουν γίνει ολόκληρη η ζωή μας. Τι να σου κάνουν μετά κι αυ­τά; Να μη σε στριμώ­ξουν; Δικαίως φωνάζουν και σκούζουν, αλλά φωνή βοώντος εν τη ε­ρή­μω. Και μην ξεχνάμε τις ενο­χές μας. Γονείς που δεν έχουν χρόνο για τα πιτσιρίκια τούς δη­μι­ουρ­γούν μέσω της υπερπαροχής και της συγχώρεσης την ψευδαίσθηση ότι είναι οι κυρίαρχοι του περιβάλλοντός τους. Γίνονται αγενή, ανεύθυνα, επιθετικά ή μαζεμένα στο καβούκι τους ή δύ­στρο­πα, γιατί η επαφή με τον γονιό δεν αντι­καθίσταται από μπιχλιμπίδια. Εντέλει, σου πί­νουν το αίμα, αλλά... πήγαινες γυρεύοντας.

Τέλος, επειδή το τανγκό είναι ένας χορός που χρειάζεται δύο, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ό­ταν οι γονείς παραχωρήσουν τα σκήπτρα, βρίσκονται οι ίδιοι πλέον με την πλάτη στον τοί­χο. Με το να κά­νουν το παιδί απαιτητικό, δημιουργούν ένα συνεχές πρόβλημα στο οποίο δε δι­α­κρί­νε­ται η άρνηση λόγω διάθεσης από την άρνηση λόγω πραγματικής αδυναμίας. Όσο κι αν α­κού­γε­ται μελό, αρκετοί γονείς πραγματικά υποφέρουν από παιδιά δυνάστες που οι ίδιοι δη­μι­ούρ­γη­σαν. Παράλληλα, όμως, λειτουργούν και ως πρότυπο για τα παιδιά. Πόσο καλό πρό­τυ­πο μπορεί να είναι ο γονιός που εξαι­τίας σου υποφέρει και ταλαιπωρείται; Παιδιά α­φέ­ντες και γονείς δούλοι είναι αδύνατον να φτάσουν στην ολοκλήρωση και την ευτυχία. Σχεδόν σί­γου­ρο όμως είναι ότι θα φτάσουν στον καναπέ του ψυχαναλυτή για να ξεμπλέξουν το κου­βά­ρι. Αν έφταναν, για παράδειγμα, στη διάσημη ψυχαναλύ­τρια Κλοντ Αλμός, θα τους έλεγε: «Έ­να παιδί τύραννος είναι δυστυχισμένο. Έχει στα χέρια του την εξουσία, που σαν μπαλάκι τού πετούν οι γονείς του, και αυτή η εξουσία το θέτει μόνο σε κίνδυνο».

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.09.2010) / Αθηνά Γκόρου

27 Μαρτίου 2012

Είμαστε ποτέ έτοιμοι να μεγαλώσουμε παιδιά;

(δημοσιογράφος)

Ποιος είναι άραγε ο «καλός γονιός» και σε ποια ηλικία κατακτάται η «ωριμότητα» για τη δη­μι­ουρ­γί­α απογόνων; Στην πραγματικότητα κανείς δεν είναι ποτέ έτοιμος να μεγαλώσει παι­διά. Αλ­λά αυ­τό δεν έχει καμία σημασία, λένε οι γνωρίζοντες.

Κάποτε, όταν ήμουν ακόμα πολύ μικρή, πίστευα πως ο καλύτερος τρόπος για να δι­α­σφα­λί­σεις το υ­γιές μεγάλωμα των παιδιών θα ήταν η σύσταση κάποιας επιτροπής που θα εξετάζει την ψυχική και νοητική υγεία των γονέων, ώστε να τους δίνει κάποια ειδική άδεια για να α­πο­κτή­σουν παιδιά. Κάτι σαν την άδεια οδήγησης, ας πούμε. Κατόπιν, όταν μεγάλωσα λίγο (και άρ­χι­σα να συνειδητοποιώ ό­τι ο φασισμός είναι πολυεπίπεδος), άλλαξα γνώμη, δίχως, ω­στό­σο, να καταφέρω να βρω μια ικα­νοποιητική λύση στο πρόβλημα.

Όταν ήρθε η ώρα να αποκτήσω παιδιά, και μόνο η ιδέα μού προκαλούσε απανωτές κρίσεις πα­νι­κού. Μα εγώ είμαι η ίδια παιδί!
● Πώς θα καταφέρω να παραμερίσω τον εγωισμό μου (αντί να χαίρομαι τη σεζλόνγκ, θα πρέ­πει τώρα να κυνηγάω ένα τέρας πάνω κάτω);
● Πώς θα διασφαλίσω τον προσωπικό μου χώρο (τι διάολο θέλει αυτό το πιανάκι στη μέση του σα­λονιού) και χρόνο (θέλω να ξενυχτήσω σ’ ένα κλαμπ κι όχι στο προσκεφάλι ενός ε­μπύ­ρε­του σπό­ρου);

Έπειτα από 6 χρόνια μητρότητας στα όρια της ταλαιπωρίας και έπειτα από πολλαπλές ε­πι­σκέ­ψεις στην παιδοψυχολόγο της γειτονιάς μου, επαναφέρω το μέγα ερώτημα: Είμαστε ποτέ έ­τοι­μοι να με­γαλώσουμε παιδιά;

Η παιδοψυχολόγος Μαρία Κοπακάκη αναλαμβάνει να με βοηθήσει να δω τη μεγάλη α­λή­θεια. Θα πονέσει, αλλά (αν δε με πεθάνει) θα με βγάλει πιο δυνατή. «Σε ό,τι αφορά αυτό με τη σύσταση... επιτροπής η ιδέα παραπέμπει στις πρακτικές της ευγονικής (υποχρεωτική στεί­ρω­ση ατόμων με νοη­τικά ελλείμματα και ψυχικές νόσους). Είναι πάρα πολύ δύσκολο να ο­ρί­σει κανείς συγκεκριμένα και με λίγα λόγια τα κριτήρια που συνιστούν τον “καλό γονιό”, πό­σο μάλλον να τα “μετρήσει”, ώστε να χορηγήσει σε ορισμένους ανθρώπους “δίπλωμα γο­νέ­α” και να το στερήσει από κάποιους άλ­λους.

Ο «αρκετά καλός γονιός»

»Γενικά, καλός γονιός είναι ο ψυχικά υγιής, ισορροπημένος άνθρωπος, που αντλεί ι­κα­νο­ποί­η­ση από τη ζωή του και γνωρίζει καλά τον εαυτό του. Όντας ο ίδιος πλήρης, είναι ικανός να συ­ντο­νι­στεί με τις ανάγκες του παιδιού, να το φροντίσει με ζεστασιά και ενσυναίσθηση, να του δώσει ζωτικό συ­ναισθηματικό χώρο να αναπνεύσει, να του δείξει τον δρόμο βάζοντάς του τα όρια που χρειάζεται για να μη χαθεί. Ακόμα και αυτός όμως ο –υπερβολικά γενικός και δυ­σπρό­σι­τος για τους περισσό­τερους από εμάς– ορισμός είναι στατικός και δεν εμπεριέχει τη δι­αρ­κή μας ικανότητα να εξελισσό­μαστε και να προχωράμε ως άνθρωποι, άρα και ως γο­νείς», μου λέει.

Σκέφτομαι τον σπουδαίο ψυχαναλυτή παιδιών, τον D. Winnicott, που αναιρώντας την προσ­δο­κί­α για τελειότητα μιλάει για τον «αρκετά καλό γονιό», στο βλέμμα του οποίου «κα­θρε­φτί­ζε­ται» το βρέφος, ώστε να δομήσει τον εαυτό του. Μέσα από τις μικροστιγμές απουσίας και έλ­λει­ψης άψο­γου συντονισμού το βρέφος πρωτογεύεται υγιείς «δόσεις» στέρησης και α­να­πτύσ­σει την ανεξαρτη­σία του. Ο «αρκετά καλός γονιός», τέλειος μέσα στην ατέλειά του, πα­ρα­χω­ρεί στον εαυτό του το δικαίωμα να αποτυγχάνει και να κάνει λάθη, κοινωνώντας το ίδιο μή­νυ­μα και στο παιδί: ότι δε χρει­άζεται να είναι τέλειο για να το αγαπούν.

Τα προσωπικά βιώματα

Η Μαρία Κοπακάκη μου λέει πως πυξίδα μας στην ανατροφή των παιδιών είναι τα βαθιά χα­ραγ­μέ­να βιώματα της παιδικής μας ηλικίας, που ενεργοποιούνται ασυνείδητα όταν κρατάμε το δικό μας μωρό στην αγκαλιά. Κάποιες φορές επαναλαμβάνουμε τυφλά τις ίδιες εμπειρίες, άλ­λο­τε προσπαθούμε α­πεγνωσμένα να πράξουμε τα αντίθετα. «Για παράδειγμα, εκείνος που βα­σα­νί­στη­κε από ελλείψεις και συναισθηματική απουσία πνίγει και υπερπροστατεύει ή ζητά α­συ­νεί­δη­τα από το παιδί να καλύ­ψει τα δικά του κενά· εκείνος που μεγάλωσε μέσα σε αυ­στη­ρό­τη­τα αδυνατεί να βάλει τα όρια που χρειάζονται κτλ.».

Το «πεπρωμένον φυγείν αδύνατον» λοιπόν; «Όχι απόλυτα. Η απόκτηση αυτογνωσίας, η ε­πα­φή με τα βαθύτερα κομμάτια του εαυτού μας, μας βοηθά να βλέπουμε το παιδί πιο κα­θα­ρά και όχι μόνο μέσα από τους παραμορφωτικούς φακούς των παιδικών μας βιωμάτων. Πολ­λοί δρόμοι μάς οδηγούν εκεί:
● Ένας απ’ αυτούς είναι η ψυχοθεραπεία.
● Άλλος περνά μέσα από τις σχέσεις που δημιουργούμε στην πορεία της ζωής μας, μέσα α­πό τις ο­ποίες μπορεί να αποκτήσουμε διαφορετικές εμπειρίες και άρα να κάνουμε νέες συ­ναι­σθη­μα­τι­κές εγ­γραφές.
● Ο τρίτος μπορεί να είναι και η ίδια η σχέση με το παιδί, που μας φέρνει μπροστά στους ά­λυ­τους κόμπους της δικής μας ιστορίας και μας αναγκάζει να βρούμε λύσεις».

Κι εγώ που κοιτούσα γύρω μου και νόμιζα ότι κάποιοι άνθρωποι είναι γεννημένοι γονείς... «Κα­τά μία έννοια όλοι είμαστε “γεννημένοι γονείς”. Αυτός είναι ο βιολογικός μας προορισμός και είμαστε εξελικτικά εφοδιασμένοι με τις βασικές δεξιότητες που απαιτούνται για την α­να­τρο­φή ενός παιδιού. Τα παιδιά, άλλωστε, είναι εξαιρετικά ανθεκτικά πλάσματα και μπορούν α­κό­μα και με πολύ λίγα, με τα βασικά, να επιβιώσουν. Το να είμαστε και “καλοί γονείς”, που θα μεγαλώσουν ψυχικά υγιή, λει­τουργικά, ευτυχισμένα παιδιά, βέβαια, είναι άλλη ιστορία», ε­ξη­γεί η Μαρία Κοπακάκη.

Πρέπει να «θυσιάζεται»;

Και αυτή η «άλλη ιστορία» είναι που βασανίζει τους περισσότερους γονείς. Ποιος είναι ο κα­λός γο­νιός; Τι τον κάνει καλό; Ο καλός γονιός είναι εκείνος που γίνεται θυσία για το παιδί του;

«Αν είναι αυτός που γίνεται θυσία, τότε, ναι, ίσως υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι πιο πρόθυμοι να κά­νουν κάτι τέτοιο από άλλους. Οι άνθρωποι αυτοί βέβαια –οι προσανατολισμένοι στη φρο­ντί­δα των άλλων– δε γεννιούνται έτσι, αλλά πλάθονται σταδιακά, μέσα από το δικό τους με­γά­λω­μα και τις ε­μπειρίες στην οικογένεια που ανατράφηκαν. Αυτοί, όμως, είναι συνήθως οι γο­νείς που τα παιδιά τούς νιώθουν στερημένους και δυστυχείς. Όταν το παιδί αισθάνεται ότι ο γονιός του δεν είναι καλά, δυσκολεύεται πολύ να προχωρήσει τη δική του ζωή. Παίρνει το ί­διο τον ρόλο του γονιού, αντιστρέ­φοντας τους ρόλους και παραμελώντας τις συ­ναι­σθη­μα­τι­κές του ανάγκες, προκειμένου να στηρίξει τον γονιό, ή προκαλεί μέσα από αντίδραση, ακόμα και με εμπλοκή σε αυτοκαταστροφικές συμπερι­φορές, προκειμένου να φέρει στην επιφάνεια τη δυ­σλει­τουρ­γί­α της οικογένειας.

»Όχι, λοιπόν. Καλός γονιός είναι εκείνος που είναι καλά μέσα του. Εκείνος που φροντίζει τον ε­αυ­τό του, που είναι ευτυχισμένος στη σχέση με τον σύντροφό του (αν μιλάμε για ζευγάρι και ό­χι για τις μονογονεϊκές οικογένειες –μπορεί κανείς να είναι καλά με τον εαυτό του, αλλά και κα­λός γονιός, χωρίς να είναι απαραίτητα μέσα σε σχέση). Είναι γεμάτος, προκειμένου να έχει να “δώσει”».

Ένας τέτοιος γονιός δε «γεννιέται» αλλά γίνεται. Το σημείο εκκίνησης μπορεί να είναι δι­α­φο­ρε­τι­κό για τον καθένα, όμως ο δρόμος είναι ανοιχτός για όλους μας.

Η κατάλληλη ηλικία

Πολύ συχνά με απασχολεί η σωστή ηλικία για να αποκτήσεις ένα παιδί. Ίσως γιατί εγώ τα α­πέ­κτη­σα ως μεσήλικη πλέον. «Η σωστή ηλικία είναι διαφορετική για τον καθένα. Κάποιοι δε φτά­νουν πο­τέ στη σωστή ηλικία. Σημαντικό είναι, ακόμα, να έχεις εκπληρώσει κάποιους στό­χους ζωής, ώστε να μη νιώθεις ότι η απόκτηση παιδιού ανέκοψε την πορεία σου και να δι­α­τη­ρείς πικρία απέναντί του. Για να είναι κανείς επαρκής ως γονιός, πρέπει να έχει με­γα­λώ­σει, να έχει βγει σ’ έναν βαθμό από τον ρόλο του παιδιού, να διαθέτει αρκετή συναισθηματική ω­ρι­μό­τη­τα, ώστε να μπορεί να δει το παιδί του ως μια ξεχωριστή οντότητα με ιδιαίτερες α­νά­γκες και επιθυμίες, και όχι να προβάλλει πά­νω του δικές του ανάγκες και ανεκπλήρωτα ό­νει­ρα. Να γνωρίζει αρκετά καλά τον εαυτό του, ώστε να μπορέσει η ματιά του να χωρέσει και τον “άλλο”.

»Από την άλλη μεριά, μεγαλώνοντας παιδιά, μεγαλώνουμε κι εμείς. Ψηλαφίζουμε τα κενά μας, αγ­γίζουμε παλιά, ανεπούλωτα τραύματα, μετράμε τις δυνάμεις μας, μαθαίνουμε, ε­ξε­λισ­σό­μα­στε, ζού­με χαρές, παίρνουμε ικανοποίηση, ξεπερνάμε εμπόδια, θυμώνουμε, μα­ται­ω­νό­μα­στε, αναγνωρίζουμε τις δυσκολίες των δικών μας γονιών, ταυτιζόμαστε και δι­α­φο­ρο­ποι­ού­μα­στε από εκείνους, τους συγ­χωρούμε για τα λάθη τους», ολοκληρώνει η Μαρία Κοπακάκη.

Συμπέρασμα

Και καταλήγουμε στις προϋποθέσεις, που τελικά είναι πολύ απλές και ανθρώπινες:
● Να θέλουμε ένα παιδί και να το ονειρευόμαστε.
● Να είμαστε καλά με τον εαυτό μας και με τον σύντροφό μας (αν αυτός υπάρχει).
● Να έχουμε αυτογνωσία.
● Να αναγνωρίζουμε ότι ποτέ δε θα γίνουμε τέλειοι και να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας με τα λά­θη του.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (19.09.2010)

4 Μαρτίου 2012

Η πορνογραφία κακοποιεί τα σεξουαλικά
πρότυπα των παιδιών

Συνέντευξη με την Gail Dines
(καθηγήτρια κοινωνιολογίας και γυναικείων σπουδών)

Η πορνογραφία είναι μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων δολαρίων που λειτουργεί σε όλο τον πλα­νή­τη. Το κύκλωμα της βιομηχανίας του πορνό έχει ενσωματωθεί πλήρως στις δομές των σύγ­χρο­νων κοι­νωνιών και οι εικόνες του επηρεάζουν με καταλυτικό τρόπο τις διάφορες πτυ­χές της κουλτούρας και του πολιτισμού μας, από την ποπ μουσική και τη διαφήμιση έως τις ί­διες τις ερωτικές σχέσεις. Τα ε­ρωτήματα γύρω από την πορνογραφία ήταν ανέκαθεν πολ­λά και οι συζητήσεις ιδιαίτερα διχαστικές. Αυτά ακόμη και σε μια εποχή όπου πορνογραφικό υ­λι­κό θεωρούνταν οι φωτογραφίες μιας γυμνής γυναίκας, όπως των playmates που κοσμούν τις σε­λί­δες περιοδικών σαν το Playboy και το Pent­house.

Σήμερα, όμως, τα πράγματα έχουν αλλάξει ριζικά στον κόσμο της διεθνοποιημένης βι­ο­μη­χα­νί­ας του πορνό. Η κοινωνία έχει περάσει στο σκληρό πορνό και το διαδίκτυο δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα ακόμη και στα μικρά παιδιά να εκτεθούν από πολύ νωρίς στην υποβάθμιση και στην α­πο­κτή­νω­ση των γυναι­κών. Τα ερωτήματα, συνεπώς, για τις συνέπειες της πορνογραφίας έχουν γί­νει εντονότερα και οι α­νησυχίες έχουν δικαιολογημένα αυξηθεί.

Η Gail Dines όχι μόνο μελετά επιστημονικά εδώ και πολλά χρόνια το θέμα της πορνογραφίας, αλ­λά πρωτοστατεί σε μια διεθνή καμπάνια με στόχο την ενημέρωση του κοινού γύρω από τις αρ­νη­τι­κές ε­πιπτώσεις που έχει το πορνό τόσο για τις ίδιες τις γυναίκες όσο και για τη σε­ξου­α­λι­κό­τη­τα των αν­δρών και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουν την καθημερινή τους ζωή.

Πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος του διαδικτύου στην προώθηση της σκλη­ρο­πυ­ρη­νι­κής βιομη­χανίας πορνό και ποιες είναι οι συνέπειες αυτού του φαινομένου στην αρ­σε­νι­κή σεξουαλικό­τητα;

Το διαδίκτυο άλλαξε τη φύση της εμπειρίας του πορνό για τα αγόρια. Οι προηγούμενες γε­νιές αγο­ριών έπρεπε να αναζητήσουν το Playboy του πατέρα τους και είχαν περιορισμένη πρό­σβα­ση στις φωτογραφίες γυμνών γυναικών. Σήμερα ένα αγόρι έχει ολική πρόσβαση στις πιο απίστευτες γυναι­κείες εικόνες. Αυτό που αποκαλύπτουν οι μελέτες είναι ότι όσο πε­ρισ­σό­τε­ρη χρήση πορνό κάνουν οι άντρες τόσο περισσότερο αναισθητοποιημένοι γίνονται. Τώ­ρα έχουμε εφήβους που αναζητούν το πραγματικά σκληρό πορνογραφικό υλικό, επειδή έ­χουν βαρεθεί με το κανονικό πορνογραφικό υλι­κό. Καθώς το πορνό έχει γίνει κανονικό μέρος του πολιτισμού μας, βλέπουμε ότι η αρσενική σεξου­αλικότητα έχει αρχίσει να αλλάζει. Στις πα­νε­πι­στη­μι­ου­πό­λεις των ΗΠΑ το παραδοσιακό φλερτ και ραντεβού έχει περιοριστεί σε με­γά­λο βαθμό, καθώς οι άντρες θέλουν το περιστασιακό σεξ και όχι σχέσεις. Αυτό οφείλεται εν μέ­ρει στην πανταχού παρουσία του πορνό, επειδή το περιστασιακό σεξ σε αυτό είναι ο κα­νό­νας.

Η κοινωνιολογική έρευνα δείχνει ότι τα αγόρια εκτίθενται σε πορνογραφικό υλικό σε πο­λύ μικρότερη ηλικία σήμερα απ’ ό,τι στο παρελθόν. Ποια είναι η μέση ηλικία ενός α­γο­ριού που ανακαλύπτει πορνογραφικές ιστοσελίδες στο διαδίκτυο σήμερα;

Μερικές μελέτες λένε ότι είναι 11 ετών και κάποιες άλλες ότι είναι 13 ετών. Μάλλον μπορούμε να πούμε με ασφάλεια ότι τα αγόρια βλέπουν πορνό σήμερα από ηλικία 12 ετών.

Για τα παιδιά η πορνογραφία αποτελεί κατά κάποιον τρόπο ένα πέρασμα στον κόσμο των ενη­λίκων. Όμως ελλοχεύει ο κίνδυνος να πιστέψουν ότι στην πραγματικότητα το σεξ συμβαίνει ό­πως στις ταινίες: Οι άνδρες είναι πάντα έτοιμοι να αποδώσουν τέλεια και οι γυναίκες είναι συ­νέχεια πρόθυμες και έτοιμες να εκφράσουν με μεγάλο πάθος τον εν­θου­σι­α­σμό τους. (www.vita.gr)

Λέγεται πως η πορνογραφία έχει ροπή προς τη φαντασία, αλλά είναι μια κερ­δο­σκο­πι­κή επι­χειρηματική δραστηριότητα που κινείται με βάση τις αρχές του κα­πι­τα­λι­σμού. Ε­πι­κρα­τεί αυτή η προσέγγιση για τον ρόλο και τις συνέπειες της βιομηχανίας της πορ­νο­γρα­φί­ας ανάμεσα στις μη ριζοσπαστικές ή κριτικές κοινωνιολογικές αναλύσεις;

Ακούμε ότι η πορνογραφία είναι φαντασία, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάτι το πολύ πραγ­μα­τι­κό. Αυτό που βλέπετε να συμβαίνει στο πορνό συνέβη πραγματικά σε κάποιες γυ­ναί­κες και αυτό είναι πραγματικότητα και όχι φαντασία. Είναι εκπληκτικό το πώς αγνοείται ο πα­ρά­γο­ντας κέρδος στις περισσότερες συζητήσεις για την πορνογραφία. Οι υπερασπιστές του πορνό λένε ότι μας βοη­θά να αναπτύξουμε τη σεξουαλική δημιουργικότητα, αλλά το πορ­νό είναι ένα βιομηχανικό προϊόν και, όπως όλα τα βιομηχανικά προϊόντα, είναι τυ­πο­ποι­η­μέ­νο και προϊόν μαζικής παραγωγής. Τι εί­ναι δημιουργικό γύρω από το πορνό; Το πορνό εί­ναι επαναλαμβανόμενο, βαρετό και με παντελή έλ­λειψη αυθεντικότητας. Στερεί τους άντρες α­πό μια σεξουαλικότητα βασισμένη στις δικές τους ανά­γκες και επιθυμίες και, αντ’ αυτού, τους δίνει μια έτοιμη σεξουαλικότητα που παράγεται μέσα σε έ­ναν βιομηχανικό χώρο.

Στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 η σημαντικότερη πτυχή της κριτικής προσέγγισης α­πό αρι­στερούς και φεμινίστριες ήταν ότι η πορνογραφία υποβίβαζε τις γυναίκες και ε­ξα­σφά­λι­ζε τη διαιώνιση ενός ανδροκρατούμενου κόσμου. Εσείς εστιάζετε στην υ­περ­σε­ξου­α­λι­κο­ποί­η­ση της κουλτούρας και του τρόπου με τον οποίο οι πορνογραφικές ει­κό­νες διαπερνούν όλες τις πτυχές του πολιτισμού μας. Ποιες είναι οι μα­κρο­πρό­θε­σμες επιπτώσεις αυτής της εξέλιξης;

Ξέρουμε από μελέτες ότι όσο περισσότερο βλέπει ένα κορίτσι τον εαυτό της ως ερωτικό α­ντι­κεί­με­νο τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι να εκτεθεί σε καταστάσεις αγχώδους διαταραχής, αυ­το­κα­τα­στρο­φής, κατάθλιψης, χαμηλής αυτοεκτίμησης, κακών ακαδημαϊκών αποδόσεων. Ζούμε τώ­ρα σ’ έναν πολιτι­σμό που λέει στα κορίτσια ότι μπορούν να γίνουν πραγματικά ό,τι θέλουν –για­τροί, δικηγόροι, συγ­γραφείς– αλλά, ανεξαρτήτως του τι θέλουν να γίνουν, ένα κορίτσι πρέ­πει να είναι «καυτό». Τα κο­ρίτσια είναι ορατά μόνο όταν φαίνονται «καυτά» κι έτσι α­να­γκά­ζο­νται να μοιάζουν και να συμπερι­φέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο, επειδή κανένα κορίτσι δε θέλει να είναι αόρατο.

Από την άποψη της κουλτούρας, το πορνό αναδιαμορφώνει τη σημασία της σε­ξου­α­λι­κό­τη­τας. Οι ά­ντρες όλο και περισσότερο προσδοκούν από το ταίρι τους να κάνει πλήρη α­πο­τρί­χω­ση της γεννητι­κής της περιοχής, θέλουν το σεξ να μοιάζει με το σεξ στα πορνό και χάνουν την ικανότητα για τρυ­φερότητα. Μέσα από τις συνεντεύξεις μου ανακάλυψα ότι όσο πε­ρισ­σό­τε­ρο πορνό βλέπουν οι ά­ντρες τόσο λιγότερο ενδιαφέρονται για το σεξ με έναν πραγματικό άν­θρω­πο και πως χρειάζονται όλο και περισσότερο να φαντάζονται πορνογραφικές εικόνες προ­κει­μέ­νου να έχουν στύση και ορ­γασμό. Το πορνό εποικίζει και κατακτά την αντρική σε­ξου­α­λι­κό­τη­τα.

ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (24.07.2011) / Χρόνης Πολυχρονίου

17 Φεβρουαρίου 2012

Τεχνικές διαχείρισης θυμού

(σχολικός ψυχολόγος)

Όπως όλα τα συναισθήματα, έτσι και ο θυμός, όταν καταπιέζεται διογκώνεται. Ο δι­ο­γκω­μέ­νος θυ­μός μπορεί να ξεσπάσει με μικρή σχετικά αφορμή και με δυσανάλογο (της αφορμής) μέ­γε­θος. Από την άλλη πλευρά, η ελεγχόμενη απελευθέρωση του θυμού μειώνει τις πι­θα­νό­τη­τες εκδήλωσης επιθετικής συμπεριφοράς και μας επιτρέπει να σκεφτόμαστε πιο καθαρά.

Για τα παιδιά είναι πιο δύσκολο να καταλάβουν τα αρνητικά τους συναισθήματα και να τα εκ­φρά­σουν με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο. Έτσι μπορούν πιο εύκολα να καταφύγουν σε λε­κτι­κή ή φυσική κακοποίηση, σε περιφρόνηση/απομόνωση, ακόμη και σε αυτοτιμωρητικές συ­μπε­ρι­φο­ρές (αυτο­τραυματισμός, άρνηση τροφής κ.ά.). Μπορούν επίσης να παρουσιάσουν α­ντι­κοι­νω­νι­κή συμπεριφο­ρά αντιδρώντας σε κανόνες, αποφεύγοντας συναναστροφές και μει­ώ­νο­ντας τις σχολικές τους επι­δόσεις.

Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε

1. Μιλάμε μαζί τους για τα συναισθήματα που βιώνουν και τα υποστηρίζουμε στην προ­σπά­θει­ά τους να τα κατανοήσουν. Είναι σημαντικό να απενοχοποιήσουμε τα συναισθήματα. Κα­νείς δεν είναι υπεύ­θυνος γι’ αυτά που νιώθει, μόνο για το πώς τα διαχειρίζεται. Αυτό είναι α­νά­γκη να το πιστέψουμε πρώτα εμείς και μετά να το περάσουμε και στα παιδιά.

2. Μένουμε κοντά στο παιδί καθώς προσπαθεί να καταλάβει τον θυμό του και να «δουλέψει» μα­ζί του. Δίνουμε το μήνυμα πως είμαστε παρόντες, πως δεν το απορρίπτουμε, πως δεν το α­γα­πού­με μόνο όταν είναι «καλό παιδί».

3. Βοηθούμε το παιδί να εκφράσει με θετικό τρόπο τον θυμό του. Του μαθαίνουμε να λέει «με ε­ξορ­γί­ζει όταν ο φίλος μου...» (κάνει ή λέει κάτι) και όχι «μισώ τον φίλο μου». Έτσι αρχίζει να κα­τα­νο­εί τα συναισθήματα και τις ανάγκες του και αποφεύγει τις προσωποποιήσεις και τις προ­βο­λές.

4. Εμποδίζουμε τη διόγκωση του θυμού του. Δίνουμε μη επιθετικές διεξόδους, όπως τη δυ­να­τό­τη­τα φυσικής εκτόνωσης (τρέξιμο, φωνές), έντονου παιχνιδιού (π.χ. μαξιλαρομαχία) κτλ. Χρή­σι­μες μπο­ρεί να αποδειχθούν και τεχνικές όπως η καταγραφή των αρνητικών συ­ναι­σθη­μά­των σε χαρτί και μετά καταστροφή του χαρτιού ή η εκτόνωση μέσω ζωγραφικής.

5. Γινόμαστε εμείς ένα καλό παράδειγμα διαχείρισης του θυμού μας.

Τέλος, η διαχείριση θυμού δεν πρέπει να εφαρμόζεται όταν γίνονται τα ξεσπάσματα, αλλά να εί­ναι μέρος της διαπαιδαγώγησης των παιδιών.

ΠΗΓΗ: ΑΝΟΙΧΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (4-6/2009)

11 Φεβρουαρίου 2012

Προστατεύω εμένα και τα παιδιά μου στο διαδίκτυο

Από τη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού
Εγκλήματος της Ελληνικής Αστυνομίας


ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

 1  Παιδική πορνογραφία

Στην Ελλάδα τιμωρείται η κατοχή αρχείων παιδικής πορνογραφίας. Μέχρι στιγμής δεν έχει α­να­φερ­θεί παραγωγή υλικού παιδικής πορνογραφίας στη χώρα μας, ωστόσο 680 χρήστες ε­νε­πλά­κη­σαν σε υποθέσεις διακίνησης τέτοιου υλικού το διάστημα 2004-2011.

Πώς αναπτύσσεται η παιδική πορνογραφία:

● Οι δράστες αποπλανούν ανηλίκους σε chat rooms και σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.
● Οι δράστες μαθαίνουν τον τόπο διαμονής, τα ενδιαφέροντά τους και τις σεξουαλικές τους ε­μπει­ρί­ες.

 2  Ηλεκτρονική παρενόχληση μεταξύ παιδιών (cyber bullying)

Είναι ένα φαινόμενο που γνωρίζει έξαρση παγκοσμίως, ενώ και στη χώρα μας σημειώνονται αρ­κε­τά περιστατικά.

Τι περιλαμβάνει η ηλεκτρονική παρενόχληση:

● Μηνύματα με προσβλητικό περιεχόμενο.
● Κακόβουλη δημοσίευση φωτογραφιών με μοναδικό σκοπό την παρενόχληση.
● Διάδοση φημών και ψευδών γεγονότων με σκοπό τη δυσφήμιση.
● Ανώνυμες κλήσεις και μηνύματα με σκοπό τον φόβο και την ταραχή.

Ποιες είναι οι συνέπειες για το παιδί και τον έφηβο:

● Αποχή από τα μαθήματα.
● Απότομη πτώση στις σχολικές επιδόσεις.
● Εκτέλεση πράξεων αντίθετων με τον χαρακτήρα του παιδιού ή παράνομες πράξεις λόγω εκ­βι­α­σμού.
● Κατάθλιψη.
● Αυτοκτονία.

 3  Εξάρτηση

Η εξάρτηση αποτελεί κυρίως πρόβλημα των νέων και προκαλείται συνήθως στα σάιτ κοι­νω­νι­κής δι­κτύωσης και μέσω των διαδικτυακών παιχνιδιών.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς:

● Εγκαταστήστε ειδικά προγράμματα παρακολούθησης στον Η/Υ.
● Ελέγχετε το ιστορικό του προγράμματος πλοήγησης.
● Αποφεύγετε τη χρήση του υπολογιστή σε παιδιά χωρίς την παρουσία ενηλίκου.
● Συμβουλέψτε το παιδί να μη δίνει προσωπικές πληροφορίες.
● Αποθαρρύνετέ το να συναντήσει άτομα που γνώρισε στο διαδίκτυο χωρίς την επίβλεψή σας.
● Ζητήστε από το παιδί να σας ενημερώσει αν κάποιος του έστειλε υλικό που το τάραξε ή το α­να­στά­τω­σε.
● Αποφύγετε τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών με τα παιδιά σας στο διαδίκτυο.

(περισσότερες πληροφορίες)

8 Φεβρουαρίου 2012

Σύντομες συμβουλές για ασφαλές διαδίκτυο

Από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο


31 Ιανουαρίου 2012

Έχουν φύλο τα παιχνίδια;

Από την Peggy Orenstein
(δημοσιογράφος)

Τα καταστήματα παιχνιδιών Hamleys, το ηλικίας 250 ετών λονδρέζικο ανάλογο των ελ­λη­νι­κών Τζάμπο, κατάργησαν πρόσφατα τα ξεχωριστά τμήματα κοριτσιών και αγοριών (ροζ και γα­­λά­ζια αντίστοιχα) και τα αντικατέστησαν από ουδέτερα ως προς το φύλο τμήματα με α­σπρο­κόκ­κι­νη σηματοδότηση. Αντί για ορόφους αφιερωμένους σε κούκλες Μπάρμπι και φι­γού­ρες του Μπάτμαν ή του Σπάιντερμαν, τα εμπορεύματα θα παρουσιάζονται πλέον ορ­γα­νω­μέ­να κατά τύπους (soft toys) ή ενδιαφέροντα (παιχνίδια υπαίθρου).

Αυτή η χειρονομία απεξάρτησης από στερεότυπα έρχεται σε αντίθεση με τη νέα πρω­το­βου­λί­α της Lego, τη συλλογή Friends, που απευθύνεται στα κορίτσια. Περιλαμβάνει νέου τύπου του­βλά­κια με παστέλ χρώματα, που θα επιτρέπουν στο κοριτσάκι που θα τα αποκτήσει να κα­τα­σκευ­ά­σει, μεταξύ άλλων, το δικό του κομμωτήριο ή ρεστοράν. Επίσης, τα lego-αν­θρω­πά­κια θα είναι λίγο πιο ψηλά και καμπυλωτά από τους συνηθισμένους κατοίκους της Le­go­land.

Τι είναι σωστό, λοιπόν; Πρέπει η διάκριση των φύλων να εξοριστεί συστηματικά από τον κό­σμο των παιχνιδιών; Ή μήπως η κίνηση της Lego είναι απλώς ρεαλιστική και επιδιώκει να συ­να­ντή­σει τα κο­ρίτσια στα μισά του δρόμου, ξυπνώντας το ενδιαφέρον τους για τις κα­τα­σκευ­ές;

Ενώ στην πρώιμη νηπιακή ηλικία τα παιδιά παίζουν με παρόμοιο τρόπο με τα τουβλάκια τους, όταν φτάνουν στα τέσσερα και τα πέντε τα κορίτσια αρχίζουν να δείχνουν σαφή προ­τί­μη­ση στα παιχνί­δια που είναι όμορφα, αρμονικά και τους επιτρέπουν να πουν μια ιστορία. Μπο­ρεί να τους αρέσει να «χτίζουν», αλλά προτιμούν να υποδύονται ρόλους. Για να είμαστε δί­και­οι με τα φύλα, λένε οι βιομήχανοι παιχνιδιών, πρέπει να ανταποκρινόμαστε στις δι­α­φο­ρε­τι­κές επιθυμίες τους.

Όπως θα σας πει κάθε αναπτυξιακός ψυχολόγος, οι παρατηρήσεις αυτές είναι, εν μέρει, σω­στές. Η επιλογή παιχνιδιών από τα μικρά παιδιά είναι ένας μεγάλος κόμβος στην έκφραση της διαφοράς των φύλων. Τα αγόρια και τα κορίτσια όχι μόνο τείνουν να παίζουν διαφορετικά –με τα κορίτσια να κάνουν μικρές παρέες, να μιλούν περισσότερο και να παίζουν πιο συ­νερ­γα­τι­κά– αλλά, όταν έχουν τη δυνατότητα, προτιμούν να συναναστρέφονται ομόφυλα παι­διά.

Η επιρροή του περιβάλλοντος

Βαθμός για τη Lego, λοιπόν; Ας μη βιαζόμαστε. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορεί να εί­ναι οι αυτοδιορισμένοι αρχηγοί του διαχωρισμού των φύλων, ωστόσο, σύμφωνα με τη Λιζ Έ­λιοτ, νευρο­βιολόγο και συγγραφέα του βιβλίου «Ροζ μυαλό, μπλε μυαλό», αυτή είναι επίσης η ηλικία που ο εγκέφαλος είναι πιο εύπλαστος και πιο ανοιχτός σε επιρροές όσον αφορά τις ι­κα­νό­τη­τες και τους ρόλους.

Κάθε εμπειρία, κάθε αλληλεπίδραση, κάθε δραστηριότητα ενισχύει κάποια νευρικά κυ­κλώ­μα­τα εις βάρος άλλων και όσο πιο μικρό είναι το παιδί τόσο μεγαλύτερη η επίδραση. Έχει δι­α­πι­στω­θεί, π.χ., ότι τα αγόρια από οικογένειες με πιο ισότιμες σχέσεις είναι στοργικότερα α­πέ­να­ντι στα μωρά.

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι να αντιπαραθέσουμε τη φύση και την ανατροφή, αλλά να δούμε πώς η ανατροφή γίνεται φύση: το περιβάλλον στο οποίο παίζουν και μεγαλώνουν τα παιδιά μπο­ρεί να εν­θαρρύνει ένα φάσμα ικανοτήτων και να αποκλείσει κάποιο άλλο. Έτσι, το να εν­δί­δου­με ανέμελα στις προτιμήσεις των παιδιών που στερεότυπα θεωρούνται δεδομένες (ή, α­κό­μη χειρότερα, να τις εκμεταλλευόμαστε) μπορεί να έχει πιο αρνητικές επιπτώσεις απ’ όσο φα­ντά­ζο­νται οι γονείς. Αντί­θετα, θα ήταν πιο εποικοδομητικό να προωθήσουμε, χωρίς κα­τα­να­γκα­σμό, τις φιλίες μεταξύ παι­διών διαφορετικού φύλου και ένα ευρύτερο φάσμα ε­πι­λο­γών στο παιχνίδι. Υπάρχουν, άλλωστε, εν­δείξεις ότι τα παιδιά που έχουν φιλίες με το αντίθετο φύ­λο σε μικρή ηλικία έχουν πιο υγιείς αισθη­ματικές σχέσεις ως έφηβοι.

Παραδοσιακά, τα παιχνίδια προορίζονταν να μεταφέρουν τις γονικές αξίες και προσδοκίες, να εκ­παιδεύσουν τα παιδιά στους μελλοντικούς ρόλους τους. Τα σημερινά κορίτσια και α­γό­ρια θα γίνουν στο μέλλον συνάδελφοι, διευθυντές και διευθύντριες, υφιστάμενοι οι μεν των δε, σύντροφοι στη ζωή και συν-γονείς. Πώς μπορούν να αναπτύξουν ικανότητες για μια τέ­τοια συνεργασία παίζοντας με παιχνίδια που όλο και περισσότερο δίνουν έμφαση ή ε­νι­σχύ­ουν τον διαχωρισμό ανάμεσα στο «αρσενικό» και το «θηλυκό»;

ΠΗΓΗ: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ (29.01.2012)

29 Ιανουαρίου 2012

Επίβλεψη και προστασία των παιδιών στο Facebook

(μηχανικός υπολογιστών, www.mammasworkathome.gr)

Οι γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας αντιμετωπίζουν πολύ συχνά το αίτημά τους για τη δη­μι­ουρ­γί­α προσωπικής σελίδας σε κάποιο από τα δημοφιλή μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παίρ­νο­ντας ως παρά­δειγμα το Facebook, αν και δεν προβλέπεται από τον κανονισμό του, πολ­λοί μα­θη­τές δημοτικού σχολείου έχουν προσωπική σελίδα και αλληλεπιδρούν με φίλους, συγ­γε­νείς και συμμαθητές. Οι γο­νείς καλούνται να διαχειριστούν την κατάσταση, να θέσουν όρια και να δώσουν συμβουλές για τη σωστή διαχείριση του διαδικτύου.

Ο δεκάλογος που ακολουθεί αφορά κυρίως το Facebook, όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η με­γα­λύ­τε­ρη προστασία για τα παιδιά είναι να διατηρούμε συνεχώς μια ανοικτή γέφυρα ε­πι­κοι­νω­νί­ας μαζί τους και να είμαστε διακριτικά δίπλα τους, εκπαιδεύοντάς τα στην ασφαλή χρή­ση του διαδικτύου.

Δέκα συμβουλές

1. Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τον κωδικό του παιδιού και να έχουν πρόσβαση στη σελίδα του.

2. Οι γονείς πρέπει να μπορούν να επιλέγουν τις ρυθμίσεις του παιδιού, ώστε να κάνουν α­σφα­λέ­στε­ρο το προφίλ του (ρυθμίσεις απορρήτου, ορατότητας κτλ.).

3. Τα μηνύματα e-mail σχετικά με αναρτήσεις, αιτήματα φιλίας κ.ά. πρέπει να έρχονται στον οι­κο­γε­νει­α­κό λογαριασμό e-mail.

4. Οι γονείς πρέπει να διατηρούν λογαριασμό στο Facebook και τα παιδιά να τους προ­σθέ­τουν ως «φίλους» και να τους διατηρούν.

5. Τα παιδιά δεν πρέπει να προσθέτουν άγνωστα άτομα στους φίλους τους ούτε να χρη­σι­μο­ποι­ούν την εφαρμογή άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων (chat) του Facebook για να μιλήσουν με αγνώστους.

6. Οι γονείς πρέπει να επιτρέπουν στα παιδιά να περνούν συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στο Facebook και να μην το υπερβαίνουν.

7. Ο υπολογιστής πρέπει να βρίσκεται σε χώρο του σπιτιού που χρησιμοποιείται από όλους, ό­πως στο σαλόνι ή το καθιστικό, και να είναι σε κοινή θέα.

8. Τα παιδιά δεν πρέπει να κοινοποιούν στο Facebook προσωπικά στοιχεία (διεύθυνση, α­ριθ­μό τη­λεφώνου, φωτογραφίες κτλ.) σε άτομα που δεν τα γνωρίζουν καλά.

9. Τα παιδιά πρέπει να ενημερώνουν άμεσα τους γονείς τους σε περίπτωση που αισθανθούν ά­βο­λα από κάτι που είδαν ή από κάποια συζήτηση που είχαν με κάποιον στο Facebook. Οι γο­νείς πρέπει να ενεργούν αμέσως για να αποκλείουν ή να αναφέρουν το εν λόγω υλικό.

10. Αν το παιδί δεν εφαρμόζει κάποιον από τους κανόνες που έχουν ορίσει οι γονείς, ο λο­γα­ρια­σμός του πρέπει να διαγράφεται.

ΠΗΓΗ: www.mammasworkathome.gr (24.10.2011)

1 Ιανουαρίου 2012

Ο δεκάλογος ενός πατέρα

Υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό στη ζωή του γονιού από την ευτυχία του παιδιού του; Υπάρχει πιο αισιόδοξη εικόνα από αυτήν ενός μικρού παιδιού όταν ξεσπά σε γέλια; Αφιερωμένο από έ­ναν χαζομπαμπά στα υπέροχα παιδιά του:


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΒΙΝΤΕΟ

1. Δεν μπορούμε, ίσως, να σας δώσουμε λύσεις για όλα τα προβλήματα της ζωής σας ούτε έ­χου­με όλες τις απαντήσεις για τις αμφιβολίες και τους φόβους σας. Όμως μπορούμε, και θέ­λου­με, να τα ακούσουμε και να τα μοιραστούμε μαζί σας.

2. Δεν μπορούμε, ίσως, να αλλάξουμε το παρελθόν ή το μέλλον σας. Όμως, όταν μας χρει­ά­ζε­στε, θα είμαστε εκεί, μαζί σας, προσφέροντας τα χέρια μας να στηριχτείτε.

3. Οι χαρές, οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες σας στο ταξίδι της ζωής δε θα είναι δικές μας. Όμως ει­λι­­κρι­νά θα μοιραζόμαστε με την ίδια χαρά την ευτυχία σας.

4. Θα προσπαθήσουμε να μην κρίνουμε τις αποφάσεις που θα παίρνετε στη ζωή σας. Σί­γου­ρα όμως θα είμαστε εκεί να σας στηρίξουμε, να σας δώσουμε κουράγιο και να σας βοη­θή­σου­με, εάν μας το ζητήσετε.

5. Δεν μπορούμε να περιορίσουμε μέσα σε όρια αυτά που πρέπει να πραγματοποιήσετε. Ό­μως θα σας προσφέρουμε τον ελεύθερο χώρο που χρειάζεστε για να επιτύχετε.

6. Δε θα μπορέσουμε, ίσως, να αποτρέψουμε κάποιες θλίψεις που θα σας ραγίσουν την καρ­διά. Ό­μως μπορούμε να κλάψουμε μαζί σας, να μαζέψουμε τα κομμάτια και να τη φτιά­ξου­με ξα­νά, πιο δυνατή.

7. Δεν έχουμε, ίσως, το δικαίωμα να σας πούμε τι και ποιοι πρέπει να γίνετε. Μόνο μπο­ρού­με να σας αγαπάμε όπως είστε και να σας διαβεβαιώσουμε πως θα είμαστε πάντοτε δίπλα σας.

8. Αυτές τις μέρες σκεφτόμουν πόσο άλλαξε η ζωή μας με τον ερχομό σας, πόσο πιο γεμάτη και ευ­τυχισμένη έγινε η ζωή μας.

9. Να θυμάστε πως όλοι είμαστε εδώ περαστικοί· να εκτιμάτε όμως τη ζωή. Να ζείτε κά­νο­ντας χώ­ρο και στους άλλους, ώστε να κοιμάστε πάντα ευτυχισμένοι.

10. Να εκπέμπετε αγάπη, για να λαμβάνετε αγάπη. Να αρπάζετε τις ευκαιρίες. Να προ­σπα­θή­σε­τε να αφήσετε έναν κόσμο καλύτερο από αυτόν που βρήκατε, διορθώνοντας τα δικά μας λά­θη. Και να ακούτε πάντα την καρδιά σας.

ΠΗΓΗ: ΧΛΕΤΣΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ (το κείμενο βασίζεται κυρίως σε ποίημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες)