22 Ιανουαρίου 2011

Παιδική κακοποίηση (5)

Από «Το χαμομηλάκι»

Συναισθηματική-σεξουαλική κακοποίηση



Ακολουθεί το κείμενο του βίντεο:


Είναι μια σχετικά άγνωστη αλλά πολύ συνηθισμένη μορφή κακοποίησης. Δεν περιλαμβάνει ασέλγει­α, ούτε σωματική βία. Σπάνια αναγνωρίζεται από τους δράστες, από τα θύματα ή από τον περίγυ­ρο ως κακοποίηση. Απεναντίας, ο κόσμος συνηθίζει να τη βλέπει ως «υπερβολική αγάπη» ή ότι «του έχει ΦΟΒΕΡΗ αδυναμία».

Οι συνέπειές της όμως είναι πολλές φορές εξίσου σοβαρές με αυτές της ασέλγειας, ενώ η βαθιά άρ­νηση που την περιβάλλει προκαλεί μεγάλη σύγχυση στο παιδί: το κάνει να μην εμπιστεύεται την ί­δια του την πραγματικότητα.

Συναισθηματική (ή «καλυμμένη») σεξουαλική κακοποίηση έχουμε όταν ο γονιός χρησιμοποιεί το παι­δί ως συναισθηματικό σύντροφο. Ο γονιός δεν καλύπτεται συναισθηματικά από τη σχέση με τον σύ­ντροφό του και για να γεμίσει τη δική του μοναξιά δίνει στο παιδί (συνήθως του αντίθετου φύλου) τον ξεχωριστό ρόλο του έμπιστου συντρόφου.

Το παιδί γίνεται για τον γονιό υποκατάστατο σχέσης.

Παραδείγματα:

● Η μοναχική μητέρα μιλά συνέχεια στον γιο της για τα δικά της προβλήματα, για τη μοναξιά της, ακόμη και για την έλλειψη ερωτικής ικανοποίησης στη ζωή της.

● Ο πατέρας κάνει την κόρη του «μικρή πριγκίπισσα» και εκείνη τον συνοδεύει παντού –σχεδόν ως παρτενέρ.

● Η μητέρα κοιμάται μαζί με τον γιο της (ακόμη και σε ηλικία 7, 9 ή 11 ετών) με τη δικαιολογία ότι το παιδί φοβάται να κοιμηθεί μόνο του, ενώ στην πραγματικότητα εκείνη χρειάζεται ένα ζεστό σώ­μα δίπλα της.

● Ο πατέρας γίνεται πολύ αυστηρός με τις εξόδους της έφηβης κόρης «για να την προστατέψει», ε­νώ στην πραγματικότητα ζηλεύει τα φλερτ της.

● Η μητέρα υπονομεύει την ερωτική σχέση του γιου με μια γυναίκα, καθώς απειλούνται η κυριαρχία της και η ικανοποίηση των δικών της αναγκών.

● Όταν ο έφηβος ή ο νεαρός ενήλικας επιθυμεί να αποδεσμευτεί, να φύγει από το σπίτι, η μητέρα τού επιτίθεται: «θα πάθει η καρδιά μου...», «είσαι αχάριστος, εγωιστής».

Όλες οι παραπάνω συμπεριφορές είναι κακοποιητικές και τραυματίζουν το παιδί:
● Φουσκώνει το «εγώ» του.
● Γεμίζει ενοχές, ντροπή, οργή και λύπη.
● Νιώθει την εγκατάλειψη από τον αιμομικτικό γονιό γιατί, στην πραγματικότητα, «η υπερβολική α­δυναμία» δεν αφορά καθόλου τις ανάγκες του παιδιού.
● Νιώθει εγκατάλειψη και από τον άλλο γονιό, ο οποίος συνήθως βολεύεται και δε χρειάζεται να α­σχοληθεί με τον ανικανοποίητο σύντροφο.

Η συναισθηματική αιμομιξία από τη μητέρα είναι κάποιες φορές ο βαθύτερος λόγος για την ανικανό­τητα του άνδρα να συνάψει ή να «δεσμευτεί» σε μια ουσιαστική σχέση και να επιζητεί, με κατανα­γκαστικό σχεδόν τρόπο, ανακούφιση στον σεξουαλικό εθισμό, π.χ. μέσω πορνογραφίας, πορνείας ή αλλεπάλληλων εφήμερων σχέσεων (καθώς αυτά είναι κοινωνικώς αποδεκτά για το ανδρικό φύ­λο). Η δέσμευση σε μια ουσιαστική σχέση σημαίνει κατά βάθος «εγκατάλειψη της μαμάς» και ο νε­αρός (ή όχι και τόσο νεαρός) άνδρας νιώθει πολύ μεγάλες ενοχές.

Καθώς οι διαδικασίες αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό ασυνείδητες, και από τον γονιό και από το παιδί, είναι σημαντική για τη θεραπεία η επίγνωση αυτού που πραγματικά συμβαίνει. Είναι, επίσης, σημα­ντικό να καταλάβει το παιδί ότι δε φταίει εκείνο που ωθήθηκε σε τέτοιου είδους σχέση και να απε­νοχοποιηθεί.

Η πραγματική αγάπη σημαίνει ότι αφήνουμε το παιδί ελεύθερο να βρει τον δικό του δρόμο...


► ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (26.05.2009)

Παιδική κακοποίηση (4)

Από «Το χαμομηλάκι»

Συναισθηματική κακοποίηση


Ακολουθεί το κείμενο του βίντεο:


Το σχισμένο φόρεμα διορθώνεται, μα τα σκληρά λόγια συντρίβουν την καρδιά του παιδιού
(ΛΟΓΓΦΕΛΛΩ)

Συναισθηματική κακοποίηση είναι ο τύπος της συμπεριφοράς, λεκτικής ή πρακτικής που θέτει την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού σε κίνδυνο.

Παραδείγματα συναισθηματικής κακοποίησης αποτελούν:

● Οι φωνές και οι κραυγές: «είσαι ηλίθιος», «είσαι κακό παιδί», «είσαι άχρηστος/η», «δεν αξίζεις τίποτα», «ο ξάδελφός σου πάει καλύτερα από σένα», «θα με κάνεις να πεθάνω», «εσύ φταις για ό­λα», «είσαι για πέταμα», «τι ήθελα και έκανα ένα παιδί σαν και σένα», «θα σου σπάσω τα κόκαλα», «θα φύγω και θα σε παρατήσω», «θα σε κλείσω σε ίδρυμα».

● Οι ακραίες μορφές τιμωρίας (π.χ. στέρηση φαγητού ή νερού, κλείδωμα σε σκοτεινούς χώρους, δέσιμο).

Τα αίτια

Οι γονείς είναι ευάλωτοι στη δημιουργία σχέσεων κακοποίησης, όταν οι πηγές άγχους στη ζωή τους πολλαπλασιάζονται κι εκείνοι αποδεικνύονται ανίκανοι να τις χειριστούν. Ο στόχος του γονέα που κακοποιεί μπορεί να σχετίζεται ή να είναι ο έλεγχος του παιδιού του.

Τα συμπτώματα της συναισθηματικής κακοποίησης

● Χαμηλή αυτοεικόνα.
● Ανικανότητα να εμπιστευτούν ή και ν’ αγαπήσουν κάποιον.
● Επιθετικότητα και συμπεριφορά με στοιχεία διάσπασης.
● Παράνομες ενέργειες.
● Θυμός/μανία.
● Αυτοκαταστροφικές/αυτοτιμωρητικές πράξεις.
● Παθητική ή και απόμακρη στάση.
● Ανησυχία και φοβίες.
● Προβλήματα επίδοσης ή σχολική αποτυχία.
● Μελαγχολικές τάσεις.
● Εφιάλτες –και πολλά άλλα.

Το να είναι κάποιος γονιός είναι το μεγαλύτερο δώρο. Δώρο ανεκτίμητο και αγώνας καθημερινός. Μοναδικό όπλο στον αγώνα μας αυτό είναι η αγάπη. Την αγάπη όλων μας χρειάζονται τα παιδιά για να αναπτύξουν σωστά την ψυχή, το σώμα, το μυαλό και την καρδιά τους. Μέσα σε τέτοια κοι­νωνία που ζούμε, μέσα σε τόσα άσχημα και δυσάρεστα που μας κυκλώνουν, μόνο με την αγάπη μας θα πλάσουμε ευτυχισμένα παιδιά και, κατά συνέπεια, μια ευτυχισμένη αυριανή κοινωνία.


► ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (23.02.2009)

Προστατεύω τον εαυτό μου

Από «Το χαμομηλάκι»

1. Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέπει να σέβονται το δικαίωμά μου αυτό.

2. Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.

3. Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.

4. Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώθω μπερδεμένος/η.

5. Λέω πάντα στους γονείς μου (και στους δύο ή στον έναν από τους δύο) ό,τι μου συμβαίνει –κυρί­ως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.

6. Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν πάντα πού βρίσκομαι και με ποιον.

7. Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυτοκίνητα με ανθρώπους που δε γνωρίζω.

8. Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοηθήσει, όπως οι δά­σκαλοί μου.

9. Γνωρίζω τον αριθμό 1056 για να τηλεφωνήσω από παντού, χωρίς χρήματα, και να ζητήσω βοή­θει­α, συμβουλή και υποστήριξη.


► ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (02.02.2009)

Παιδική κακοποίηση (3)

Από «Το χαμομηλάκι»

Σεξουαλική κακοποίηση (πρόληψη)


Ακολουθεί το κείμενο του βίντεο:


Πώς μπορούμε να προλάβουμε τη σεξουαλική κακοποίηση των παιδιών

Θα πρέπει οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί να είναι ενήμεροι, ώστε να προστατεύουν τα παιδιά. Πα­ράλληλα, τα ίδια τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν το σώμα τους και τη λειτουργία του, καθώς και τους πιθανούς κινδύνους που τα απειλούν, για να προφυλάσσονται.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

● Το παιδί πάνω από τα τρία χρόνια του πρέπει να γνωρίζει τα μέρη του σώματός του, το όνομά τους και τη λειτουργία τους. Μιλάμε γι’ αυτά με την πρώτη κατάλληλη ευκαιρία και ανάλογα με την ηλικία.

● Το παιδί πρέπει να γνωρίζει να λέει «όχι» σε οποιονδήποτε προσπαθεί να το αγγίξει ενώ το ίδιο δε θέλει. Το σώμα του παιδιού τού ανήκει και πρέπει να απαιτεί σεβασμό από τους άλλους σε αυτό.

● Το παιδί πρέπει να σέβεται τους ενήλικες αλλά να μη συγκατατίθεται σε ό,τι του ζητούν, αν αυτό το ενοχλεί και το τρομάζει ή δεν το έχει διδαχθεί από τους ίδιους τους γονείς του.

● Δεν αφήνουμε το παιδί μόνο του, ή με κάποιον που δε γνωρίζουμε καλά, για πολλές ώρες και χω­ρίς διακριτική παρακολούθηση. Αν το παιδί είναι δυσαρεστημένο με αυτόν που το προσέχει, να μι­λάμε με το παιδί για αυτό το θέμα.

● Όλα τα μέλη της οικογένειας έχουν δικαίωμα στον ιδιωτικό χώρο. Ακόμη και τα μικρά παιδιά πρέ­πει να τα ακούμε και να τα σεβόμαστε.

● Ελέγχουμε τους λόγους που κάνουν το παιδί να μη θέλει να μείνει με κάποιον ή που τον αποστρέ­φεται.

● Γνωρίζουμε πάντα τους φίλους και τους ανθρώπους που είναι κοντά του.

● Αν κάποιος τα αγγίξει με τρόπο που τα φοβίζει ή τα μπερδεύει, πρέπει να το πουν. Τα συναισθή­ματα φόβου και σύγχυσης μπορεί να έρθουν για κάποιο άτομο και πριν ακόμη τα αγγίξει.

● Δεν είναι ποτέ φταίξιμο των παιδιών αν κάποιος τα κακοποιήσει.

● Δε θυμώνουμε αν μας πουν, ακόμη κι αν εκείνα νομίζουν ότι έκαναν κάτι λάθος ή αν αυτό περι­λαμβάνει κάποιον γνωστό ή άτομο της οικογένειας.

● Επιβλέπουμε το παιδί όταν πλοηγείται στο διαδίκτυο ή χρησιμοποιεί τον υπολογιστή του.

Τι πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά

● Το σώμα μου και το μυαλό μου είναι δικά μου. Οι άλλοι, μικροί και μεγάλοι, πρέπει να σέβονται το δικαίωμά μου αυτό.

● Μπορώ να πω «όχι» σε κάποιον που θέλει να με αγγίξει ενώ εγώ δεν το επιθυμώ.

● Τρέχω μακριά από όποιον με κάνει να φοβηθώ.

● Πρέπει να λέω «όχι» σε κάθε συμπεριφορά που με κάνει να ανησυχώ, να φοβάμαι ή να νιώθω μπερδεμένος/η.

● Λέω πάντα στους γονείς μου (και στους δύο ή στον έναν από τους δύο) ό,τι μου συμβαίνει –κυρί­ως αν με κάνει να νιώθω άσχημα.

● Οι γονείς μου και οι δικοί μου άνθρωποι πρέπει να γνωρίζουν πάντα πού βρίσκομαι και με ποιον.

● Δεν ακολουθώ ποτέ αγνώστους και δεν πλησιάζω περισσότερο από όσο πρέπει αυτοκίνητα με αν­θρώπους που δε γνωρίζω.

● Βρίσκω πάντα κάποιον που να μπορώ να του έχω εμπιστοσύνη για να με βοηθήσει, όπως οι δά­σκαλοί μου.

● Γνωρίζω τον αριθμό 10 56 για να τηλεφωνήσω από παντού και χωρίς χρήματα και να ζητήσω βοήθεια, συμβουλή και υποστήριξη.


► ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (02.02.2009)

21 Ιανουαρίου 2011

Παιδική κακοποίηση (2)

Από «Το χαμομηλάκι»

Σεξουαλική κακοποίηση (γενικά)



Ακολουθεί το κείμενο του βίντεο:


Σεξουαλική κακοποίηση: το απεχθέστερο όλων των εγκλημάτων, το έγκλημα που κυριολεκτικά καταστρέφει τη ζωή των παιδιών.

Κάθε λεπτό κάποιος ανώμαλος «σκοτώνει» κάποιο αθώο πλάσμα... ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑ!

Σεξουαλική κακοποίηση είναι οποιουδήποτε τύπου επαφή ενός ενηλίκου με ένα παιδί, με στόχο τη σεξουαλική ικανοποίηση του ενηλίκου, ο οποίος έχει πάντα την αποκλειστική ευθύνη, γιατί τα παι­διά δεν είναι δυνατόν να συγκατατεθούν σε οποιαδήποτε τέτοια ενέργεια.

Τι συμπεριλαμβάνει η σεξουαλική κακοποίηση
● Επαφή καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τα γεννητικά όργανα του παιδιού από ενήλικα και το αντίστρο­φο.

● Διείσδυση με οποιονδήποτε τρόπο, σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος του παιδιού.

● Έκθεση του παιδιού σε πορνογραφικό υλικό (οπτικά ή ακουστικά).

● Παρακολούθηση ενός παιδιού χωρίς ρούχα από ενήλικα ή το αντίστροφο.

● Βιασμό.

Ποιοι είναι συνήθως οι δράστες της σεξουαλικής κακοποίησης

Συνήθως είναι άτομα του οικογενειακού, φιλικού και κοινωνικού περιβάλλοντος του παιδιού. Άτομα που έχουν επαφές με το παιδί και σχέση εξουσίας μαζί του, ώστε να εξασφαλίσουν τη σιωπή του.

Πώς μπορούμε να καταλάβουμε αν ένα παιδί έχει πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης

● Παίρνουμε σοβαρά υπόψη τις εκμυστηρεύσεις του και τις εξετάζουμε με τη βοήθεια ειδικού.

● Ανησυχούμε με την αλλαγή συμπεριφοράς του (π.χ. αύξηση επιθετικότητας, εσωστρέφεια, ενδια­φέρον για το σεξ κ.ά.).

● Εξετάζουμε τους λόγους παλινδρόμησης σε προηγούμενες συμπεριφορές (όπως ενούρηση και ε­γκόπρηση) ενός παιδιού που είχε μεγαλώσει και έλεγχε τις συμπεριφορές αυτές.

● Ελέγχουμε τον τρόπο που απόκτησε γνώση για το σεξ μεγαλύτερη από την ηλικία του.

● Προβληματιζόμαστε με τη συμπεριφορά του αν είναι ξαφνικά πολύ ενοχική και εκφράζεται είτε με συστολή και σιωπή είτε με πολλή προθυμία και κολακεία.

Πώς αντιμετωπίζεται ένα θύμα σεξουαλικής κακοποίησης

Με τη βοήθεια ειδικών του σώματος και της ψυχής ανιχνεύεται η ακριβής φύση και ο βαθμός της κακοποίησης και το παιδί δέχεται υποστήριξη και θεραπεία για να ξεπεράσει την τραυματική εμπει­ρία.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις αν το παιδί δε βοηθηθεί

Στην περίπτωση που το παιδί δεν επικοινωνήσει με οποιονδήποτε τρόπο το συμβάν και οι δικοί του δεν το αντιληφθούν, μένει με φοβερά αισθήματα ενοχής, άγχους, κατάθλιψης, μειονεξίας –σοβαρά ψυχικά τραύματα που έχουν αρνητικές επιπτώσεις σε όλες τις εκδηλώσεις της προσωπικότητας και του χαρακτήρα του, καθώς και στη φυσιολογική σεξουαλική του ζωή. Πολλά θύματα αποκτούν ε­ξαρτήσεις από ουσίες και αντικοινωνική συμπεριφορά ή φτάνουν ακόμη και στην αυτοκτονία.


► ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (30.01.2009)

Παιδική κακοποίηση (1)

Από «Το χαμομηλάκι»

Σωματική κακοποίηση



Ακολουθεί το κείμενο του βίντεο:


Το ξύλο δε βγήκε από τον παράδεισο, αλλά από τη δική μας κόλαση

Δυστυχώς, η σωματική τιμωρία αποτελεί συνηθισμένη και αποδεκτή τακτική για την πειθαρχία των παιδιών σε αρκετές χώρες –μάλιστα είναι ιδιαίτερα γνωστή και στη χώρα μας. Η εφαρμογή και α­ποδοχή της σωματικής τιμωρίας σχετίζεται άμεσα με τη στάση και τις αντιλήψεις των γονέων και της κοινωνίας γενικότερα ως προς τους τρόπους ανατροφής των παιδιών.

Τι συνιστά σωματική κακοποίηση

● Το να χτυπά κάποιος ένα παιδί δυνατά, να το τσιμπά, να του τραβά τα μαλλιά, να το χαστουκί­ζει, να το δαγκώνει, να το καίει (π.χ. με τσιγάρο).
● Η χρήση αντικειμένων για να πονέσει το παιδί (π.χ. ξύλο με ζώνη, κουτάλα, ραβδί).
● Το να ταρακουνά κάποιος ένα βρέφος ή να το πετά δυνατά σε μία επιφάνεια –ακόμη και στην κούνια του.


Σύμφωνα με ενδεικτικές μελέτες σε όλο τον κόσμο, οι γονείς που κακοποιούν τα παιδιά τους μπορεί να αντιμετωπίζουν:

1. Σοβαρές ψυχικές παθήσεις, όπως κατάθλιψη και διαταραχή προσωπικότητας (σπανιότερα ακόμη και ψύχωση).

2. Περιορισμένες νοητικές ικανότητες.

3. Μεγάλο βαθμό δυσκολίας στο να καταφέρνουν να ελέγχουν τις εκρήξεις θυμού τους.

4. Αίσθημα βαθιάς ανεπάρκειας για τον εαυτό τους και τον ρόλο τους ως γονείς.

5. Έντονη ανάγκη να αισθάνονται εξάρτηση και προσοχή από τους άλλους με αποτέλεσμα να «βλέ­πουν» τα παιδιά τους ως πηγή φροντίδας και βαθιάς αφοσίωσης και αναγνώρισης. Έτσι τα παιδιά υιοθετούν ρόλο γονέα απέναντί τους.

6. Κακές σχέσεις με τους δικούς τους γονείς ως παιδιά. Οι περισσότεροι γονείς που κακοποιούν έ­χουν υπάρξει οι ίδιοι θύματα κακοποίησης όταν ήταν παιδιά. Μέσα από την κακοποίηση των παιδιών τους –χωρίς να το καταλαβαίνουν– ελέγχουν και ανακουφίζουν τα δικά τους παιδικά τραύματα.

Ένα κακοποιημένο παιδί ενδέχεται να γίνει ένας βίαιος γονιός στο μέλλον

Οι επιπτώσεις της σωματικής κακοποίησης

Κατά τη βρεφική και πρώτη παιδική ηλικία εκδηλώνονται κυρίως με έντονο κλάμα και εκρήξεις έ­ντονου θυμού που δεν κατευνάζεται εύκολα, ενώ τα παιδιά εμφανίζονται απαιτητικά και ανυπόμο­να.

Κατά τη μετέπειτα παιδική και εφηβική ηλικία τα παιδιά που έχουν υποστεί ή υπόκεινται σε σωματι­κή βία έχουν:

● Φοβισμένη και επιφυλακτική στάση απέναντι στους άλλους. Δείχνουν να αποτραβιούνται στο εν­δεχόμενο σωματικής επαφής ή στο άγγιγμα, κυρίως όταν βλέπουν απότομες κινήσεις (π.χ. σήκωμα χεριού).

● Έντονη ψυχοκινητική ανησυχία και υπερκινητικότητα.

● Καταθλιπτικά συμπτώματα, όπως χαμηλή αυτοεκτίμηση, θλίψη, στενοχώρια, απάθεια.

● Χαμηλή σχολική επίδοση, ακόμη και μαθησιακές δυσκολίες, ως αποτέλεσμα του ψυχικού πόνου που βιώνουν.

● Διαταραχές συμπεριφοράς. Ο έντονος θυμός και η επιθετικότητα του κακοποιημένου παιδιού μπο­ρεί να εκδηλωθεί με αντιδραστική ή επιθετική συμπεριφορά απέναντι στους συνομήλικους ή μεγα­λύτερούς του, καταστροφική συμπεριφορά σε παιχνίδια ή άλλα αντικείμενα, αυτοεπιθετική στάση με απόπειρες αυτοκτονίας, αυτοτραυματισμούς ή χρήση ναρκωτικών ουσιών. Επίσης, ο πόνος και η οργή από την κακοποίηση μπορεί να εξωτερικευτεί με αντικοινωνική συμπεριφορά και με παραβία­ση ηθικών κανόνων ή και του ίδιου του νομικού πλαισίου. Σε κάποιες περιπτώσεις τα παιδιά μπορεί να εκδηλώσουν ψευτοωριμότητα, ενώ μπορεί να καταβάλουν υπερβολική προσπάθεια να γίνουν α­γαπητά και αποδεκτά από τους άλλους με την κρυφή ελπίδα να τα αποδεχτούν και να τα αγαπή­σουν οι γονείς τους. Στην προσπάθειά τους αυτή να γίνουν αγαπητά και ευχάριστα, δείχνουν υπο­δειγματική, καταναγκαστική και πειθήνια στάση, καθώς και τελειομανία.

Τι κάνουμε σε περίπτωση που υπάρχει υποψία ή και ενδείξεις ότι κάποιο παιδί υφίσταται σω­ματική κακοποίηση

Κάθε ευαίσθητος και ενημερωμένος πολίτης θα πρέπει να ενημερώνει αμέσως για κάθε περιστατικό που πέφτει στην αντίληψή του και αφορά παιδί σε κίνδυνο. Η ανοχή είναι συνενοχή.

Γι’ αυτό θα πρέπει να γίνεται άμεση χρήση της Γραμμής SOS 1056, η οποία δέχεται καταγγελίες α­κόμη και ανώνυμα και τις παραπέμπει στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές.

Το ξύλο δε βγήκε από τον παράδεισο. Το ξύλο, κυριολεκτικά ή μεταφορικά, βγαίνει από τη δική μας κόλαση.

Το να είναι κάποιος γονιός είναι το μεγαλύτερο δώρο. Δώρο ανεκτίμητο και αγώνας καθημερινός. Μοναδικό όπλο στον αγώνα μας αυτό είναι η αγάπη.


► ΠΗΓΗ: hamomilaki.blogspot.gr (28.01.2009)

Παιδική κακοποίηση

Το καλό ιστολόγιο «Το χαμομηλάκι» βρίσκεται ήδη από το 2004 στην υπηρεσία των παιδιών. Στο πλαίσιο αυτό έχει δημιουργήσει έξι βίντεο που πραγματεύονται τις διάφορες όψεις της παιδικής κα­­κοποίησης.


Πατήστε στους υπερσυνδέσμους που ακολουθούν και δείτε όλη τη σειρά, μαζί με το κείμενο που τη συνοδεύει:

1ο μέρος: Σωματική κακοποίηση
2ο μέρος: Σεξουαλική κακοποίηση (γενικά)
3ο μέρος: Σεξουαλική κακοποίηση (πρόληψη)
4ο μέρος: Συναισθηματική κακοποίηση
5ο μέρος: Συναισθηματική-σεξουαλική κακοποίηση
6ο μέρος: Παιδική εργασία


ΕΙΚΟΝΑ: www.philenews.com

18 Ιανουαρίου 2011

Πώς να διαλέξετε ένα καλό βιβλίο

Από τη Μαρινέλλα Τσουκαλά
(παθολόγος Λόγου-Φωνής-Ομιλίας)

1. Οι ιστορίες θα πρέπει να είναι κατάλληλες για την ηλικία του παιδιού. Πολλά βιβλία γράφουν την ηλικία του παιδιού που προορίζεται.

2. Οι εικόνες θα πρέπει να είναι ευδιάκριτες και να μην υπάρχουν πάρα πολλά σχήματα πάνω σε μια σελίδα.

3. Οι εικόνες θα πρέπει να «λένε» μια ιστορία, από την οποία να βγαίνει νόημα χωρίς να είναι απα­ραίτητες οι τυπωμένες λέξεις.

4. Οι ιστορίες και τα παραμύθια θα πρέπει να είναι για διασκέδαση. Ωστόσο καλό είναι να περιλαμ­βάνετε και εκπαιδευτικά βιβλία. Πολλά βιβλία μπορούν να διδάξουν καινούργιους ήχους, έννοιες (π.χ. ζώα της φάρμας, πράγματα που φοράμε, χρώματα) ή ηθικά διδάγματα (πώς να μοιράζεσαι κάτι, να κάνεις καινούριους φίλους κτλ.).

5. Τα βιβλία θα πρέπει να βοηθούν το παιδί να εμπλουτίζει το λεξιλόγιό του με καινούριες λέξεις.


► ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (29.10.2007)

16 Ιανουαρίου 2011

Για να απολαμβάνει το παιδί τις ώρες της ανάγνωσης

1. Διαβάστε βιβλία μαζί με τα παιδιά. Όχι μόνο θα τα βοηθήσει να βελτιώσουν τις αναγνωστικές τους ικανότητες αλλά είναι και μια σπουδαία ευκαιρία να περάσετε ευχάριστα μαζί. Το άνοιγμα ε­νός βιβλίου είναι η αρχή μιας περιπέτειας –ποτέ δεν ξέρετε τι μπορεί να ανακαλύψετε στις σελίδες του.

2. Συνεχίστε να διαβάζετε ιστορίες στα παιδιά, ακόμη κι όταν μαθαίνουν να διαβάζουν μόνα τους. Το βρίσκουν διασκεδαστικό και κυρίως τα ενθαρρύνει. Το παιδί δε θα είναι ποτέ πολύ μεγάλο για να ακούσει και να απολαύσει μια καλή ιστορία.

3. Διαβάστε αργά και εκφραστικά. Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε διαφορετικές φωνές για δια­φορετικούς χαρακτήρες.

4. Να ακολουθείτε πιστά το κείμενο και να διαβάζετε την ιστορία χρησιμοποιώντας τις εικόνες.

5. Προσπαθήστε να τους διαβάζετε την ίδια ώρα κάθε μέρα. Πριν το βραδινό ύπνο είναι μια σπου­δαία ώρα για να μοιραστείτε μαζί τους μια ιστορία. Γιατί να μην αφήσετε το παιδί να επιλέξει το βιβλίο που θα διαβάσετε;

6. Μη σας απασχολεί το αναγνωστικό επίπεδο. Τα παιδιά απολαμβάνουν εξίσου να ακούνε εύκολα βιβλία και βιβλία που θα ήταν γι’ αυτά πολύ δύσκολο να τα διαβάσουν μόνα τους.

7. Καθώς το παιδί θα εμπιστεύεται περισσότερο τον εαυτό του για να διαβάσει, μπορείτε να αντι­στρέψετε τους ρόλους και να διαβάζει εκείνο σ’ εσάς τη συνέχεια της ιστορίας.

8. Συζητήστε μαζί τους για τα βιβλία, ρωτήστε τα τι πιστεύουν πως θα συμβεί στη συνέχεια ή ποιο κομμάτι του βιβλίου τούς άρεσε ή τα διασκέδασε περισσότερο.

9. Τι τους αρέσει; Τα ζώα, τα σπορ, η μαγεία; Εκπλήξτε τα με βιβλία ή περιοδικά που έχουν θέμα τα ενδιαφέροντα ή τις αγαπημένες τους δραστηριότητες.

10. Θυμηθείτε να έχετε μαζί σας ένα βιβλίο για να διαβάσετε μαζί με τα παιδιά όταν βγαίνετε έξω, σε κάποια στιγμή που θα βαρεθούν.

11. Γνωρίστε τους διαφορετικά είδη βιβλίων: κλασική λογοτεχνία, εικονογραφημένες ιστορίες, κό­μικς, ποίηση, βιβλία γνώσεων.

12. Δείξτε στα παιδιά πόσο απολαμβάνετε λίγη ώρα με το βιβλίο σας. Κάνετε τα βιβλία, τα περιοδι­κά και τις εφημερίδες καθημερινά αντικείμενα του σπιτιού σας και αφήστε τα παιδιά «να σας πιά­σουν να διαβάζετε».

13. Επισκεφθείτε μαζί το βιβλιοπωλείο ή τη βιβλιοθήκη. Ζητήστε από τον υπεύθυνο βοήθεια για να επιλέξετε βιβλία που τα παιδιά θα ευχαριστηθούν. Προτρέψτε τα να γίνουν μέλη της βιβλιοθήκης και να αποκτήσουν τη δική τους κάρτα μέλους.

14. Ενθαρρύνετέ τα: πείτε τους πόσο καλά διαβάζουν, δείξτε ενδιαφέρον και ενθουσιασμό για το βιβλίο τους και να είστε σίγουροι ότι θα θέλουν να διαβάσουν περισσότερο!


► ΠΗΓΗ: www.bookbook.gr

Πώς να διαβάσετε ένα βιβλίο στο παιδί σας

Από τη Μαρινέλλα Τσουκαλά
(παθολόγος Λόγου-Φωνής-Ομιλίας)

Ποιος είναι ο κατάλληλος τρόπος να διαβάζει ένας γονιός στο παιδί του ένα βιβλίο;

1. Δείξτε ευχαρίστηση και ενθουσιασμό καθώς διαβάζετε. Ποτέ μην κάνετε το διάβασμα να φαίνεται βαρετό.

2. Προσπαθήστε να διαβάζετε στο παιδί σας κάθε μέρα.

3. Βρείτε μια ώρα όπου εσείς και το παιδί είστε χαλαρωμένοι και ενδιαφέρεστε για το διάβασμα, ό­πως π.χ. η ώρα πριν πάει στο κρεβάτι το βράδυ ή όταν έχει μόλις ξυπνήσει από τον μεσημεριανό του ύπνο.

4. Αφήστε το παιδί να διαλέξει μόνο του τα βιβλία και τις σελίδες που θέλει να του διαβάσετε.

5. Να του δείχνετε τις φωτογραφίες για τις οποίες μιλάτε.

6. Αφήστε το παιδί να κρατάει μαζί με σας το βιβλίο και να γυρίζει τις σελίδες.

7. Πέστε του μια γνωστή ιστορία ή παραμύθι, παραλείποντας λέξεις ή κομμάτια προτάσεων ώστε να τις συμπληρώνει το ίδιο.

8. Αφήστε το παιδί να περιγράψει τις εικόνες και να σας επαναλάβει την ιστορία.

9. Γράψτε την ιστορία που έφτιαξε το παιδί και μετά διαβάστε τού την.

10. Ζητήστε από το παιδί να φτιάξει μια δική του ιστορία ή να τελειώσει μια που του έχετε εσείς ή­δη αρχίσει.

11. Αν κατά περιόδους το παιδί δεν ενδιαφέρεται για το διάβασμα, εσείς συνεχίστε να του διαβάζε­τε καθώς αυτό παίζει ήσυχα. Σταδιακά θα δείξει πάλι προθυμία να συμμετάσχει στο διάβασμα.


► ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (29.10.2007)

11 Ιανουαρίου 2011

Ένας καλοπροαίρετος βιασμός!

Από τη Μαρί Οφρέ-Περικόν
(συντάκτης της εφημερίδας «Λα Κρουά» και
συγγραφέας, ειδικευμένη σε θέματα παιδαγωγικής)

Ποια είναι η φράση που ακούνε συχνότερα τα παιδιά; Το «γρήγορα!», που όπως φαίνεται πήρε τα πρωτεία από το «φρόνιμα!». Η Μπεατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ, ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια σημει­ώνει: «Τους ζητούμε να κάνουν γρήγορα όλη τη μέρα, από την ώρα του πρωινού, αλλά και σιωπη­λά καθ’ όλη τη διάρκεια της παιδικής τους ηλικίας. Σε αυτήν την κοινωνία, που τα μετράει όλα με βάση το αποτέλεσμα, η εξοικονόμηση χρόνου θεωρείται πως εξασφαλίζει το μέλλον των παιδιών».

Ποιο είναι όμως το αποτέλεσμα αυτού του αγώνα ενάντια στον χρόνο; «Οι γονείς, θύματα και οι ί­διοι της τρομοκρατίας της αποτελεσματικότητας, εισαγάγουν και τα παιδιά τους στην κούρσα προς την αριστεία και τις επιδόσεις από την πρώιμη παιδική τους ηλικία. Επιθυμούν να δουν τα παιδιά να προπορεύονται σε όλα: στην καθαριότητα, την ανάγνωση, τη φοίτηση στο σχολείο, ακόμα και στη διατροφή», επιβεβαιώνει η ιατρός-παιδοψυχίατρος Μαρί Φρανς Λε Ιζέ, που ανησυχεί από το γεγο­νός ότι το 53% των παιδιών 13-18 μηνών διατρέφονται όπως και οι ενήλικοι. Το φαινόμενο έχει επι­πτώσεις στην υγεία των παιδιών, που πριν τα 3 χρόνια χρειάζονται διατροφή προσαρμοσμένη στην ανωριμότητα της σωματικής τους κατασκευής και του πεπτικού τους συστήματος. Η υπερβολικά α­πότομη υιοθέτηση των διατροφικών συνηθειών των ενηλίκων, προειδοποιούν οι παιδίατροι, μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά σοβαρές διατροφικές ελλείψεις –ή, αντίθετα, να συσσωρεύσει σε υπερ­βολικές ποσότητες ορισμένες θρεπτικές ουσίες.

Το ιδεώδες παιδί κάνει τα πράγματα «πρόωρα»

Ώστε, λοιπόν, ο ιδεότυπος του τέλειου παιδιού είναι εκείνο που εξαντλεί τις δυνατότητές του, που είναι αυτονομημένο, που τα κάνει όλα «πρόωρα»; «Με τις φίλες μου, που έχουμε παιδιά της ίδιας ηλικίας, κάνουμε όλη την ώρα συγκρίσεις. Έχει καταντήσει κάπως αρρωστημένο! Μου δίνεται συ­χνά η εντύπωση πως συμπεριφερόμαστε σαν προπονητές πρωταθλητών που εκτιμούμε ότι στη ζωή θα βγει κερδισμένος όποιος κάτσει, περπατήσει, κάνει ποδήλατο πρώτος. Η παραμικρή καθυστέρη­ση με γεμίζει άγχος!», υπογραμμίζει η Ελίζ, μητέρα τριών παιδιών. Φυσικά, αυτού του είδους οι συγκρίσεις δεν έχουν τίποτα το νέο. Αυτό που είναι καινοφανές, είναι το άγχος που προκαλούν.

Η βιομηχανία παιχνιδιού και οι διαφημιστές εντόπισαν αμέσως αυτές τις τάσεις. Η ψυχολόγος Ζιζέλ Ζορζ καυτηριάζει πως «πολλοί γονείς, έμπλεοι καλών προθέσεων, φορτώνουν τα μωρά τους με σούπερ “παιδαγωγικά” παιχνίδια. Υπάρχουν εκδότες που δε διστάζουν να εκμεταλλευτούν την α­γωνία των γονιών, προτείνοντας τετράδια ασκήσεων για τις διακοπές, ακόμη και για ηλικίες 2 ή 3 ετών, υποτίθεται για να τα προετοιμάσουν για το σχολείο, “όπως αρμόζει στο σημερινό απαιτητικό κόσμο”». Λες και ξεχάσαμε πως σκοπός του νηπιαγωγείου είναι να μάθει τα παιδιά να συμβιώνουν, να ανακαλύπτουν τον κόσμο, να αναπτυχθούν γλωσσικά, να εκφράζονται· δεξιότητες, δηλαδή, που αποκτώνται κυρίως με το παιχνίδι, τη βόλτα, τη φυσική επικοινωνία.

Το σχολείο έχει πληγεί ιδιαίτερα από τη γενικευμένη φρενίτιδα. Η Μπεατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ παρα­τηρεί πως αυξάνουν ακατάπαυστα οι γονείς που επιθυμούν «να κερδίσουν χρονιές» στο σχολείο. «Η αλήθεια είναι πως πολυάριθμα παιδιά δίνουν την εντύπωση πως είναι “προχωρημένα σε σχέση με την ηλικία τους”. Αλλά η γνώση δεν πρέπει να συγχέεται με την επίδειξη κάποιων δεξιοτήτων. Ένα παιδί 5 ετών μπορεί να διαβάζει ή να χειρίζεται το ποντίκι του υπολογιστή, χωρίς μολαταύτα αυτό να σημαίνει πως μπορεί να “πηδήξει” δύο τάξεις και να πάει κατευθείαν στη Γ΄ δημοτικού! Η συ­ναισθηματική ανάπτυξη αυτών των παιδιών, π.χ., δε συμβαδίζει κατ’ ανάγκην με όσα ξέρουν. Η σχολική ζωή δεν περιορίζεται στην ανάγνωση και τα μαθήματα».

Η ευχαρίστηση του να είμαστε μαζί δεν είναι προτεραιότητα

Από το νηπιαγωγείο κιόλας ορισμένα παιδιά φορτώνονται με ένα σωρό εξωσχολικές δραστηριότη­τες: δημιουργική απασχόληση, ζωγραφική, αθλοπαιδιές, μουσική... «Πρόσφατα, σε ένα μάθημα, έπαιζα με ένα μικρό δίχρονο αγόρι όταν η πανικόβλητη, βιαστική μητέρα του μας διέκοψε, μη σε­βόμενη ούτε καν ότι το παιδί της διασκέδαζε, γιατί είχαν να πάνε στο... παιδικό γυμναστήριο. Ξέ­χασε ακόμη και να του βάλει τα παπούτσια του! Η συνεδρία μας βλέπετε τέλειωνε στις 10 και πέντε λεπτά αργότερα άρχιζε το γυμναστήριο. Αναρωτιέμαι πότε έβρισκε χρόνο το παιδάκι να τα χωνέ­ψει όλα αυτά!», σημειώνει η Άννα Καβαζά, υπεύθυνη ενός κέντρου δημιουργικής απασχόλησης.

Η αλήθεια είναι πως οι απαιτήσεις για γνώσεις έχουν αυξηθεί. Οπότε, αν στις αργίες το παιδί δεν έχει να κάνει τίποτα, οι γονείς του υφίστανται τη λαϊκή κατακραυγή. «Σε κάνουν να νιώθεις λιγάκι λες και παραμελείς το παιδί σου», αναγνωρίζει η Ελίζ.

Πάντως η αλήθεια είναι πως η συνύπαρξη των μεγάλων με τα παιδιά τους δε θεωρείται προτεραιό­τητα: «Όλες αυτές οι δραστηριότητες απομακρύνουν τα παιδιά από τους γονείς τους για να τα ε­ντάξουν σε “τεχνητές” κοινωνικές ομάδες. Τα εντάσσουμε σε κάστες για να καταναλώσουν, με κίν­δυνο να απομακρυνθούν από την αληθινή ζωή», υπογραμμίζει ο Λοράν Οτ, διευθυντής σχολείου και καθηγητής φιλοσοφίας. «Όλα αυτά αντανακλούν την πίεση που υφίστανται οι ενήλικες να είναι “καλοί” γονείς», αναλύει η κοινωνιολόγος Σιλβί Οκτόμπρ.

Πόσο παθολογική είναι, όμως, η πίεση να μεγαλώσουν τα παιδιά όσο το δυνατό γρηγορότερα και να περάσουν «ολοταχώς» στην εφηβεία και μετά στην ενηλικίωση; «Από την ψυχολογία ξέρουμε πως η ανάπτυξη περνάει από πολύ συγκεκριμένα στάδια, τα οποία κάθε παιδί περνάει με τον ρυθμό του, περισσότερο ή λιγότερο εύκολα, ώστε στη συνέχεια, στηριζόμενο στα κεκτημένα να προχω­ρήσει παρακάτω και να ωριμάσει και σε άλλους τομείς. Κάθε ηλικία προσφέρεται για συγκεκριμένο τύπο ανακαλύψεων κι εμπειριών. Είναι, επομένως, λάθος να προσπαθούμε να παρακάμπτουμε στά­δια», εξηγεί η Μπεατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ. Πόσο μάλλον που «το πρόωρο (ή το πολύ απότομο) πέρα­σμα από το ένα στάδιο στο άλλο μπορεί να εξασθενίσει την φυσική φιλομάθεια του παιδιού, ακόμη και να το καθηλώσει στην ανωριμότητα», επιβεβαιώνει η παιδοψυχίατρος Μαρί Φρανς Λε Ιζέ.

Να απολαύσουμε το παρόν

Από τι έχουν ανάγκη τα «μεγάλα παιδιά» του δημοτικού, που τα καμαρώνουμε για το πόσο αυτόνο­μα είναι; «Χρειάζεται παιχνίδι –και μετά κι άλλο παιχνίδι! Να όμως που, όπως φαίνεται, τα παιδιά δεν ικανοποιούν αυτήν την ανάγκη τους. Αλάνθαστο σημάδι: οι κατασκευαστές παιχνιδιών ομολο­γούν πως η πελατεία τους εξαφανίζεται μετά την ηλικία των 6 ή 7 ετών!», συνεχίζει η παιδοψυχία­τρος, που υπογραμμίζει την αξία των παραδοσιακών παιχνιδιών στην ψυχοσωματική ανάπτυξη του παιδιού. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το εννιάχρονο κοριτσάκι που σε μια συνεδρία παραπονιόταν πως «ο μπαμπάς λέει πως είμαι πολύ μεγάλη για να έχω Μπάρμπι στο δωμάτιό μου», πράγμα βέ­βαια που δεν την απέτρεπε από το να παίζει με τα χνουδωτά ζωάκια του μικρού της αδερφού.

Ας κρατούμε, λοιπόν, στον νου μας πως η επιθυμία να «κερδίσουμε χρόνο» μπορεί να οδηγήσει αρ­κετά παιδιά που μπαίνουν στην εφηβεία –ιδίως παιδιά που έχουν φορτωθεί από πολύ νωρίς με ευθύ­νες που δεν άντεχαν– να παλινδρομήσουν στην παιδική ηλικία. Ενώ αν ο πήχης τοποθετηθεί υπερβο­λικά ψηλά, κινδυνεύουμε να κατασπαταλήσουμε το «κεφάλαιο» αυτοεκτίμησης και αυτοπεποίθησης που έχουμε επενδύσει στο παιδί μας, το οποίο είναι βασικό για τη μελλοντική του χειραφέτηση. «Η αυτοπεποίθηση οικοδομείται στην παιδική ηλικία διαμέσου του καλοπροαίρετου βλέμματος των γο­νιών του. Αυτό το βλέμμα είναι αποφασιστικής σημασίας για να αντεπεξέλθει το παιδί επιτυχώς στην εφηβεία και να μην υποταγεί άνευ όρων στο βλέμμα των συνομηλίκων του», καταλήγει η Μπε­ατρίς Κοπέρ-Ρουαγιέ. Αλλά, για να συμβεί αυτό, είναι απαραίτητο να «κόψουμε ταχύτητα«, να βρούμε χρόνο να στρέψουμε το βλέμμα στο παιδί μας και να απολαμβάνουμε την κάθε στιγμή μαζί του.


► ΠΗΓΗ: www.ppol.gr (21.06.2009)

Ο δεκάλογος ενός παιδιού

Από τη Ναντίνα Κούλη
(δημιουργική απασχόληση παιδιών προσχολικής ηλικίας)

Αγαπημένοι μου μαμά και μπαμπά,

Ξέρετε πόσο σας λατρεύω! Όμως κάποιες στιγμές δεν κατανοείτε καθόλου τις ανάγκες μου και με αναγκάζετε, μέσα από πιέσεις που δέχομαι, να φωνάζω και να δημιουργούνται άσχημες καταστά­σεις για όλους!

Καλά, ναι, το ξέρω ότι κάποιες φορές πεισμώνω, αλλά κι εσείς δεν πάτε πίσω. Έχετε δει πώς κά­νετε όταν θέλετε να περάσει το δικό σας χωρίς να μου εξηγείτε τον λόγο;

Για να μη δημιουργούνται, λοιπόν, παρεξηγήσεις μεταξύ μας, αποφάσισα να σας πω δέκα πράγμα­τα για μένα. Αν τα ακολουθήσετε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, θα δείτε που όλα θα είναι μαγι­κά...

1. Μη μου λέτε συνέχεια «μη». Αν δε μ’ αφήσετε να πειραματιστώ, πώς θα μάθω;

2. Όταν θέλετε να μου πείτε κάτι, εξηγήστε μου με δικά σας λόγια κι εγώ να είστε σίγουροι ότι θα καταλάβω.

3. Σας παρακαλώ πολύ, όταν μου λέτε κάτι να μην αλλάζετε γνώμη κάθε φορά, γιατί μπερδεύομαι. Πρέπει να είστε σταθεροί· λατρεύω τα όρια. Αλλιώς τρελαίνομαι και κάνω αυτά τα φανταστικά βα­θιά καθίσματα στον δρόμο που εσείς με σέρνετε λες κι είμαι σκυλάκι...

4. Μην αφήνετε να γίνεται το δικό μου κάθε φορά που γκρινιάζω. Αυτός είναι ο σκοπός μου: να νι­κήσω και μετά να σας κάνω ό,τι θέλω! Σας δοκιμάζω…

5. Να υπάρχει κάθε φορά ένα ωράριο που πρέπει να τηρώ. Λατρεύω τους κανόνες: μαθαίνω μέσα απ’ αυτούς!

6. Καμιά φορά αγχώνεστε επειδή μπορεί να μη γράφω ή να μη ζωγραφίζω με τον ίδιο τρόπο όπως ένας συμμαθητής μου. Αυτό όμως είναι άδικο –εγώ είμαι ξεχωριστή προσωπικότητα!

7. Όταν βλέπετε ότι έχω πεισμώσει πολύ, μην επιμένετε σε κάτι. Απλά, αγαπήστε με! Θέλω τον χρόνο μου...

8. Μην ακούω, σας παρακαλώ πολύ, να λέτε πράγματα που δεν κολακεύουν τη δασκάλα μου! Εγώ τη λατρεύω και την έχω πρότυπο. Αν εσείς δεν τη συμπαθείτε, εγώ τι φταίω; Την αγαπώ...

9. Μη με δωροδοκείτε για να κάνω κάτι. Απλώς επιβραβεύστε με όταν έχω μια καλή συμπεριφορά.

10. Τέλος, θα ήθελα να σας πω πόσο πολύ με πληγώνετε κάθε φορά που μου λέτε ότι δεν είμαι κα­λό παιδί... Θα προτιμούσα να χαρακτηρίζετε την πράξη μου κι όχι εμένα! Διαφορετικά με κάνετε να υιοθετώ άσχημη γνώμη για τον εαυτό μου...

Τώρα που σας τα ’πα ελπίζω να γίνουμε η καλύτερη παρέα, εξάλλου γι’ αυτό ήρθα στον κόσμο!

Αγαπημένοι μου γονείς, το μόνο που θέλει το παιδί είναι εσάς!
Κανένα φανταχτερό παιχνίδι· εσείς είστε το αγαπημένο του...


► ΠΗΓΗ: www.healthierworld.gr (14.09.2009)

4 Ιανουαρίου 2011

Επιλέγοντας παιδικά στην τηλεόραση

Η αξιολόγηση και επιλογή ενός τηλεοπτικού παιδικού προγράμματος πρέπει να στηρίζεται στα ακό­λουθα χαρακτηριστικά:

1. Δεν υπάρχει βία. Πολύ σημαντικό, γιατί τα παιδιά μιμούνται συμπεριφορές πριν ακόμη μπορέ­σουν να μιλήσουν.

2. Ο «δυνατός» δεν είναι πάντοτε ο καλύτερος, ούτε αυτός που κερδίζει συνεχώς. Σε αντίθετη περί­πτωση προωθούνται λανθασμένα στερεότυπα και επηρεάζεται πολύ αρνητικά η ψυχολογία των παι­διών –και των «δυνατών», που εξασκούν αυτό που βλέπουν, και των «αδύναμων», που νιώθουν μει­ονεκτικά.

3. Δεν τρομάζει τα παιδιά.

4. Είναι κατάλληλο για το αναπτυξιακό στάδιό τους· τα παιδιά καταλαβαίνουν τι βλέπουν.

5. Είναι βασισμένο στην ελληνική πραγματικότητα αλλά και στην πραγματικότητα γενικότερα. Είναι γεγονός ότι τα παιδιά, μέχρι μια ηλικία, δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το πραγματικό από το φαντα­στικό.

6. Διευρύνει τους ορίζοντες των παιδιών. Για παράδειγμα, αναφέρεται σε σχέσεις μεταξύ των αν­θρώπων, σε άλλες χώρες, σε άλλους πολιτισμούς.

7. Βασίζεται σε αξίες όπως η οικογένεια, η φιλία, η συνεργατικότητα, η ειλικρίνεια.

8. Προάγει τη δημιουργική σκέψη και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.

9. Δίνει κίνητρο για δημιουργική απασχόληση (κατασκευές, ζωγραφική) ή για τραγούδι και κινητι­κές δραστηριότητες.

10. Κάνει τα παιδιά να γελάνε!


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (14.11.2009)

3 Ιανουαρίου 2011

Εφηβεία: οδηγίες για μια δύσκολη ηλικία

Από την Ελληνική Παιδιατρική Εταιρία

Η εφηβεία είναι μια δύσκολη ηλικία, γεμάτη αλλαγές. Στο παρόν άρθρο παρουσιάζονται ορισμένα από τα ιδιαίτερα ζητήματα που απασχολούν τους εφήβους, αλλά και τους γονείς τους, κατά την περίοδο αυτή.

Εφηβεία και αλλαγές
1
Η έναρξη της εφηβείας σηματοδοτείται από αλλαγές στο σώμα και την εμφάνιση των παιδιών (εμ­φάνιση στήθους και περιόδου για τα κορίτσια, τριχοφυΐα, αύξηση του ύψους, βάθεμα της φωνής για τα αγόρια κτλ.), οι οποίες τα προβληματίζουν πολύ. Αρχίζουν να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους συνομηλίκους και να εντοπίζουν ομοιότητες και διαφορές. Βάσει αυτής της σύγκρισης αυτο­προσδιορίζονται.
Μιλήστε τους για τις αλλαγές που θα πρέπει να περιμένουν πριν από την έναρξη της εφηβείας (πριν τα 8-9 χρόνια για τα κορίτσια και τα 10-12 για τα αγόρια) και προετοιμάστε τα.
Εξηγήστε τους ότι δε μεγαλώνουν όλα τα παιδιά με τους ίδιους ρυθμούς και ότι είναι φυσιολογικό να διαφέρουν μεταξύ τους.
Προετοιμάστε το κορίτσι για την έναρξη της περιόδου και το αγόρι για το ζήτημα των ονειρώξεων, ώστε να μην τρομοκρατηθούν και θεωρήσουν ότι αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα υγείας.

2
Αλλαγές παρατηρούνται και στη συμπεριφορά. Κυκλοθυμία, έντονα συναισθήματα, ανασφάλεια για την εμφάνισή τους και ισχυρή ευαισθητοποίηση για τα γύρω τους ζητήματα, καθώς και για τα πα­γκόσμια γεγονότα, ταράζουν τους εφήβους και αναστατώνουν την ψυχολογία τους. Για πρώτη φο­ρά αρχίζουν να αμφισβητούν τους γονείς τους και να επιζητούν περισσότερο την επαφή με τους συ­νομηλίκους.
Δείξτε τους ότι καταλαβαίνετε τις ανησυχίες τους, σεβαστείτε τις σκέψεις και τις ιδέες τους και δε­χτείτε την αυξημένη πλέον ανάγκη τους για προσωπικό χώρο.
Αντιληφθείτε ότι έχουν μπει στο δύσκολο δρόμο της ενηλικίωσης και θυμηθείτε πόσο δύσκολα ή­ταν τα πράγματα και για εσάς όταν βρισκόσασταν στην ηλικία τους.

Ο ψυχικός κόσμος των εφήβων
3
Η εφηβεία είναι μια ψυχολογικά ταραγμένη περίοδος. Καθώς τα παιδιά οδεύουν προς την ενηλικίω­ση και πασχίζουν να αποκτήσουν και να εδραιώσουν την ανεξαρτησία τους, περνούν μέσα από διά­φορες φάσεις που επηρεάζουν τον ψυχισμό τους. Μεγαλώνοντας, αυξάνεται και η πίεση που δέχο­νται από τους γονείς, τους φίλους, την κοινωνία κι αυτό αποτελεί για μερικά τεράστια δυσκολία.
Δείξτε την αγάπη και τη συμπαράστασή σας.
Κοινωνήστε τους τις αξίες σας και θέστε τους όρια και απαιτήσεις, επιτρέποντάς τους όμως να δια­τηρήσουν την ελευθερία τους.
Καλλιεργήστε τον διάλογο και δημιουργήστε μαζί τους μια σχέση όπου θα κυριαρχούν η ειλικρίνει­α, η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός.
Αναθέστε τους καθήκοντα και παραχωρήστε τους ελευθερίες και προνόμια όσο θα μεγαλώνουν.
Δώστε ιδιαίτερη σημασία σε προειδοποιητικά σημάδια, όπως είναι τα έντονα προβλήματα συγκέ­ντρωσης, η απότομη πρόσληψη ή απώλεια βάρους, η μελαγχολία, η έλλειψη ενδιαφέροντος για ο­τιδήποτε, οι αϋπνίες, η χαμηλή αυτοεκτίμηση ή η παραβατική συμπεριφορά, που ενδέχεται να μαρ­τυρούν την ύπαρξη κάποιου βαθύτερου προβλήματος. Σε μια τέτοια περίπτωση ρωτήστε το παιδί σας τι το απασχολεί και μη διστάσετε να ζητήσετε τη βοήθεια κάποιου ειδικού.

4
Το ζήτημα της αυτοκτονίας βασανίζει πολλούς εφήβους και τους γονείς τους. Τις περισσότερες φο­ρές η απόφαση του εφήβου να δώσει τέλος στη ζωή του οφείλεται σε κάποια ψυχική διαταραχή, ό­πως μανιοκατάθλιψη ή κατάθλιψη, που μπορεί να αντιμετωπιστεί με ιατρική βοήθεια, εάν γίνει γρή­γορα αντιληπτή. Υπάρχουν σημάδια που δείχνουν ότι ένας έφηβος ίσως αποπειραθεί να αυτοκτονή­σει, όπως έντονες αλλαγές στην εμφάνιση (ατημέλητα ρούχα), τις συνήθειες ή τη συμπεριφορά του, βίαιες αντιδράσεις, κατάχρηση ουσιών, αίσθηση ματαιότητας και αδυναμίας να αντιμετωπίσει τη ζωή, παράπονα για σωματικές ενοχλήσεις ή οργή όταν δέχεται επιδοκιμαστικά σχόλια. Ένας έ­φηβος που μιλάει διαρκώς για τον θάνατο, επιδεικνύει έντονα αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, εκ­φράζεται για τον εαυτό του χαρακτηρίζοντάς τον κακό, ένοχο ή άχρηστο, κλείνει τις εκκρεμότητές του (π.χ. χαρίζοντας τα πράγματά του) ή χρησιμοποιεί εκφράσεις, όπως «θα φύγω», «τίποτα δεν έχει πια σημασία», «δεν μπορεί να γίνει τίποτα» και άλλα συναφή, ίσως έχει ήδη αποφασίσει να αυτοκτονήσει.
Έχετε πάντα τον νου σας για τέτοιου είδους ενδείξεις και μη διστάσετε να μιλήσετε με το παιδί σχετικά με τις ανησυχίες σας ή να το παραπέμψετε σε κάποιον ειδικό.
Μην αγνοείτε τα προειδοποιητικά σημάδια και μη θεωρείτε τη συμπεριφορά του παιδιάστικη. Στο 80% των περιπτώσεων αυτοκτονίας υπήρχε κάποιου είδους προειδοποίηση που όμως δε λήφθηκε σο­βαρά υπόψη.

Προβλήματα υγείας στην εφηβεία
5
Κατά την έναρξη, το μέσον και το τέλος της εφηβείας θα πρέπει να διενεργείται πλήρης ιατρικός έ­λεγχος των εφήβων, για να διαπιστωθεί η υγιής και φυσιολογική ανάπτυξή τους και να αποκλει­σθούν τυχόν προβλήματα. Θα πρέπει να ολοκληρωθεί η σειρά των αναγκαίων εμβολιασμών και να τους δοθούν συμβουλές που αφορούν την υγεία, την υγιεινή και την ασφάλειά τους. Ζητήματα που αφορούν την υγιή σεξουαλική δραστηριότητα, τη χρήση και κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών, το κάπνισμα, την ασφαλή οδήγηση και τις μαθησιακές δυσκολίες εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτή­των του γιατρού σας και θα πρέπει να συζητηθούν με το παιδί διεξοδικά.

6
Ένα από τα συνηθισμένα προβλήματα της εφηβείας είναι οι διατροφικές διαταραχές, όπως η ανορε­ξία ή η βουλιμία. Τέτοια φαινόμενα χαρακτηρίζονται από κακή σχέση με το φαγητό, αλλά και δια­ταραγμένη εικόνα των εφήβων για τον εαυτό και την εμφάνισή τους. Τα προβλήματα που σχετίζο­νται με τη διατροφή οφείλονται σε ψυχολογικούς αλλά και κοινωνικούς παράγοντες, με κυριότερο τα πρότυπα της σημερινής κοινωνίας που θέλουν τους ανθρώπους πολύ αδύνατους.
Θα πρέπει να δείχνετε προσοχή σε ενδείξεις όπως είναι η μεγάλη και απότομη απώλεια βάρους, η έντονη ενασχόληση με το φαγητό και η επιθυμία για συνεχή δίαιτα, η ακανόνιστη περίοδος στα κο­ρίτσια, τα θαμπά μαλλιά και νύχια, η χρήση καθαρτικών και διουρητικών ή, ακόμα, και η ιδιαίτερα παρορμητική συμπεριφορά με έντονα ξεσπάσματα.
Συζητήστε με τα παιδιά σχετικά με την εικόνα που έχουν τα ίδια για τον εαυτό τους και προσπαθή­στε να τους περάσετε μια υγιή αντίληψη για την εμφάνιση και το βάρος τους. Εσείς αποτελείτε το πρότυπό τους, γι’ αυτό και θα πρέπει εσείς πρώτοι απ’ όλους να επιδεικνύετε μια σωστή συμπεριφο­ρά απέναντι στα θέματα αυτά.
Δώστε έμφαση στην υγεία και όχι στην εμφάνιση. Μάθετε στα παιδιά ότι είναι αποδεκτό και σωστό να τρώνε όταν πεινάνε και εισάγετε την άσκηση στο καθημερινό πρόγραμμα της οικογένειας.

7
Η ακμή αποτελεί ένα πρόβλημα που βασανίζει πολλούς εφήβους, κορίτσια και αγόρια. Οφείλεται σε βακτήρια και επηρεάζεται από το άγχος, τις ορμονικές αλλαγές και τον κύκλο της περιόδου, ενώ ενδέχεται να οφείλεται και σε κληρονομικούς παράγοντες. Ευτυχώς, υπάρχουν πολλές μέθοδοι α­ντιμετώπισής της.
Εάν το παιδί σας έχει ακμή, συμβουλευτείτε ένα δερματολόγο.

8
Η εμφάνιση της περιόδου στα κορίτσια σηματοδοτεί την έναρξη μιας σειράς συμπτωμάτων που εν­δέχεται να ποικίλουν σε σοβαρότητα, αλλά μπορεί να τους προκαλέσουν ενοχλήσεις: κράμπες και πόνοι στην κοιλιά, ιδιαίτερα έντονη ροή, ακανόνιστος κύκλος, δυσμηνόρροια κ.ά.
Σε περίπτωση που η κόρη σας υποφέρει από ιδιαίτερα έντονα συμπτώματα ή που αντιμετωπίζει προβλήματα με την κοινωνική της ζωή εξαιτίας αυτών, συμβουλευτείτε τον γυναικολόγο σας, ο οποί­ος θα αποκλείσει τυχόν παθολογικά αίτια και θα της χορηγήσει την κατάλληλη ορμονική θεραπεία.

Σχολείο και ελεύθερος χρόνος
9
Η άθληση είναι σημαντική και τα οφέλη της γνωστά σε όλους. Ωστόσο, στην εφηβεία ενδέχεται να παρατηρηθεί το φαινόμενο της υπερβολικής άθλησης. Ειδικά οι έφηβοι που ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό μπορεί να ξεπεράσουν τα όρια της υγιούς άθλησης, κάτι που μπορεί να τους κάνει να χάσουν τη χαρά της γυμναστικής, αλλά και να τους δημιουργήσει προβλήματα υγείας, καθώς καταπονούν το σώμα τους σε μεγάλο βαθμό, ενώ συχνά συνοδεύουν την υπερβολική άθληση με μεί­ωση της πρόσληψης θερμίδων.
Προσπαθήστε να περάσετε στα παιδιά ένα υγιές πρότυπο διατροφής, άσκησης και τρόπου ζωής.
Μην ασκείτε κριτική στο βάρος και την εμφάνιση των άλλων και μην ανάγετε εσείς οι ίδιοι τις ανα­σφάλειες που έχετε για την εμφάνισή σας σε μείζον θέμα.
Σε περίπτωση που αντιληφθείτε ότι το παιδί σας παίρνει αναβολικά για να βελτιώσει τις αθλητικές του επιδόσεις, εξηγήστε του τις καταστροφικές συνέπειες στην υγεία του και μιλήστε με τον γιατρό σας σχετικά με πιθανούς τρόπους βοήθειάς του.

10
Βοηθήστε τα παιδιά στις ακαδημαϊκές τους υποχρεώσεις. Προσφέρετέ τους τον κατάλληλο χώρο για να κάνουν τις σχολικές τους εργασίες, χωρίς ενοχλήσεις και περισπασμούς (τηλεόραση, τηλέ­φωνο, υπολογιστής). Εάν χρειάζεται να χρησιμοποιούν τον υπολογιστή για τις σχολικές τους υπο­χρεώσεις, ελέγξτε τους ιστότοπους που επισκέπτονται και προμηθευτείτε ένα κατάλληλο λογισμικό επιτήρησης και απαγόρευσης διέλευσης σε ανεπιθύμητες σελίδες.
Τονίστε τη σημασία του σχολείου και των εργασιών του και επιμείνετε στην τήρηση του προγράμ­ματος που έχετε ορίσει. Διδάξτε τους πώς να οργανώνουν τον χρόνο τους.
Έχετε επαφή με το σχολείο και προσπαθήστε να είστε ενήμεροι για τις επιδόσεις τους. Τονίστε ότι σημασία για εσάς έχουν τα ίδια και όχι οι καλοί βαθμοί, αλλά ότι αυτοί μπορούν να αποτελέσουν ε­φόδιο για το μέλλον τους.

Σχέση με το άλλο φύλο
11
Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία τα παιδιά αρχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον για το αντί­θετο φύλο και να βγαίνουν ραντεβού. Ως γονείς δεν είναι κάτι που μπορείτε να το αποτρέψετε. Μπορείτε, όμως, να ορίσετε σαφείς κανόνες σχετικά με τα ωράρια και τις συνήθειες του παιδιού σας.
Εξηγήστε του ότι δε χρειάζεται να κάνει ό,τι και οι φίλοι του, αν δεν το επιθυμεί, και διδάξτε του τον σεβασμό προς τον εαυτό του αλλά και προς τον εκάστοτε μελλοντικό σύντροφό του.

12
Μέσα από την επαφή του με το άλλο φύλο, το έφηβο παιδί σας θα αρχίσει να δείχνει επίσης ενδια­φέρον για το σεξ.
Εξηγήστε του ότι το σεξ δεν είναι κάτι κακό, αλλά και ότι δε θα πρέπει να το κάνει εάν δε νιώθει έτοιμο γι’ αυτό.
Εξηγήστε του ότι δεν πρέπει να πέσει θύμα συναισθηματικού εκβιασμού («αν με αγαπούσες, θα το έκανες») και ότι κανείς δεν μπορεί να το εξαναγκάσει.
Μιλήστε μαζί του για τους κινδύνους που συνδέονται με το σεξ, όπως μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη ή οι σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες, και αναφέρετέ του τους τρόπους αντισύλληψης και τη ση­μασία τους.

Έφηβοι και καταχρήσεις
13
Στην εφηβεία ξεκινούν πολλές «κακές συνήθειες» όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η χρήση ναρκωτικών ουσιών.
Μιλήστε στα παιδιά για τις βλαβερές συνέπειες που έχουν οι συνήθειες αυτές για την υγεία και την εμφάνισή τους και συζητήστε μαζί τους σχετικά με τους λόγους που οδηγούν σε αυτές.
Μάθετέ τα να λένε όχι και να μην παρασύρονται από άλλους.
Εξηγήστε τους για ποιο λόγο δεν πρέπει να οδηγούν όταν έχουν πιει ή να δέχονται να μπουν σε αυτοκίνητα με οδηγούς που έχουν πιει ή έχουν κάνει χρήση ουσιών.
Τονώστε την αυτοπεποίθησή τους, ώστε να μη στρέφονται σε ουσίες για να καλύψουν τις ανασφά­λειές τους.
Όπως πάντα, να θυμάστε ότι εσείς αποτελείτε το πρότυπό τους, ότι είναι σημαντικό να ξέρουν ότι ακολουθείτε έναν υγιή τρόπο ζωής και ότι, όπως κι εσείς, μπορούν κι αυτά να είναι χαρούμενα χω­ρίς να χρειάζονται ουσίες που θα τους φτιάξουν τη διάθεση.


► ΠΗΓΗ: www.e-child.gr

Πώς να απομακρύνετε τα παιδιά από τα βιβλία

1. Κρατήστε μακριά τους τα βιβλία γιατί μπορεί να τα τσαλακώσουν ή να τα καταστρέψουν.

2. Μη διαβάζετε ποτέ μπροστά στα παιδιά –μπορεί να νομίσουν πως το απολαμβάνετε!

3. Απαγορέψτε τους τα κακά αναγνώσματα (κόμικς και περιοδικά), γιατί δεν τα θεωρείτε ποιοτικά.

4. Κάντε τους συνεχώς ερωτήσεις για να είστε σίγουροι πως κατανόησαν αυτό που διάβασαν.

5. Πιέστε τα να διαβάζουν δέκα σελίδες τη μέρα από βιβλία που εσείς διαλέξατε και έχουν «περιε­χόμενο» και «αξίες».

6. Αναγκάστε τα να τελειώνουν πάντα το βιβλίο που διαβάζουν όπως το φαγητό τους: «Σκέψου πό­σα παιδιά δεν έχουν βιβλία...»

7. Μόλις μάθουν να διαβάζουν, σταματήστε να τους διαβάζετε ιστορίες ή να τους διηγείστε παρα­μύθια.

Η σωστή σχέση με το βιβλίο

Το διάβασμα δε σηκώνει πίεση και δεν έχει ειδικούς κανόνες. Τα παιδιά μπορούν
● να μη διαβάζουν
● να ξεφυλλίζουν απλώς τα βιβλία
● να αφήνουν στη μέση ένα βιβλίο
● να διαβάζουν όσες φορές θέλουν το ίδιο βιβλίο
● να διαβάζουν βιβλία που τους αρέσουν
● να διαβάζουν οπουδήποτε
● να διαβάζουν δυνατά

Η αξία των λογοτεχνικών βιβλίων

Τα βιβλία παιδικής λογοτεχνίας:
Δεν είναι σχολικά παιδικά βιβλία –αν και θα θέλαμε να μπουν σε κάθε σχολική τσάντα.
Δεν είναι βιβλία γνώσεων και εγκυκλοπαίδειες –αν και ξέρουμε πως μέσα από αυτά τα παιδιά μα­θαίνουν πολλά.
Δεν έχουν σκοπό να προσφέρουν στα παιδιά γνώσεις, αλλά να τα ταξιδέψουν στον κόσμο των αισθημάτων, των εικόνων, της φαντασίας.

Είναι βιβλία που στοχεύουν:
● Να διασκεδάσουν τα παιδιά και να διώξουν τους φόβους τους.
● Να τα παρηγορήσουν (παραμύθι = παραμυθία = παρηγοριά).
● Να τα μάθουν να νιώθουν και να ξεχωρίζουν τη χαρά και τη λύπη.
● Να τα ταξιδέψουν.
● Να τα ψυχαγωγήσουν (να οδηγήσουν τη ψυχή τους στην αλήθεια).
● Να τα ελευθερώσουν.


► ΠΗΓΗ: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου
► Μια σχετική συζήτηση με τα παιδιά μπορεί να ξεκινήσει και από αναρτήσεις του παιδικού μας ιστολογίου (εδώ)

Πώς αντιμετωπίζεται η αρνητική
συμπεριφορά των παιδιών

Από τη Μαρινέλλα Τσουκαλά
(παθολόγος Λόγου-Φωνής-Ομιλίας)

Τα παιδιά στην ηλικία των 1,5-3,5 ετών παρουσιάζουν έντονη αρνητικότητα. Η εποχή του «ΟΧΙ» των παιδιών είναι σημαντική για την ανάπτυξή τους αλλά και κουραστική για τους γονείς.

Συμβουλές αντιμετώπισης

1. Κρατήστε την ψυχραιμία σας.

2. Περιορίστε τα «μη» στα απολύτως απαραίτητα.

3. Αφήστε το παιδί να αυτενεργήσει και να κάνει «το δικό του» μόνο όταν δε βλάπτει και δεν εκλύει επικινδυνότητα.

4. Δώστε δυνατότητα επιλογής: για κάθε απαγόρευση που θα θέτετε ταυτόχρονα θα του δίνετε την εναλλακτική ευκαιρία να ασχοληθεί με κάτι άλλο.

5. Μην εκφράζεστε επιτακτικά, αλλά με σταθερό και αποφασιστικό ύφος.

6. Δώστε χρόνο στο παιδί να αλλάζει.

7. Επιμένετε να θυμάται πάνω από δυο τρεις απαγορεύσεις-κανόνες.

8. Μην υποχωρείτε σε παράλογες απαιτήσεις.

9. Κρατείστε στο περιβάλλον δυο τρεις απαράβατους κανόνες ό,τι και να συμβαίνει.

10. Όχι στα «μανιάτικα» (επειδή έκανες αυτό χθες, τώρα δε θα…).

11. Όχι σε συμπεριφορά συνεχούς καταπίεσης και απαγόρευσης.

12. Όχι σε θυμό και φωνές.

13. Ναι στη δυνατότητα επιλογών και πειραματισμού, στο χιούμορ, στην υπομονή, στην ψυχραιμία, στον διάλογο, στις αμοιβαίες υποχωρήσεις, στη συνεχή επιβεβαίωση της γονεϊκής αγάπης.

Επιπλέον πρέπει να θυμόμαστε τα εξής:
● Να ξέρουμε τι να περιμένουμε από την ηλικία του.
● Να βάλουμε σαφή και σταθερά όρια.
● Να μη συνδέουμε την αποτυχία με την απόρριψη.
● Να ξεκινάμε πάντοτε με κάτι θετικό στη συμπεριφορά του.


► ΠΗΓΗ: www.iatronet.gr (05.11.2007)

Οικογένεια και Λογοτεχνία

Το λογοτεχνικό βιβλίο ως γέφυρα που συνδέει τους γονείς με τα παιδιά τους

Από τον Φρίξο Μιχαηλίδη
(συγγραφέας-εικονογράφος)

Έχει διαπιστωθεί ότι τα παιδικά βιβλία τα κατανοούν περισσότερο οι ενήλικες παρά τα παιδιά κι αυτό βέβαια οφείλεται στην πιο σαφή αντίληψη που έχουν για το τι είναι πραγματικό και τι φαντα­στικό. Τα παιδιά όμως τα απολαμβάνουν περισσότερο, γιατί δε νιώθουν την ανάγκη να κάνουν, σώ­νει και καλά, αυτόν τον διαχωρισμό. Γι’ αυτό και ενθουσιάζονται ή συναρπάζονται μ’ ένα ωραίο βι­βλίο, χωρίς να τα ενδιαφέρει αν κινείται στη σφαίρα του πραγματικού ή του φανταστικού ή γυρο­φέρνει ανάμεσα. Αφήνουν τον εαυτό τους ελεύθερο να κινηθεί μέσα στην ιστορία, χωρίς ενδοια­σμούς και τοποθετήσεις ορίων.

Αλήθεια, τι εμποδίζει τους ενήλικες, και κυρίως τους γονείς, να απολαύσουν ένα παιδικό βιβλίο και να διασκεδάσουν μαζί του; Ποιοι λόγοι τους απομακρύνουν από τον υπέροχο κόσμο της παιδικής λογοτεχνίας; Όσο και να προβληματίστηκα, κατέληξα στο συμπέρασμα πως τίποτα και κανένας δεν εμποδίζει πραγματικά έναν ενήλικο να διαβάσει ένα παιδικό βιβλίο. Αντιθέτως, υπάρχουν χίλιοι δυο λόγοι να το πράξει. Ένας από αυτούς είναι η επανάκτηση της παλιάς καλής παιδικής ξεγνοιασιάς που έχουμε όλοι μας ανάγκη.

Όταν κάποιος γίνει γονιός, η ενασχόληση με το παιδικό βιβλίο επιβάλλεται και τα κίνητρα πολλα­πλασιάζονται. Η σωστή επιλογή ενός βιβλίου, η φροντίδα για τη διαπαιδαγώγηση, η εκπαίδευση και μόρφωση του παιδιού, η ψυχική του ηρεμία, αρμονία και ισορροπία, η ένταξή του στην κοινωνί­α και το ευρύτερο περιβάλλον, η ανάπτυξη σωματικών δεξιοτήτων και πνευματικών ικανοτήτων εί­ναι μερικοί από τους λόγους που πρέπει ένας γονιός να ασχοληθεί με το βιβλίο που πρόκειται να πέσει στα χέρια του παιδιού του.

Με αφορμή το βιβλίο

Οι περισσότεροι γονείς μπαίνουν στον κόπο να προμηθεύσουν τα παιδιά τους με κάποια βιβλία, δεν μπαίνουν όμως στη διαδικασία να τα αξιοποιήσουν. Γιατί σίγουρα ένα βιβλίο δεν είναι μόνο για ανά­γνωση. Ένα βιβλίο μπορεί να σταθεί αφορμή για πολλές δημιουργικές στιγμές, να γίνει κρίκος επα­φής και σύνδεσης μεταξύ γονιών και παιδιών και να κρατήσει ισορροπίες μέσα σε μια οικογένεια.

Ξέρετε πόσες φορές το παιδί απασχολείται με διάφορες σκέψεις και προβληματισμούς κι εμείς οι μεγάλοι δεν έχουμε ιδέα; Πόσα ερωτήματα υπάρχουν αναπάντητα στο μυαλό του και ταράζουν την ψυχή του κι εμείς ούτε που το παίρνουμε χαμπάρι; Πόσα λάθος μηνύματα παίρνει από την ίδια τη ζωή κι αν δε συζητήσουμε μαζί του δε θα το ξέρουμε ποτέ μέχρι να βγουν σε μεταγενέστερο στάδιο στην επιφάνεια;

Όλα αυτά μπορούν να λυθούν απλά με ένα βιβλίο. Ναι. Αν διαθέσουμε τον χρόνο να διαβάσουμε παρέα με το παιδί ένα βιβλίο και να το συζητήσουμε, να το αναλύσουμε, να το σχολιάσουμε, τότε και θα μάθουμε τι σκέφτεται το παιδί μας και θα επισημάνουμε τις πιθανές ελλείψεις που μπορεί να έχει, ώστε να το βοηθήσουμε να λύσει οποιουσδήποτε προβληματισμούς και ανησυχίες. Και το κυρι­ότερο: θα έχουμε μια καλή εικόνα για την πνευματική και ψυχική υγεία του, κάτι που είναι το μέγι­στο καθήκον κάθε γονιού ή κηδεμόνα. Αυτό πολλές φορές δεν το καταφέρνουμε με απευθείας συζή­τηση, γιατί τα παιδιά συχνά ντρέπονται ή δεν μπορούν εύκολα να εκφράσουν τους προβληματι­σμούς τους. Συζητούν όμως άνετα κάτι που τα ενδιαφέρει, με παραλληλισμούς ή ταυτιζόμενα με κάποιον από τους ήρωες του βιβλίου ή με κάποια κατάσταση που μοιάζει με αυτήν που ζουν.

Το θέμα που διαπραγματεύεται ένα βιβλίο, μια παράγραφος, μια πρόταση, μια φράση ή μια εικόνα μπορούν να σταθούν αφορμές για να δημιουργήσουμε ένα σημαντικό βαθμό επικοινωνίας με το παι­δί, ώστε να αναπτύσσεται, βελτιώνεται και προοδεύει ως άνθρωπος και να ολοκληρώνεται πνευμα­τικά ως προσωπικότητα, η οποία θα ευδοκιμήσει και θα ανθίσει μέσα στο περιβάλλον που ζει, προ­σφέροντας οπωσδήποτε θετικά στην κοινωνία.

Για να πραγματοποιηθούν, όμως, και να λειτουργήσουν όλα αυτά, πρέπει την πρωτοβουλία να την πάρουν οι γονείς. Αυτοί θα καθοδηγήσουν τα παιδιά, γιατί αυτά γνωρίζουν μόνο όσα βλέπουν, εκεί­να που τους δείχνουμε εμείς οι μεγάλοι. Μας παρακολουθούν από κοντά, μας παρατηρούν κι αναμ­φισβήτητα μας μιμούνται. Μας αντιγράφουν. Αντιγράφουν όμως μόνο αυτά που βλέπουν γιατί μόνο αυτά ξέρουν.

Ένας τρόπος, λοιπόν, να έρθετε κοντά με τα παιδιά σας, όπως αρμόζει σε μια οικογένεια, είναι να κάνετε εσείς την αρχή. Μαζί με τα παιδιά, χέρι με χέρι, αγκαλιά με ένα βιβλίο, με υπομονή, αγάπη και ενθουσιασμό, όπως ακριβώς κάνατε τότε που τα βοηθούσατε να κάνουν τα πρώτα τους βήματα για να περπατήσουν...


► ΠΗΓΗ: Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Κύπρου

2 Ιανουαρίου 2011

Εξαρτημένος από τον... κολλητό του

Μέχρι πριν μερικά χρόνια δεν μπορούσε να σας αποχωριστεί. Τώρα δεν πάει πουθενά χωρίς τον καλύτερό του φίλο. Ψυχραιμία, μια φάση είναι κι αυτή. Οι ειδικοί διαβεβαιώνουν ότι το παιδί στο θέμα της φιλίας περνάει από διαφορετικά στάδια. Αυτό σημαίνει ότι η μανία του να είναι παντού και πάντα με τον αγαπημένο του φίλο είναι απλώς μια αναπτυξιακή φάση.

Ενώ στην προσχολική ηλικία το παιδάκι συνήθως δε δίνει ιδιαίτερη σημασία με ποιον παίζει (αρκεί να παίζει), μετά τα επτά τα δεδομένα αλλάζουν. Η φιλία περνά σε δυαδικό επίπεδο και το παιδί ε­πιλέγει συνήθως έναν «καλύτερο φίλο», για τον οποίο δείχνει σαφή προτίμηση.

Η ανάγκη του παιδιού να κάνει στενή παρέα με τον αγαπημένο του φίλο είναι υγιής, καθώς προ­σπαθεί να διαφοροποιηθεί από τους γονείς. Όσο πιο καχύποπτοι είστε απέναντι στον φίλο του, τό­σο πιο καχύποπτο γίνεται το παιδί απέναντί σας.

Δεν είναι, όμως, μόνο το θέμα της αυτονόμησης. Σε αυτή τη δυαδική σχέση το παιδί ψάχνει να κα­λύψει συγκεκριμένες ανάγκες. Έχει ανάγκη να επικοινωνήσει με ένα συνομήλικο, να εμπιστευτεί και να κερδίσει εμπιστοσύνη αλλά και αποδοχή. Μέχρι τα εννιά οι αξίες όσον αφορά στους φίλους γί­νονται ακόμα πιο σημαντικές και η σχέση με τον καλύτερό του φίλο ενισχύεται ακόμη περισσότερο.


μέχρι 6 χρονών


μετά τα 6


γύρω στα 12
Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και μέχρι τα 6 περίπου συνήθως παίζουν με οποιοδήποτε παιδάκι, ανεξάρτητα από την ηλικία και το φύλο του, χωρίς να έχουν ιδιαίτερες προτιμήσεις.

Ξεκινά η πρώτη δυαδική σχέση. Το παιδί εκφράζει συγκεκριμένες προτιμήσεις και θέλει να κάνει στενή παρέα με ένα ή δύο φίλους.

Ο κύκλος φιλίας διευρύνεται. Αρχίζουν να σχηματίζονται ομάδες και οι πρώτες παρέες, οι οποίες συνήθως εξακολουθούν να είναι ομόφυλες.


Οδηγίες για τους γονείς

Μήπως υπερβάλλει; Ναι! Αλλά δεν πειράζει. Μην ξεχνάτε πως είναι απλώς μια φάση. Αν το παιδί σάς πει, για παράδειγμα, ότι δε θέλει να έρθει στο πάρτι γενεθλίων της ξαδέρφης του, αν δεν έρ­θει μαζί κι ο φίλος του (που πιθανόν δεν είναι καλεσμένος), μη βιαστείτε να βάλετε τις φωνές. Εξε­τάστε αν μπορείτε να κάνετε τις ανάλογες ρυθμίσεις, για να πραγματοποιήσετε την επιθυμία του. Δεν είναι, εξάλλου, τόσο σπουδαίο ζήτημα όσο ίσως νομίζετε. Το παιδί, από την άλλη, θα το εκτι­μήσει ιδιαίτερα.

Γενικά, όπου μπορείτε να αποφύγετε μια διαμάχη εξουσίας, καλό είναι να το κάνετε, προτιμώντας να βάζετε όρια σε πιο σημαντικά θέματα, π.χ. να πείτε κατηγορηματικά «όχι» αν σας ζητήσει να δει μια τηλεοπτική σειρά με τον φίλο του ακατάλληλη για ανηλίκους. Αν δε συντρέχουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους πρέπει να ανησυχείτε, καλό θα ήταν να κρατήσετε μια απόσταση. Αποφύγε­τε σε κάθε περίπτωση να επεμβαίνετε με δηλώσεις όπως «Δε θέλω να κάνεις παρέα με αυτό το παι­δί» ή εκφράσεις όπως «Σε πρόδωσε» ή «Σε εκμεταλλεύεται». Συνήθως έχουν αντίθετο αποτέλεσμα, ενισχύοντας περισσότερο τον δεσμό μεταξύ των δύο παιδιών.

Δεν είναι τόσο παράλογο να θέλει το παιδί να είναι συνεχώς με τον φίλο του. Δε θα πρέπει όμως να νιώθει δυστυχισμένο, όταν δεν είναι μαζί του. Εκεί σημασία παίζει ο δικός σας ρόλος. Είναι πολύ πι­θανό η ουσιαστική επαφή με το παιδί να έχει χαθεί και να χρειάζεται να την ξανακερδίσετε. Με ποιον τρόπο; Δίνοντας σημασία στις ανάγκες του και φροντίζοντας να περνάτε ποιοτικό χρόνο μαζί, με τρόπο που να το ευχαριστεί.

Για εσάς ποιοτικός χρόνος μπορεί να είναι να διαβάσετε μαζί ένα βιβλίο. Όμως για εκείνο μπορεί να είναι να παίξετε μπάλα στο γρασίδι. Γι’ αυτό χρειάζεται να προσαρμόσετε τον ρόλο σας, ενισχύο­ντας τη σχέση σας. Σε κάθε περίπτωση να θυμάστε:

1. Δεν μπορείτε να επιλέξετε τους φίλους του παιδιού, ειδικά όσο μεγαλώνει, γι’ αυτό πολύ απλά μην το κάνετε. Σεβαστείτε τις επιλογές του, παρακολουθώντας διακριτικά.

2. Μην επεμβαίνετε στους καβγάδες των παιδιών. Αφήστε το παιδί να λύσει μόνο του τις διαφορές του. Είναι μια δεξιότητα που το ωριμάζει και θα του είναι χρήσιμη όταν μεγαλώσει.

3. Μεταξύ 7 και 11 χρονών οι φιλίες περνούν διακυμάνσεις. Μπορεί να κάνει στενή παρέα μ’ ένα παιδί και ξαφνικά η φιλία να τερματίσει. Δείξτε ενδιαφέρον και κατανόηση στα συναισθήματά του αλλά αφήστε το να ξεπεράσει την απώλεια μόνο του.

4. Για να ενισχύσετε μια φιλία προτείνετε στα δύο παιδιά να ξεκινήσουν κάτι μαζί, π.χ. ένα σπορ, αντί απλώς να συναντιούνται για να παίζουν.

5. Να θυμάστε ότι στην τάξη η φιλία επηρεάζει τις επιδόσεις αρνητικά. Μη βιαστείτε να πάτε στο σχολείο ζητώντας να καθίσουν μαζί τα παιδιά, επειδή είναι κολλητοί φίλοι. Αν ο δάσκαλος τα χώρι­σε, έχει τους λόγους του.

6. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας κάνει παρέα με κάποιον αντίθετο χαρακτήρα. Απεναντίας, κάτι τέτοιο το ενθαρρύνει ν’ αναπτύξει κι άλλες πλευρές του χαρακτήρα του.

7. Κάντε όλοι μαζί, ως οικογένεια, πράγματα που σας συναρπάζουν. Είναι σημαντικό να υπενθυμί­ζετε στο παιδί ότι οικογένεια δε σημαίνει μόνο τρώμε μαζί στο τραπέζι ή βγαίνουμε για ψώνια.

8. Οργανώστε μικρά πάρτι των πέντε. Σεβαστείτε ότι μπορεί να έχει έναν αγαπημένο φίλο, αλλά βοηθήστε το να ξεχωρίσει από την ομάδα των συμμαθητών ή συνομηλίκων και κάποια άλλα παιδιά που συμπαθεί. Καλέστε τα στο σπίτι για παιχνίδι ή κάντε μικρά πάρτι με έξυπνο θέμα, π.χ. πιτζάμα πάρτι.

9. Προτρέψτε το να συμμετάσχει σε ομαδικά σπορ ή ομάδες χορού, τέχνης, θεατρικού παιχνιδιού, πράγμα που εξασφαλίζει επαφή με συνομήλικα παιδιά, με τα οποία μπορεί ν’ αναπτύξει ακόμα και φιλία.

Τα σωστά μηνύματα

Είναι σημαντικό, όταν αισθάνεται μπερδεμένο σε ό,τι αφορά τη φιλία, την οικογένεια ή τον εαυτό του, να του περνάτε σωστά μηνύματα. Θα πρέπει δηλαδή να καταλάβει ότι:
● Επειδή είναι πολύ καλός φίλος με κάποιο παιδί, δε σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνεί σε όλα μαζί του, αλλά ότι μπορεί να έχει διαφορετική άποψη.
● Η φιλία δεν μπορεί ν’ αλλάξει κάποιους βασικούς κανόνες της οικογένειας (αν και γίνονται ανα­προσαρμογές) κι ότι κάθε οικογένεια μπορεί να έχει το δικό της κατεστημένο.
● Δε χρειάζεται ν’ αλλάξει για να είναι αφοσιωμένος φίλος, αλλά να είναι ο εαυτός του.

Οι χειριστικοί φίλοι

Κάποια παιδιά μπορεί να είναι πιο εξαρτημένα από τον φίλο τους απ’ όσο θα ’πρεπε. Μπορεί να αι­σθάνονται μοναξιά, ανία ή ακόμη και ανασφάλεια χωρίς τον καλύτερό τους φίλο στο πλάι. Σε αυ­τήν την κατηγορία μπορεί να ανήκουν (χωρίς να είναι πάντα απόλυτο):
● Μοναχοπαίδια
● Μικρόσωμα παιδιά
● Ντροπαλά ή εσωστρεφή παιδιά
● Παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση
● Παιδιά με χαμηλό προφίλ

Η βασική παγίδα σε αυτή την περίπτωση είναι οι χειριστικοί φίλοι. Τα παιδιά έχουν την τάση να εί­ναι χειριστικά, όταν ξέρουν πως κάποιος είναι σε θέση αδυναμίας. Ο φίλος σε αυτή την περίπτωση μπορεί να γίνει πιεστικός, περιορίζοντας την προσωπικότητα του παιδιού.

Συνήθως τα χειριστικά παιδιά έχουν την τάση
● να υιοθετούν τον ρόλο του αρχηγού στις παρέες ή να φτιάχνουν κλίκες,
● να θυμώνουν εύκολα και να δυσκολεύονται να δεχτούν το «όχι» σαν απάντηση,
● να καταφεύγουν πολύ συχνά στον εκβιασμό («Δε θα έρθω σπίτι σου αν εσύ δεν...).

Ακόμη και σ’ αυτή την περίπτωση όμως, δεν υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κάνετε. Φροντίστε κυρίως να ενισχύσετε την προσωπικότητα του παιδιού αντί να προσπαθήσετε να το απομακρύνετε από τον φίλο, από τον οποίο φαίνεται να έχει εξάρτηση. Θυμηθείτε ότι ο κόσμος είναι γεμάτος χει­ριστικούς φίλους και απλώς χρειάζεται να μάθουμε πώς να τους αντιμετωπίζουμε.


► ΠΗΓΗ: kids.in.gr (από τη Φλώρα Κασσαβέτη σε συνεργασία με την Κωνσταντίνα Λατσώνα, κοινωνική λει­τουρ­γό-οικογενειακή θεραπεύτρια)

Ορθή επιλογή παιχνιδιού

Από τη Μαρία Γ. Σαράντη
(κλινική ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια, παιδοψυχολόγος)

Ένα ορθά επιλεγμένο παιχνίδι:

1. Έχει ως στόχο του τη δημιουργία, την εκτόνωση, τη φαντασία.

2. Είναι γόνιμο για σκέψη και συναισθήματα, δίνει χαρά, ανοίγει δρόμους μάθησης, ταιριάζει ανα­πτυξιακά στην ηλικία του παιδιού και σε αυτά που διαπραγματεύεται τη δεδομένη περίοδο της ζωής του.

3. Βοηθάει το παιδί να αντιληφθεί τον εαυτό του, τι του αρέσει, να αναγνωρίσει τις δεξιότητές του, τα ταλέντα του.

4. Είναι ένας ευχάριστος τρόπος εξέλιξης και εσωτερικής αναζήτησης, ένας καθρέφτης εαυτού.


► ΠΗΓΗ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (18.12.2010)

Ασφάλεια στο διαδίκτυο

Από το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο

Παρά την αδιαμφισβήτητη χρησιμότητα του διαδικτύου υπάρχουν και κάποιοι δυνητικοί κίνδυνοι για τα παιδιά, που αφορούν κυρίως την έκθεσή τους σε παράνομο ή ακατάλληλο περιεχόμενο, στην ε­ξαπάτησή τους από άγνωστους ενήλικες (οι οποίοι υποκρίνονται ότι είναι ανήλικοι) ή στην άσκηση πίεσης για αποκάλυψη προσωπικών στοιχείων.

Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο για να προστατεύσει τους μαθητές από το παράνομο και ακατάλληλο περιεχόμενο στο διαδίκτυο παρέχει την Υπηρεσία Ελεγχόμενης Πρόσβασης στον Παγκόσμιο Ιστό (Web-Filtering) που αποτρέπει την έκθεση στις παρακάτω κατηγορίες περιεχομένου:
● Aggressive: σελίδες που προπαγανδίζουν την επιθετική συμπεριφορά και τον ρατσισμό
● Drugs: σελίδες που προωθούν τα ναρκωτικά
● Gambling: σελίδες που προωθούν τα τυχερά παιχνίδια
● Porn: σελίδες με πορνογραφικό περιεχόμενο
● Violence: σελίδες που προπαγανδίζουν τη βία


Ωστόσο, εκτός από τη χρήση φίλτρων περιεχομένου απαιτείται η διαπαιδαγώγηση των παιδιών για τη σωστή χρήση του διαδικτύου. Για τον λόγο αυτό οι οικογένειες και τα σχολεία θα πρέπει να εκ­παιδεύσουν τα παιδιά ώστε:

1. Να μη δίνουν προσωπικά τους στοιχεία και να μην αποκαλύπτουν λεπτομέρειες της προσωπικής τους ζωής σε άλλους χρήστες στο διαδίκτυο.

2. Να συζητούν με τους γονείς και τους δασκάλους τους για τις δραστηριότητές τους στο διαδίκτυ­ο, ιδιαίτερα αν αντιμετωπίσουν οτιδήποτε περίεργο ή ασυνήθιστο.

3. Να είναι επιφυλακτικά για όσα διαβάζουν στο διαδίκτυο ή τους λένε οι άλλοι χρήστες.

4. Να μην αποκαλύπτουν κωδικούς πρόσβασης (password).

5. Να μη στέλνουν υλικό από τον δικό τους υπολογιστή (φωτογραφίες).

Ακολουθούν αναλυτικά οι προτάσεις μας για τους
γονείς, τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές

 Α. Γονείς 

Αγαπητοί γονείς,

Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο κατέγραψε μια σειρά από συμβουλές, θέλοντας να εξασφαλίσει την ασφαλή παρουσία των παιδιών σας στη δικτυακή κοινωνία, την καλή χρήση των υπηρεσιών του διαδικτύου και την αποτροπή ανεπίτρεπτων συμπεριφορών. Θεωρούμε χρήσιμο να τις διαβάσετε προσεκτικά:

1. Φροντίστε να ενημερωθείτε για το διαδίκτυο.

2. Αντιμετωπίστε το διαδίκτυο ως ένα σύγχρονο αγαθό με πολλές θετικές πτυχές και σαφώς λιγότε­ρες αρνητικές.

3. Δείξτε στα παιδιά σας πώς να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο με ασφάλεια. Συζητήστε μαζί τους για τους πιθανούς κινδύνους που υπάρχουν.

4. Μάθετε στα παιδιά σας να μη δίνουν ποτέ προσωπικά στοιχεία τους και πληροφορίες σε αγνώ­στους στο διαδίκτυο.

5. Μάθετε στα παιδιά σας να μην απαντούν ποτέ σε πρόστυχα ή δελεαστικά μηνύματα. Εξηγήστε τους πως αν λάβουν τέτοια μηνύματα ή μηνύματα που δεν κατανοούν, δε φταίνε αυτά και ότι θα πρέπει να σας ενημερώσουν.

6. Αναφέρετε άμεσα τέτοια κρούσματα στον πάροχο υπηρεσιών διαδικτύου (ISP) που χρησιμοποιεί­τε.

7. Προσπαθήστε να δημιουργήσετε μια οικογενειακή συμφωνία για τη χρήση του διαδικτύου στο σπίτι.

8. Τοποθετήστε τον υπολογιστή σε χώρο του σπιτιού με άμεση πρόσβαση από όλα τα μέλη της οι­κογένειας.

9. Δημιουργήστε μια λίστα με προτεινόμενους δικτυακούς τόπους και παιδικές ιστοσελίδες.

10. Να επιβλέπετε τα παιδιά, ιδιαίτερα τα μικρότερα, κατά τη σύνδεσή τους με το διαδίκτυο και ει­δικά κατά τις πρώτες προσπάθειές τους.

11. Ελέγχετε τακτικά τις ιστοσελίδες που επισκέπτονται τα παιδιά μέσω των «Αγαπημένων» και του «Ιστορικού» του προγράμματος φυλλομετρητή (browser) που χρησιμοποιείτε.

12. Εγκαταστήστε στον υπολογιστή του σπιτιού σας κάποιο ειδικό φίλτρο για τον έλεγχο του περι­εχομένου του διαδικτύου. Δείτε εδώ μια ενδεικτική αξιολόγηση μερικών από αυτά.

13. Ενημερωθείτε από τον πάροχο διαδικτύου (ISP) που χρησιμοποιείτε για τις λύσεις γονικού ελέγ­χου (parental control) που προσφέρει.

14. Συστρατευτείτε στην καταπολέμηση του παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο, καταγγέλλο­ντας οποιαδήποτε ιστοσελίδα με παράνομο περιεχόμενο στην Ελληνική Γραμμή Αναφοράς Παράνο­μου Περιεχομένου στο Διαδίκτυο (www.safeline.gr).

 Β. Εκπαιδευτικοί 

Αγαπητοί εκπαιδευτικοί,

Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο θέλοντας να εξασφαλίσει την ασφαλή παρουσία των μαθητών σας στη διαδικτυακή κοινωνία και την καλή χρήση των υπηρεσιών του διαδικτύου, κατέγραψε μια σειρά από συμβουλές και προτάσεις, οι οποίες αφήνονται στη δημιουργική κριτική σας για την εφαρμογή τους ή όχι:

1. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να είναι ενημερωμένοι για τη σύγχρονη δικτυακή πραγματικότητα, για τις πολλές και σημαντικές δυνατότητες, αλλά και για ορισμένους κινδύνους που υπάρχουν. Να είναι ενημερωμένοι τι κάνουν οι μαθητές τους στο διαδίκτυο και με τι σκοπό το χρησιμοποιούν.

2. Σας προτείνουμε να διαβάσετε προσεκτικά τις προτάσεις μας προς τους μαθητές, καθώς αφο­ρούν εν γένει κάθε χρήστη του διαδικτύου και θα πρέπει να εφαρμόζονται στο περιβάλλον του Σχο­λικού Εργαστηρίου Πληροφορικής και Εφαρμογών Η/Υ.

3. Οι εκπαιδευτικοί με τις ενέργειες και το παράδειγμά τους μπορούν να προωθήσουν στην πράξη τις πρακτικές καλής χρήσης του διαδικτύου και των διαδικτυακών υπηρεσιών γενικότερα.

4. Πρακτικά, οι εκπαιδευτικοί
μπορούν:
● Να κάνουν μια συζήτηση με τους μαθητές στην τάξη για το διαδίκτυο και να καταλήγουν στη συ­νέχεια στη διαμόρφωση μιας συμφωνίας για τη χρήση του στο σχολείο.
● Να δημιουργήσουν τη δική τους λίστα με προτεινόμενες σελίδες, με κατάλληλο περιεχόμενο, που θα αναδεικνύει τις ανθρώπινες αξίες και θα προάγει το γνωστικό και πνευματικό επίπεδο των μαθη­τών τους.
● Να διδάσκουν τους μαθητές τους να μη δίνουν ποτέ προσωπικά στοιχεία και πληροφορίες στο διαδίκτυο.
● Να ελέγχουν τα «Αγαπημένα» (bookmarks) και το «Ιστορικό» (history) του προγράμματος φυλλο­μετρητή (browser) για να δουν ποιες σελίδες επισκέπτονται οι μαθητές τους.
● Αν εντοπίζουν σελίδες με ακατάλληλο περιεχόμενο που περνάνε από τα φίλτρα του ΠΣΔ θα πρέ­πει να στέλνουν σχετική αναφορά στο διαχειριστή, στη διεύθυνση cachemaster@sch.gr.

5. Συνιστούμε να δίνετε ιδιαίτερη μέριμνα στην απεικόνιση των μαθητών σας στις σχολικές ιστοσε­λίδες. Εφόσον υπάρχουν φωτογραφίες μαθητών, τότε, για την ασφάλεια των παιδιών, θα πρέπει να είναι χαμηλής ανάλυσης, τραβηγμένες από μακριά ή με αλλοιωμένα χαρακτηριστικά. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αντιστοιχίζεται φωτογραφία μαθητή με τα προσωπικά του στοιχεία (όνο­μα, επώνυμο, τάξη κτλ.).

6. Αναγνωρίζουμε στους εκπαιδευτικούς το δικαίωμα να επιβλέπουν το περιεχόμενο του διαδικτύου που προσπελαύνουν οι μαθητές και να επιλέγουν αυτό που θεωρούν σωστό για τους μαθητές τους ή τουλάχιστον να προβαίνουν σε σχετικές συστάσεις.

7. Καλούμε τους εκπαιδευτικούς να συστρατευτούν στην καταπολέμηση του παράνομου περιεχομέ­νου στο διαδίκτυο.

 Γ. Μαθητές 

Αγαπητοί μαθητές και μαθήτριες,

Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο θέλοντας να εξασφαλίσει την ασφαλή παρουσία σας στη δικτυακή κοινωνία και καλή χρήση των υπηρεσιών του διαδικτύου, κατέγραψε μια σειρά από συμβουλές. Σας παρακαλούμε να τις διαβάσετε προσεκτικά:

Οδηγίες καλής χρήσης του διαδικτύου

1. Τα μηνύματα Ηλεκτρονικού Ταχυδρομείου και οι πληροφορίες που αποστέλλετε με οποιοδήποτε τρόπο σε άλλους χρήστες του διαδικτύου δεν πρέπει:
● Να προσβάλλουν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις διάφορες μειονότητες.
● Να σχετίζονται με παράνομες πράξεις.
● Να έχουν υβριστικό χαρακτήρα ή διαφημιστική χροιά.
● Να τους προσβάλλουν, αλλά να ακολουθούν τους νόμους, τα χρηστά ήθη και τα ήθη χρήσης του διαδικτύου.

2. Μη διακινείτε δικτυακούς τόπους και γενικότερα
πληροφορίες που:
● Προπαγανδίζουν την επιθετική συμπεριφορά, το μίσος και τον ρατσισμό.
● Προωθούν τα ναρκωτικά, το αλκοόλ και τα τυχερά παιχνίδια.
● Περιέχουν πορνογραφικό περιεχόμενο.
● Αναφέρονται σε παραβιάσεις ασφάλειας διαφόρων συστημάτων.
● Αφορούν την παράνομη διανομή προγραμμάτων.
● Περιέχουν οπτικοακουστικό υλικό-προϊόν πνευματικής δημιουργίας που προστατεύεται.
● Αφορούν υλικό με διαφημιστικά banner.

3. Ελέγχετε προσεκτικά το περιεχόμενο των μηνυμάτων σας για την απομάκρυνση ιών ή άλλων στοιχείων που μπορεί να βλάψουν άλλους χρήστες του διαδικτύου.

4. Χρησιμοποιείτε υπολογιστή με λογισμικό προστασίας από τους ιούς (antivirus), το οποίο να είναι ενεργό και να ανανεώνεται αυτόματα με τους νέους ιούς από τον κατασκευαστή του.

Τι δεν πρέπει να κάνετε στο διαδίκτυο

1. Τα άτομα που γνωρίζετε στο διαδίκτυο δεν είναι πάντοτε αυτά που ισχυρίζονται ότι είναι. Μπο­ρεί να σας λένε ψέματα, για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη σας.

2. Μη δίνετε ποτέ τα προσωπικά σας στοιχεία, ούτε να αποκαλύπτετε σε άλλους χρήστες του δια­δικτύου πληροφορίες που αφορούν τους φίλους σας, την οικογένειά σας ή το σχολείο σας.

3. Μην αποκαλύπτετε τους κωδικούς πρόσβασης (password) που χρησιμοποιείτε.

4. Μην επιχειρείτε συναλλαγές μέσω του διαδικτύου για την αγορά προϊόντων και μη δίνετε στοιχεί­α που αφορούν πιστωτικές κάρτες.

5. Να είστε επιφυλακτικοί ως προς την αποδοχή όσων διαβάζετε στο διαδίκτυο ή αυτών που σας λένε οι άλλοι χρήστες του, πριν το υποβάλετε στην κρίση σας.

6. Συζητήστε με τους δασκάλους σας, τους γονείς σας και με πρόσωπα που εμπιστεύεστε για τις δραστηριότητες σας στο διαδίκτυο, ιδιαίτερα αν αντιμετωπίσετε οτιδήποτε περίεργο ή ασυνήθιστο.

7. Να έχετε πάντα υπόψη σας ότι τα προϊόντα της πνευματικής δημιουργίας (μουσική, λογοτεχνία, κινηματογράφος, βίντεο κτλ.) προστατεύονται από τους νόμους και η διανομή τους μέσω του διαδι­κτύου είναι παράνομη πράξη.

8. Το ίδιο παράνομη πράξη θεωρείται και η διακίνηση προγραμμάτων υπολογιστών (Software), ε­κτός και αν ανήκουν στην κατηγορία του Ελεύθερου Λογισμικού (Open source software).

9. Μην ανοίγετε μηνύματα e-mail και επισυναπτόμενα αρχεία από άγνωστους αποστολείς με περί­εργα θέματα (subject) ή χωρίς θέμα. Είναι πολύ πιθανό να περιέχουν ιούς και να προκαλέσουν σο­βαρά προβλήματα στον υπολογιστή σας.

10. Μη χρησιμοποιείτε άκριτα οποιοδήποτε πρόγραμμα βρίσκετε στο διαδίκτυο. Δεν είναι όλα τα προγράμματα ασφαλή, ακόμη και αν εμφανίζονται ως παιχνίδια.

Σας ευχόμαστε καλή πλοήγηση!


► ΠΗΓΗ: blogs.sch.gr/internet-safety | ΕΙΚΟΝΑ: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (12.12.2010)
► Το κείμενο για τους μαθητές παρουσιάζεται και στο παιδικό μας ιστολόγιο (εδώ)